Транктік радио жүйесінің қағидалары мен артықшылықтары
Trunked radio system
Транкталған радио жүйесі – радио жиіліктерді автоматты түрде бөліп, байланыс тиімділігін арттырады. Қолмен таңдаудың орнына, арналар топтарға динамикалық түрде беріледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Радио жүйенің класы
Class of a radio system
Транктелді радио жүйе – пайдаланушы радио топтарына жиілік арналарын автоматты түрде беру үшін басқару арнасын пайдаланатын екі жақты радио жүйе. Дәстүрлі жартылай дуплекс жер мобильді радио жүйесінде пайдаланушылар тобы (әңгімелесу тобы) мобильді және портативті екі жақты радиоарналар арқылы бір ортақ радио арнасы бойынша байланысады, бір уақытта бір пайдаланушы сөйлейді. Мұндай жүйелерде әдетте 40-60-қа дейін бірнеше арнаға қол жетімділік болады, сондықтан бір аймақтағы бірнеше топтар бір мезгілде хабарласа алады. Кәдімгі (тұмбақты емес) жүйеде арнаны таңдау қолмен жасалады; пайдалану алдында топ қандай арнаны пайдалану керектігін шешуі керек және барлық радиоларды сол арнаға қолмен ауыстыруы керек. Бұл радиоарна ресурстарын тиімсіз пайдалану болып табылады, себебі пайдаланушылар тобы қаншалықты аз немесе көп сөйлесе де, арнаны толығымен пайдалануы керек. Сонымен қатар, бір аймақтағы бірнеше топтың бір арнаны таңдауына ештеңе кедергі келтірмейді, бұл қақтығыстар мен «жалған әңгімелерге» әкелуі мүмкін. Транктелді радио жүйе – арнаны таңдау процесі автоматты түрде жүзеге асырылатын, арналар арасындағы қақтығыстарды болдырмау және бірнеше әңгімелесу тобында жиілік тиімділігін сақтау үшін дамыған балама. Бұл процесті негізінен орталық радио трафигін басқарушы жүзеге асырады, бұл функция компьютерлік жүйе арқылы автоматты түрде орындалады. Транкинг – бұл автоматтандырылған және күрделі радио жүйесі, бірақ радионы басқару үшін пайдаланушының араласуын азайту және көптеген пайдаланушылармен спектрлік тиімділікті арттыру артықшылықтарын ұсынады. Радио арнасын бір уақытта бір пайдаланушы тобына берудің орнына, пайдаланушылар логикалық топтастыруға, яғни әңгімелесу тобына беріледі. Бұл топтағы кез келген пайдаланушы басқа бір пайдаланушымен байланыс құруды қалағанда, жүйе автоматты түрде бос радио арнасын табады және әңгіме сол арнада өтеді. Арнада көптеген байланыссыз әңгімелер жүруі мүмкін, бұл әңгімелер арасындағы бос уақытты пайдалануға мүмкіндік береді. Әрбір радио қабылдағышта арнаны таңдау процесін басқаратын микропроцессор болады. Басқару арнасы жүйедегі радиолардың барлық қызметін үйлестіреді. Басқару арнасы компьютері бір топқа жиілікке қарамастан бір-бірімен сөйлесуге мүмкіндік беретін дерек пакеттерін жібереді. Бұл жүйенің басты мақсаты – тиімділік; көптеген адамдар бірнеше түрлі жиіліктерде көптеген әңгімелерді жүргізе алады. Транкинг көптеген мемлекеттік органдар тарапынан өрт сөндіру, полиция және басқа да муниципалдық қызметтер үшін екі жақты байланыс құру үшін қолданылады, олардың барлығы қалаға, ауданға немесе басқа да ұйымға бөлінген спектрді бөліседі. Транктелді радио жүйесінің екінші артықшылығы – радионың өзара үйлесімділігін қамтамасыз етудің қарапайымдылығы және дұрыс жоспарлау арқылы жүйеге авторизацияланған пайдаланушы агенттіктерді қосу мүмкіндігі.
