Кіріспе

Американдық актер (туған 1945)

Рэндольф Мантут (туған Рэнди Дерой Мантут, 19 қыркүйек 1945) – 50 жылдан астам уақыт бойы теледидар, деректі фильмдер, театр және кинода жұмыс істеген американдық актер. Америка драмалық өнер академиясының түлегі, оны Нью-Йоркте «Филадельфия, осында келемін» пьесасында басты рөлді орындағанда Universal Studios талантты агенті байқаған. Universal компаниясымен келісімшарт жасасып, Калифорнияға көшкеннен кейін, ол «Адам 12» (1968); «Маркус Уэлби, М.Д.» (1969); «МакКлауд» (1970) және «Алиас Смит және Джонс» (1971) сияқты драмалық сериалдарда жұмыс істеп, өзінің тәжірибесін байыта бастады. Ол 1970-жылдардағы «Тез жәрдем» медициналық драмасында Джон Гейджтің рөлін сомдады. Сейди (туған есімі Недденрип) мен Дональд «Бак» Мантуттың ұлы. Өзін Семинол, Чероки және Потаватоми тайпаларынан екенін айтады. Оның бауырлары – Дон, Нэнси және Тоня. Мантут Сан-Маркос орта мектебінде оқыды және мектептегі қойылымдарға қатысты. Санта-Барбара қалалық колледжінде оқығаннан кейін Нью-Йорктегі Америка драмалық өнер академиясына стипендия алды. Сол жерде ол өзінің тегін сақтап, «Рэнди» деген есімін «Рэндольф» деп сахналық есімге ауыстыруды шешті. Мантуттың алғашқы жұмыстарына Мэдисон-авеню баптистік шіркеуінде лифт операторы және Нью-Йорктегі Рокфеллер орталығындағы NBC студиясында жұмыс істеу кірді. Оның өміріндегі алғашқы төленген жұмысы – Коутсвиллдегі «Коутсвилл рекорды» жергілікті газеті үшін газет сатушы болып жұмыс істегені. Рэнди 1978 жылдың 1 шілдесінде Розмари А Парраға үйленді. 2013 жылдың 2 сәуірінде Мантуттың анасы Сейди Мантут Калифорния штатының Санта-Барбара қаласындағы Коттедж ауруханасында 90 жасында дүние салды. Лос-Анджелес округі өрттен қорғау музейі оның анасының естелігіне арналған арнайы сыйлық алды. 2015 жылы ол сол жылы қатерлі ісік диагнозы қойылғанын және емделуді аяқтағанын, жазылуға бет алғанын мәлімдеді.

Алғашқы еңбектері (1970-ші жылдар)

