Кіріспе

Зимбабве хип-хопы – Зимбабведе танымал хип-хоптың бір түрі. Ол 1990-жылдардың басында пайда болды. Көрікті әртістер: Voltz JT, R. Peels, Ti Gonzi, Junior Brown, Calvin, Saintfloew, Holy Ten, Mahcoy, Asaph, Kriss Newtone, Suhn, Cyprian, Denim Woods, Hanna, Tanto Wavie, Diamond, Synik, Joie LeFeu, Hurrikane, Maskiri, Ex Q, TreyXL, Munetsi, Bling4, Tha Bees, Bagga We Ragga және Raykaz. Трэп музыка – оның ең танымал қосалқы жанры.

1990-2000 жылдар

Осы кезеңде хип-хоп әлемдік деңгейде пайда болды. Зимбабве жастары оны құшақтап алды. Алғашқы жазбалар көбінесе винилдік пластинкалар мен таспаларда сақталды. Олар CD, MP3 немесе қазіргі заманғы медиа форматтарына көшірілмегендіктен, сирек кездесетін болды. Сол кездегі танымал орындаушылар – Piece of Ebony, Fortune Muparutsa [«Rumors» (1991) сияқты әндерде рэп үлестерімен] және Mau Mau-дың қатысуымен «Blackness» әнін орындаған Midnight Magic болды. Көптеген винилдік пластинкалар мен кассеталар енді ойнатылмайтындықтан, Зимбабве өзінің алғашқы каталогының көп бөлігін жоғалтты, одан кейінгі буын шабыттана алатын еді. Бұл сонымен қатар, бұрынғылардан үлгі алу мүмкіндігін де шектеді. Осы кезеңнің екінші жартысында, бастамасы өздерінен шығып, кейіннен Innocent Tshuma-ның (сол кезде «Мыңжылдық Адам» деп аталған) ықпалымен жастар белсенді қатыса бастады. Аспаптар, форма және мәдениет американдық хип-хоп трендтерін қабылдады, бұрынғы, тоқтап қалған жергілікті Мбира хип-хопына тәуелділікті азайтты. «Zimbabwe Legit» сияқты топтар хип-хопты әлемге таратса да, ол Музеве, Регги, Квайто, джаз, хор, фольклор және Африкалық Хаус сияқты басқа жанрлардан кейін екінші орында қала берді. 2016 жылы Takura сияқты әртістер өзіне жанкүйерлер жинады. Ол Zimdancehall-мен қызыл қырға дейін күресте алғаш рет танылды.

2001 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2001 жылдан бері әртістер мен промоутерлер өз брендтерін, жазбалар студияларын және радиостанцияларын құруға кірісті. Бұл монополистердің индустриядағы басымдығын жойды, олардың тарату, ықпал ету, эфирде ойнату және келесі жұлдызды болжау мүмкіндіктерін азайтты. Әртістер көшеде CD-лерді сата бастады. Машоко және Харраредегі Маннернбургтегі The Circle сияқты шаралар хип-хопты танымал етуге көмектесті. Ақындар мен эмсилер қатарында Осама, Ашықтан-ашық, Синик, Үстіне, Годобори, Аура, Blackbird (қазір Храм деп аталады) және тағы да басқалар бар. Ақындар музыкаларына саясатты енгізіп, "Аштық үйі" деген қозғалысты бастады. Машоко кейіннен айына бір рет өткізілетін Шоко Фест фестиваліне айналды, онда Hired Gun (АҚШ) және Akala сияқты халықаралық жұлдыздар қатысты. Көптеген зимбабвелік эмсилер 2010 жылдан бері жалғасып келе жатқан бұл шарада өнер көрсетті. Сол жылы Zim Hip Hop Awards сыйлық беру марапаты да өтті. Әртістер жақында Music Clout сияқты әлеуметтік желілерге байланысты цифрлық тарату арналарын пайдалана бастады. Музыкалық бейнежазбалар мен промо-музыка енді жанкүйерлерді жинау үшін қолданылады. Көшпенді әртістер енді өз істерін кәсіби деңгейде басқару үшін өнер индустриясының менеджерлерін жұмысқа алады немесе оларға жүгінеді. 2018 жылы Ташамисва сияқты әйел әртістер танымал болды. Ол ең маңызды әйел қатысушылардың бірі. Қазіргі уақытта Ти Гонци және Холи Тен сияқты әртістер де жанрға үстемдік етеді, бірақ олар әлі де аңызға айналған Маскиридің жетекшілігінде. 2020 жылы карантин кезінде ағылшын тілінде реп орындайтын жаңа әртістер пайда болды, олардың ішінде Сун, Киприан, Деним Вудс, Крисс Ньютон, Оби Дэвидс, Масимба, Ханна, Лукреций және Райказ бар. Танто Уэви де жанрдағы маңызды тұлға, ол негізінен Зимбабве жанрының жергілікті тұзақ пен Сунгурадан құралған "Трап Су" деген қосалқы жанрын қалыптастырды. Dough Major және Dingo Duke сияқты жаңа дауыстар 90-шы жылдардағы kwaito, future bass, Afrobeats және 1980-ші жылдардағы фанк әсерімен кейіннен Shebeen Rap деп аталған қосалқы жанрмен пайда болды. Тағы бір дауыс үнемі жаңа Zim Hip Hop толқынын Jecha Trap ретінде қалыптастырып келеді, ол Зимбабве хип-хоп мәдениетінің Африканың басқа бөліктеріндегі басқа мәдениеттермен қосылуынан, афро-свинг, Масканди рэп, мелодикалық тұзақ, психоделикалық рэп және саналы рэп сияқты басқа стильдермен біріктірілген әсерінен туындады. Бұл қосалқы жанрды Оңтүстік Африкадағы зимбабвелік рэпер Киприан және оның досы және серіктесі Мфундо Дьяносе, яғни Килло Ди Кинг, Оңтүстік Африкадан келген хоса рэпері бірлесіп жасады.

Әсерлер

Хип-хоптың жоғары технологиялық жабдықтарды пайдалануы оны жаңартып, өзектілігін сақтап тұрды, әр технологиялық прогресспен қайта жанданды. Америка ең басты ықпалын көрсетіп келеді. Көптеген жергілікті орындаушылар өзіне ұнайтын американдық рэперлер мен продюсерлердің ағыны мен барабан жиынтығын қолданады.

Зимбабвелік жеке тұлға

Кейбір әртістер американдық хип-хоптың ықпалынан қашып, өздерін патшалар, ақсүйектер және белгілі тұлғалардың ұлдары деп таныстыруда. Бірқатары ескі хиттердің ремейктерін және ремикстерін жасап жатыр, ал енді біреулері дәстүрлі немесе халық әндерін үлгі ретінде пайдаланып, басқа жанрлардағы белгілі әртістермен ынтымақтастыққа көшкен. Әртістер өздерінің дәстүрлі тілдерін (шона және ндебеле) жиі қолданады және Mbira, Marimba, Ngoma (дәстүрлі барабандар) немесе Hosho (дәстүрлі аспап) сияқты жергілікті аспаптарды енгізеді. Аугуст Мусаррува және Саймон Машоко сияқты отарлық дәуірдегі әртістер американдық музыканттарға әсер ету, шабыттандыру немесе таң қалдыру мүмкін екенін көрсетті, өйткені олардың туындылары Луи Армстронг және 213 (Снуп Догг, Уоррен Г, Нейт Догг) сияқты көрнекті тұлғалармен үлгіленді немесе орындалды, бұл ерекше стильді қалыптастыру қажеттігін дәлелдейді.