A trunked radio system is a two way radio system that uses a control channel to automatically assign frequency channels to groups of user radios. In a traditional half duplex land mobile radio system a group of users (a talkgroup) with mobile and portable two way radios communicate over a single shared radio channel, with one user at a time talking. These systems typically have access to multiple channels, up to 40 60, so multiple groups in the same area can communicate simultaneously. In a conventional (non trunked) system, channel selection is done manually; before use, the group must decide which channel to use, and manually switch all the radios to that channel. This is an inefficient use of scarce radio channel resources because the user group must have exclusive use of their channel regardless of how much or how little they are transmitting. There is also nothing to prevent multiple groups in the same area from choosing the same channel, causing conflicts and 'cross talk'. A trunked radio system is an advanced alternative in which the channel selection process is done automatically, so as to avoid channel conflicts and maintain frequency efficiency across multiple talkgroups. This process is handed by what is essentially a central radio traffic controller, a function automatically handled by a computer system. Trunking is a more automated and complex radio system, but provides the benefits of less user intervention to operate the radio and greater spectral efficiency with large numbers of users. Instead of assigning a radio channel to one particular user group at a time, users are instead assigned to a logical grouping, a talkgroup. When any user in that group wishes to communicate with another user in the talkgroup, an idle radio channel is found automatically by the system and the conversation takes place on that channel. Many unrelated conversations can occur on a channel, making use of the otherwise idle time between conversations. Each radio transceiver contains a microprocessor that handles the channel selection process. A control channel coordinates all the activity of the radios in the system. The control channel computer sends packets of data to enable one talkgroup to talk together, regardless of frequency. The primary purpose of this type of system is efficiency; many people can carry many conversations over only a few distinct frequencies. Trunking is used by many government entities to provide two way communication for fire departments, police and other municipal services, who all share spectrum allocated to a city, county, or other entity. A secondary benefit of a trunking radio system is the ease with which it can accommodate radio interoperability and with proper planning, add authorized user agencies to the system post implementation.
Басқару арналары
Негізінде, транктелген радиожүйе – пакеттік коммутацияға негіделген компьютерлік желі. Пайдаланушылардың радиолары белгілі бір топпен байланыс құру үшін арнайы жиілікте жұмыс істейтін компьютерге дерек пакеттерін жібереді. Басқарушы барлық радиоқабылдағыштарға сигнал жіберіп, оларды жүйе көрсеткен жиілікке автоматты түрде ауыстырып, хабарды тыңдауға бұйырады. Пайдаланушы сөйлеуін аяқтағаннан кейін, радиолары қосымша хабарларды алу үшін басқару арнасын қадағалауға қайта оралады. Бұл жүйе бірнеше пайдаланушы тобына бір-бірінің сөздерін естімей, радиожиіліктерінің шектеулі жиынтығын пайдалануға мүмкіндік береді. Транктелген жүйелердің басты артықшылығы – шектеулі радиожиіліктерді үнемдеу, сондай-ақ пайдаланушыларға қосымша жетілдірілген мүмкіндіктер ұсыну.
In essence, a trunked radio system is a packet switching computer network. Users' radios send data packets to a computer, operating on a dedicated frequency — called a control channel — to request communication on a specific talkgroup. The controller sends a signal to all radios monitoring that talkgroup, instructing the radios to automatically switch to the frequency indicated by the system to monitor the transmission. After the user is done speaking, the users' radios return to monitoring the control channel for additional transmissions. This arrangement allows multiple groups of users to share a small set of actual radio frequencies without hearing each other's conversations. Trunked systems primarily conserve limited radio frequencies and also provide other advanced features to users.