Мантут «Universal Studios» талантты агенті Элеонора Килгаллен (Дороти Килгалленнің қарындасы) «Филадельфия, Here I Come» спектаклінде басты рөлді ойнаған кезде табылған. Кейін Калифорнияға оралып, «Адам 12» (1968), «Маркус Уэлби, М.Д.» (1969), «МакКлауд» (1970) және «Алиас Смит пен Джонс» (1971) сериалдарында жұмыс істеп, өзінің тәжірибесін қадамдық түрде арттырды. Ричард Йокли мен Роксана Сазерлендтің айтуынша, олардың «Тез арада көмек!» Сцена артында жазылған кітабында, «Тез арада» шоуы теледидар тарихындағы маңызды тарау болып табылады. 1972 жылы сериалдың әлемдік тұсаукесері кезінде Солтүстік Америкада төрт муниципалитетте орналасқан бар болғаны 12 жедел жәрдем бөлімшесі болды. Он жыл өткен соң, сериалдың ықпалымен американдықтардың жартысынан астамы жедел жәрдем немесе жедел жәрдем бригадасына он минут ішінде жете алатын болды. Бұл бағдарлама бүкіл әлемдегі көрермендерді ауруханаға дейінгі күтім, өрттен қорғану және жүрек-өкпе реанимациясы (ЖӨР) туралы түсінікпен таныстырды. «Тез арада» эфирден тыс қалғаннан кейін оған нағыз өрт сөндіруші болу мүмкіндігі ұсынылды, бірақ ол актерлік мансабын жалғастыруды шешті. Смитсониялық институтқа қосылған заттардың ішінде олардың формалары, сценарийлері, шлемдері, өрттен қорғау киімдері, биофон және дефибрилляторлары бар. «Тез арада» жабдықтарының Смитсонов институтында іске қосылуымен бірге, балалардың күйік ошақтарына көмектесу үшін қаражат жинау мақсатында 51-жоба құрылды. Бұл құрмет ерлерге өрт сөндіру қызметі мен жедел жәрдемге қосқан үлесі үшін, балалар мен ересектерді өрт сөндіруші, жедел жәрдем немесе фельдшер болуға тәрбиелеу және шабыттандыру арқылы берілді. Бұл сериал ел бойынша жедел жәрдем медицинасы мен жылдам медициналық көмек көрсету саласындағы революцияға үлкен үлес қосты. 1976 жылы Charlton Comics баспасы төрт журнал шығарды. WTVN радиосының Том Бликсамен сөйлескен кезде Мантут Роберт Фуллер, Бобби Труп және Джули Лондонмен жұмыс істеудің бастапқыда қорқынышты болғанын айтты, өйткені олардың барлығы белгілі жұлдыздар еді, бірақ олармен жеті жыл бойы сериалда жұмыс істегеннен кейін олар отбасы сияқты жақын болды. «Тез арада» сериалының түсірілімінде техникалық кеңесшілер болған елдің алғашқы сертификатталған өрт сөндірушілерімен/фельдшерлерімен тығыз жұмыс істеген Мантут осы саладағы ауруханаға дейінгі емдеудің басталуы мен тарихы туралы білім мен көзқарасын ұсынады. Ол өз саласында үлкен өзгерістер жасаған ықпалды адамдармен бірге жұмыс істеді – «Тез арада» бағдарламасының авторы және продюсері, марқұм Роберт А. Синадер және қазіргі заманғы жедел жәрдем медицинасының әкесі, жақын досы және ұстазы, марқұм Джеймс О. Пейдж. Мантут «Тез арада» бағдарламасының түсірілімі кезінде үйде көмірқышқыл газымен уланғаннан құтылғанын, сондай-ақ апатқа ұшыраған әпкесінің өмірін құтқарған фельдшерлер мен авиациялық медбикесінің көмегін еске алады. Masimo Corporation компаниясымен бірлесіп, ол бүкіл ел бойынша көмірқышқыл газымен улану туралы лекциялар оқиды. Masimo Corporation өрт сөндірушілерді көмірқышқыл газының қаупі туралы хабардар ету үшін Мантуттың дауысымен жазылған видеоны қаржыландырды. Ол «нағыз батырларымыз деп санайтындарға құрметпен бойын иеді». Мантут Лос-Анджелес өрт музейінің коммерциялық емес қауымдастығының құрметті төрағасы және өкілі болып табылады. Мантуттың өрт сөндірушілер мен жедел жәрдем қызметкерлерінің мүддесін қорғау жұмысы Американың түпкілікті халықтарына да қатысты. 2012 жылдың мамыр айында ол Минесота штатындағы Монте Фронкпен бірге Mille Lacs Ojibwe резервациясында тайпа басшыларына таратуға арналған ТЖ дайындығы туралы видео түсірді. Жоба Миннесота университеті арқылы қоғамдық денсаулық сақтау білімін насихаттау гранты арқылы қаржыландырылды.

Театр

Мантут 1983 жылы Альгамбра кешкі ас театрында "Арсен және ескі кружево" және Дон Кноттс пен Ру МакКланаханмен "Лас ойлы адам" сияқты қойылымдарда театр тамырларына жиі оралды. Сондай-ақ Марк Кауфманның "Зұлым кішкентай ойлар" спектаклінде ойнады. Мантут Джеймс Ван Дер Бекпен бірге Ланфорд Уилсонның "Жаңбыр биі" пьесасын Бродвейден тыс "Сингатура" театрында қойды. Мантут Уильям С. Сары Халат кішінің "Пендлтон жамылғысы", "Винк Да" және "Эдди Роуздың тәуелсіздігі" атты үш туындысында өнер көрсетті. Мантут Донн Котеомен бірге Америкалық үнді театры компаниясы (AITCO) үшін Оклахома штатының Талса қаласындағы Брэйди театрында "Қандағы іздер" спектаклінде ойнады. Мантут 1991 жылы Денвер орталық театрында Гэри Леон Хиллдің "Төсеніштерге оралу" пьесасында доктор Чарльз Уэстерн рөлін сомдады. Мантут "Қағаз тәж" және "Инуиттер" атты тағы екі пьесада ойнады. Мантут 2003 жылдан бері Джефф Дэниелс құрған Мичиган штатының Челси қаласындағы The Purple Rose Theatre Company театрының серіктес әртісі. Мантут 2012 жылы театрда Трейси Леттстің "Superior Donuts" пьесасын үш ай бойы қойды. Мантут 2016 жылдың күзінде Purple Rose театрында Carey Crim's "Morning after Grace" спектаклінде өнер көрсетті.

Танымал мәдениетте

Мантут The Tubes тобының "What Do You Want From Life" әнінде есімдері айтылады.