Кіріспе

UML құралы – бағдарламалық жасақтама инженериясы үшін жалпы мақсаттағы стандартты модельдеу тілі болып табылатын Бірыңғай модельдеу тілінің (UML) белгілері мен семантикасының бір бөлігін немесе толығымен қолдайтын бағдарламалық қолданба. UML құралы дегеніміз, тек UML-ге ғана арналмаған, бірақ Бірыңғай модельдеу тілінің кейбір функцияларын қосымша мүмкіндік ретінде, компонент ретінде немесе олардың жалпы функционалдығының бір бөлігі ретінде қолдайтын бағдарламаларды да қамтиды.

Диаграммалау

Диаграмма жасау осы контексте UML диаграммаларын жасау және өңдеуді білдіреді; яғни, Бірыңғай модельдеу тілінің графикалық нотациясын ұстанатын диаграммалар. Бағдарламалық жасақтаманы әзірлеушілер негізінен UML диаграммаларын объектіге бағытталған бағдарламалық жасақтаманың схемаларын салу құралы ретінде қолдануға келіседі. Әзірлеушілер объектіге бағытталған бағдарламалық жасақтаманың схемаларын салғанда, әдетте UML нотациясын қолданады. Дегенмен, мұндай схемалардың қажеттігі, бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу процесінің қай кезеңдерінде қолдану керектігі және оларды қалай (болған жағдайда) жаңарту керектігі туралы пікірталас жиі туындайды. Бағдарламалық кодтың маңыздылығы жиі диаграммалардың қолданыстан шығуына себеп болады.

Екі жаққа да арналған инженерлік

Round trip engineering – UML құралының модельдерден код жасау және кодтан модель жасау (ә. і. қ., кері инженерия) мүмкіндігін, модель мен кодтың мағыналық тұрғыдан бір-бірімен үйлесімділігін сақтай отырып білдіреді. Кодты жасау және кері инженерия туралы мәліметтер төменде егжей-тегжейлі сипатталады.

Кодты құру

Бұл жағдайда кодты генерациялау дегеніміз – пайдаланушы байланысты модельдік деректері бар UML диаграммаларын жасайды, ал UML құралы осы диаграммалардың негізінде бағдарламалық жүйе үшін бастапқы кодтың бір бөлігін немесе толығымен жасайды. Кейбір құралдарда пайдаланушы бағдарламаның бастапқы кодының қаңқасын, бастапқы код үлгісі түрінде ұсына алады, онда кодты генерациялау процесінде алдын ала анықталған элементтер бағдарламаның бастапқы кодының бөліктерімен алмастырылады. Көп айтылатын сын – UML диаграммаларында бағдарламалық кодта қамтылғандай бірдей ақпаратты қамтуға қажетті толыққанды мәліметтер жеткіліксіз: Джек В. Ривз дизайнның түпкілікті бейнесі бастапқы кодта жатыр дейді. (Оның жиі цитаталанатын "Код – дизайн" деген сөзі, UML диаграммалары немесе бағдарламалық қамтамасыз етуге қойылатын талаптар сияқты аралық және жоғары деңгейдегі бағдарламалық қамтамасыз ету дизайнының элементтері қажет емес деген түсінікке қателік түсіндірілді).

Модель мен диаграмманың өзара алмасуы

XML метадеректер алмасу (XMI) – UML модельдерін алмасу форматы. XMI, UML диаграммаларын бір модельден екіншісіне импорттауға мүмкіндік беретін UML диаграмма алмасуын қолдамайды.

Үлгі түрлендіруі

Модельге негізделген архитектура бастамасымен байланысты маңызды ұғым – модельді басқа модельге түрлендіру қабілеті. Мысалы, платформадан тәуелсіз домендік модельді Java платформасына арналған, іске асыруға дайын модельге түрлендіруге болады. UML модельдерін қайта құру арқылы ықшамдалып, дұрыс құрылған UML модельдерін жасау да мүмкін. Сондай-ақ, BPMN сияқты басқа модельдеу нотацияларынан UML модельдерін жасауға болады, ал BPMN өзі UML профилі болып табылады. Бұл процесті қолдайтын стандарт Queries/Views/Transformations, яғни QVT деп аталады. Ашық кодты QVT шешімінің бір мысалы – INRIA әзірлеген ATL тілі.