Талқылау топтары
"Толк-топ" – бұл магистральдық радиожүйедегі пайдаланушылардың тағайындалған логикалық тобы. Кәдімгі радио пайдаланушыларға белгілі бір жиілікті тағайындайды, ал магистральдық жүйе жүйеге бөлінген бірнеше жиілікті пайдаланады. Басқару арнасы жүйені үйлестіріп, толк-топтардың осы жиіліктерді үздіксіз бөлісіп пайдалануын қамтамасыз етеді. Мұның мақсаты – жиіліктерді тиімді пайдалану арқылы жүйе сыйымдылығын күрт арттыру. Көптеген қазіргі радиостанциялар толк-топтарды жиіліктердей қарастырады, себебі олар солай жұмыс істейді. Мысалы, радио сканерде толк-топтарды банктерге орналастыру немесе оларды тоқтату, дәл дәстүрлі жиіліктердегідей, кең таралған.
A 'talkgroup' is an assigned logical group of users on a trunked radio system. Unlike a conventional radio which assigns users a certain frequency, a trunk system uses a number of frequencies allocated to the entire system. Then the control channel coordinates the system so talkgroups can share these frequencies seamlessly. The purpose is to dramatically increase system capacity with optimal use of frequencies. Many radios today treat talkgroups as if they were frequencies, since they behave like such. For example, on a radio scanner it is very common to be able to assign talkgroups into banks or lock them out, exactly like that of conventional frequencies.
Флот карталары мен идентификаторлары
Әрбір жүйе жоспарланған пайдаланушы агенттіктердің қажеттілігіне сәйкес бірнеше жүйелік топтармен құрылады, оларға жүйе дами келе және жаңа агенттіктер немесе жаңа талаптар анықталғанда жаңа топтарды оңай қосуға болады. Әрбір пайдаланушы агенттігі үшін топтар агенттіктің «флот картасында» тіркеледі. Флот картасы агенттіктің жұмысын табысты атқаруы үшін қажетті түрлі топтарды көрсетеді. Мысалы, жедел жәрдем қызметінің флот картасында жедел жәрдем машиналарының өзара әрекеттесетін ауруханалардың жедел жәрдем бөлімдерінің әрқайсысы үшін топтар құрылады; диспетчерлікпен байланыс үшін топтар, ерекше оқиғалар немесе апаттар үшін топтар, әуедегі медициналық көлік үшін топтар, сондай-ақ полиция және өрттен қорғау қызметтері сияқты басқа да алғашқы көмек көрсету мекемелерімен (тиісті бақылаулармен) бөлісетін бірнеше топтар болады. Әрбір топқа жүйеде бірегей сандық идентификатор тағайындалады, осылайша басқарушы оларды қабылдауға тиіс радиостанцияларға хабарларды бағыттай алады. Бір ортақ жүйеде жедел жәрдем машиналарының, полиция қызметкерлерінің және өрт сөндірушілердің флоты болуы мүмкін. Көптеген ортақ қоғамдық қауіпсіздік/қоғамдық қызмет жүйелерінде, қалалық немесе облыстық деңгейде, көбінесе жануарларды бақылау, коммуналдық қызметтер, жолдарды күтіп ұстау, түзету мекемелері, табиғи ресурстар және т.б. сияқты қызметтер үшін алдын ала белгіленген төменгі басымдықпен жүйеде бөлісетін қосымша пайдаланушылар болады. Жүйеде сондай-ақ, юрисдикция шеңберінде жұмыс істейтін федералды агенттіктердің және кейбір жағдайларда жалпы қоғамдық қауіпсіздікке көмек көрсететін коммерциялық пайдаланушылардың топтары да болуы мүмкін. Бұл флот карталары нақты топтардың қосалқы флоты болып саналады. Қосалқы флоттар пайдаланушылардың радиосына интуитивті түрде бағдарламаланады, сондықтан пайдаланушылар белгілі бір жағдайға ауысу қажет болған кезде топты оңай таба алады. Сонымен қатар, транкинг жүйесінің диспетчерлік консолі операторы екі топты біріктіріп, жаңа «виртуалды» топты құра алады, бұл әртүрлі агенттіктердің пайдаланушыларына арналарды ауыстыру қажеттілігінсіз байланысуға мүмкіндік береді. Әдетте, көп агенттік транкинг радио жүйесін жоспарлау кезінде әр агенттікке олар қажет деп санайтын топтар санына байланысты топ идентификациялық нөмірлерінің «блогы» беріледі, сонымен қатар болашақ кеңейту үшін қосымша нөмірлер қарастырылады. Сонымен, полиция қызметінің топ блогы 102100-ден 102199-ға дейін, ал өрттен қорғау қызметінің блогы 102200-ден 102299-ға дейін басталуы мүмкін. Бұл жүйені 102XXX ретінде анықтайды және әрбір агенттікке жүз топ идентификаторын ұсынады. Агенттіктердің ортақ топтары (кейде өзара көмек немесе агенттіктер аралық деп аталады) 102500-ден 102520-ға дейін басталатын блокқа тағайындалуы мүмкін, бұл кез келген уәкілетті агенттік пайдалануына ұсынылатын жиырма ортақ топқа мүмкіндік береді. Көптеген облыстық жүйелерде пайдаланушы агенттіктердің жүйеге қатысуы үшін барлық уәкілетті ортақ топтарды және/немесе ортақ симплекс жиіліктерін қосу міндетті.
