Кіріспе

Фримантл дәрігері, Фрео дәрігері немесе жай ғана Доктор – Батыс Австралияның оңтүстік-батыс жағалау аймақтарында жаз айларында пайда болатын салқындататын түстен кейінгі теңіз желді білдіретін жергілікті атау. Бұл теңіз желді құрлық пен теңіз арасындағы айқын температура айырмашылығы тудырады. Бұл атау 1870 жылдардан бері қолданылып келеді және Оңтүстік Африка мен Кариб аралдарында соғатын желдерге ұқсас атауларға ие.

Жалпы үрдіс

Жаз айларында Фримантель желi оңтүстік-батыстан, батыс жағалаудың оңтүстік жартысында, сағат 10-нан 15:00-ге дейін тұрақты түрде соғады. Ол құрлықтың ішкі аймақтарына жетіп, кешкі уақытта Йорк қаласына дейін жете алады. Батыс Австралияның астанасы Перт қаласында бұл жел Фримантель желi деп аталады, себебі ол Фримантель қаласынан соғып келе жатқандай сезіледі және жазғы ыстыққа қарсы керемет сергітеді. Фримантель желi Перт маңындағы аудандарды бірнеше градусқа салқындатады, ал жағалауға жақын жерде желдің күші зор болады, көбінесе...

Жел тоқтаған күндері Перт маңындағы аудандардың түстен кейінгі температурасы айтарлықтай жоғарылайды, көбінесе... бірақ бұл мемлекеттің шөлді ішкі аймақтарынан соққан күшті шығыс желдің әсерінен де туындайды. Бұл WACA стадионында өткізілетін крикет ойындарына әсер еткені белгілі, әсіресе жылдам және орташа темпте доп беретін ойыншыларға (боулерлерге) көмектеседі, бұл соққышының допты ұруын қиындатады, сонымен қатар алаңдағы ойыншыларға салқын жел сыйлайды.

Қосымша талдау

Фримантельдік жел желтоқсан мен қаңтар айларында ең күшті болады, себебі осы кезде құрлық пен мұхит арасындағы температура айырмашылығы ең жоғары шақта. Ақпан және наурыз айларында бұл жел нашар соғады, өйткені мұхит сәл жылырақ болады. Қазан және қараша айларында ауа температурасы жоғары болмаса да, мұхит салқынырақ болғандықтан, осы айларда теңізден соғатын жел пайда болады. Қалған айларда Фримантельдік жел әлсіз немесе тоқталады. Қыс айларында құрлықтағы ауа температурасы көбінесе теңіздегіден төмен болады, сондықтан таңертең әлсіз құрлық желдері соғып тұруы мүмкін. Фримантельдік жел алғаш рет батыс-оңтүстік-батыс бағытынан басталады. Одан кейін, ең күшті күйіне жеткенде, бағыты көбінесе оңтүстік-батыс немесе оңтүстік-оңтүстік-батысқа қарай бұрылады. Кешкі уақытқа қарай желдің бағыты оңтүстікке өзгереді. Мұндай жел бағытының өзгеруі Кориолис күшіне байланысты. Басқа да факторлар, мысалы, нақты күнінің бағыты да оған әсер етуі мүмкін. Перт қаласының әртүрлі жел бағыттарын көрсететін жел розасын Метеорология бюросының сайтынан табуға болады.