Each system is built with a number of system talkgroups identified as required by the planned user agencies, to which new talkgroups can easily be added as the system matures and new agencies or new requirements are identified. For each user agency, talkgroups are assigned in an agency 'fleetmap'. The fleetmap lays out the various talkgroups that the agency requires to successfully undertake its business. For example, in an ambulance service fleetmap there will be a talkgroup created for each of the hospital ER's that the ambulances interact with; talkgroups for communications with dispatch(s), talkgroups for special events or disasters, a talkgroup for air medical transport, and a number of talkgroups that are shared (with appropriate controls) with other first response agencies such as police and fire services. Each talkgroup is assigned a unique digital ID on the system so that the controller can direct transmissions to the radios which are intended to receive them. Within the same shared system there can be a fleet of ambulances, a fleet of police users, and a fleet of firefighters. In most shared public safety/public service systems, whether city wide, or state/province wide, there are often additional users sharing the system at a pre determined lower priority for service such as animal control, public works, highways maintenance, correctional services, natural resources, etc. The system may also include talkgroups for federal agencies operating within the jurisdiction and in some cases commercial users which provide assistance to general public safety. These fleetmaps are considered subfleets of the actual talkgroups. The subfleets are intuitively programmed into the users' radios so that the users can easily find a talkgroup when s/he is required to switch for a particular situation. Alternatively, a trunking system dispatch console operator can actually 'patch' two talkgroups together making a new 'virtual' talkgroup to allow users from different agencies to communicate without having to switch channels. Generally in planning a multi agency trunking radio system, each agency is assigned a 'block' of talkgroup ID numbers based on the number of talkgroups they anticipate requiring, plus some excess for future expansion. Thus a police service block of talkgroup ID's might begin with 102100 up to 102199, and a fire service block on the same system might begin with 102200 up to 102299. This identifies the system as 102XXX and provides one hundred talkgroup ID's for each agency. Agency shared talkgroups (sometimes referred to as Mutual Aid or Inter agency) may be assigned a block starting at 102500 up to 102520, allowing for twenty shared talkgroups that can be offered for use by any authorized agency. In many province wide systems, it is mandatory for participation in the system for user agencies to include all of the authorized shared talkgroups and/or shared simplex frequencies.
Сканерлеу
Транктелген радио жүйелерін тыңдай алатын көптеген сканерлер (транк ізін қадағалау деп аталады) жеке әңгіме топтарын, олар жиіліктер сияқты сканерлеп, сақтай алады. Айырмашылығы, мұндай жағдайда топтар транктелген жүйе бағдарламаланған белгілі бір банкке тағайындалады. Яғни, әңгіме топтары транктелген банкте сақталады.
Most scanners that can listen to trunked radio systems (called trunk tracking) are able to scan and store individual talkgroups just as if they were frequencies. The difference in this case is that the groups are assigned to a certain bank in which the trunked system is programmed. In other words, the talkgroups are stored on the trunked bank.
Телефондық транкингпен салыстыру
Трансмиссиялық байланыс (ресурстарды ортақ пайдалану) ұғымы өте ескі, ол телефон компанияларының технологиясы мен тәжірибесінен алынған. "А" қаласындағы және оған жақын "Б" қаласындағы екі телекоммуникациялық орталықты қарастырайық. Әрбір орталық кеңсе теориялық тұрғыдан он мың жеке телефон нөмірін өңдеуге қабілетті. ("А" орталық кеңсесі "123" префиксімен 123 0000-ден 123 9999-ға дейінгі 10 000 нөмірге ие; "Б" орталық кеңсесі "124" префиксімен сондай-ақ.) Егер "А" қаласындағы 10 000 абонент бір уақытта "Б" қаласындағы 10 000 абонентке қоңырау шалса, екі қаланы байланыстыру үшін 10 000 желі қажет болар еді. Дегенмен, мұның болу ықтималдығы төмен, себебі бір уақыттағы телефон қоңырауларының саны көбінесе одан әлдеқайда аз. Erlang B – бұл қалыпты жағдайда қажетті магистральдық желілердің оңтайлы санын болжауға мүмкіндік беретін кең таралған формула. Бұл принцип радио пайдаланушылар тобына да қолданылды, белгілі бір пайдаланушылар санын қамтамасыз ету үшін қажетті арналардың оңтайлы санын анықтау үшін. Ірі жер сілкінісі сияқты кең ауқымды төтенше жағдайларда телефон және радио жүйелеріне қалыптыдан әлдеқайда көп пайдаланушылар қол жеткізуге тырысады. Екі жағдайда да, жүйелердің транкингтік сыйымдылығы толыққан соң, барлық келесі пайдаланушылар бос сигнал алады. Мұндай жағдайда байланысты басқару аса маңызды болады, тек өте жақын арадағы байланыс симплекс (жүйелік емес) жиіліктерін бөліседі, ал алыс қашықтықтағы байланыс алдын ала жоспарланған түйісу топтарын пайдаланады және ресурстарды маңызды байланыс үшін басқарады. Мысалы, полиция диспетчерлік қызметінде әртүрлі түйісу топтарына әртүрлі жүйелік басымдық деңгейлері беріледі, кейде "үшіншілік" мүмкіндігімен, маңызды бөлімшелер арасындағы байланыстың сақталуын қамтамасыз етуге тырысады.
The concept of trunking (resource sharing) is actually quite old, and is taken from telephone company technology and practice. Consider two telco central office exchanges, one in town "A" and the other in adjacent town "B". Each of these central offices has the theoretical capacity to handle ten thousand individual telephone numbers. (Central office "A", with prefix "123", has available 10,000 numbers from 123 0000 to 123 9999; central office "B", with prefix "124", the same.) If all 10,000 subscribers in "A" were to simultaneously call 10,000 subscribers in "B", then it would be necessary to have 10,000 lines to connect the two towns. However, the odds of that happening are remote, as the number of simultaneous phone calls is usually much lower. Erlang B is a common formula that predicts the optimal number of trunk lines actually needed under normal conditions. This concept has been simply applied to radio user groups, to determine the optimal number of channels needed, under normal conditions, to accommodate a given number of users. In the event of a widespread emergency such as a major earthquake, many more users than normal will attempt to access both the telephone and radio systems. In both cases once the trunking capacity of the systems is fully used, all subsequent users will receive a busy signal. In such a case management of communications becomes critical with only very local communications sharing simplex (non system) frequencies, and longer distance communications sharing pre planned trunking talkgroups and governing use of the resources to essential communications. In our example of police dispatch, different talkgroups are assigned different system priority levels, sometimes with 'preemption' capability, attempting to ensure that communication between critical units is maintained.
Әдеттегі екі жақты радиодан айырмашылықтары
"Транкингтік" радио жүйелер "дәстүрлі" радио жүйелерден өзгеше, себебі дәстүрлі радио жүйе әрбір жеке пайдаланушылар тобы үшін арналған арнаны (жиілікті) қолданады, ал "транкингтік" радио жүйелер көптеген әртүрлі пайдаланушылар тобы үшін қолжетімді арналар жиынтығын пайдаланады. Мысалы, егер полиция байланысы қалалық жедел басқаруды географиялық патрульдік аймақтар бойынша жүзеге асыру үшін он екі дәстүрлі арнаны қажет етсе, жедел басқарудың жай жүріп жатқан кезеңдерінде осы арналардың көп бөлігі бос тұрады. Транкингтік жүйеде белгілі бір географиялық аймақтағы полиция бөлімшелеріне арналған жеке арна тағайындалмайды, олар кішкентай арналар жиынтығының ортақ ресурстарын пайдалануға құқылы әңгіме тобының мүшелері болып табылады.
'Trunked' radio systems differ from 'conventional' radio systems in that a conventional radio system uses a dedicated channel (frequency) for each individual group of users, while 'trunking' radio systems use a pool of channels which are available for a great many different groups of users. For example, if police communications are configured in such a way that twelve conventional channels are required to permit citywide dispatch based upon geographical patrol areas, during periods of slow dispatch activity, much of that channel capacity is idle. In a trunked system, the police units in a given geographical area are not assigned a dedicated channel, but instead are members of a talk group entitled to draw upon the common resources of a smaller pool of channels.
Құрастырудың артықшылықтары
Транк радиосы, кез келген пайдаланушы санында барлығына бір уақытта арнаға қол жеткізу қажет емес деген мүмкіндікті пайдаланады, сондықтан дискретті радиоарналардың саны азаяды. Басқа бір көзқарас бойынша, белгілі бір радиоарналар санымен, пайдаланушылардың көптеген топтарын қамтуға болады. Полиция бөлімінің мысалында, бұл қосымша мүмкіндікті арнайы тергеу, жол қозғалысын реттеу немесе ерекше іс-шаралар топтарына жеке сөйлесу топтарын тағайындау үшін пайдалануға болады, әйтпесе олар жеке байланыстың артықшылықтарынан айырылар еді. Пайдаланушы үшін транк радиосы, қарапайым радио сияқты көрінеді: пайдаланушыға қалаған арнаны таңдау үшін «арнаны таңдау» қосқышы бар. Бірақ шындығында, «арнаны ауыстыру» – дәстүрлі радиодағыдай жиілікті ауыстыру емес, ал өзгертілген кезде, басқару арнасында жаңа сөйлесу тобына қосылуды жіберуге бағытталған ішкі бағдарламалық қамтамасыз етуге сілтеме жасайды. Бұл жүйе контроллеріне нақты радионы белгілі бір сөйлесу тобының мүшесі ретінде таниды, және бұл радио сол сөйлесу тобының кез келген әңгімесіне қосылады. Бұл радионы пайдалануда үлкен икемділікті қамтамасыз етеді – бір радио моделін жүйе пайдаланушыларының әртүрлі түрлері үшін қолдануға болады (мысалы, полиция, өрт сөндіру, коммуналдық қызметтер, жануарларды бақылау және т.б.) тек радиодағы бағдарламалық жасақтаманы өзгерту арқылы. Сөйлесу топтары үнемі әртүрлі жиіліктерде хабар тарататындықтан, транк радио жүйелерінде бағдарламаланған транк іздеуіші жоқ сканер тыңдаушы үшін әңгіменің барысын қадағалау қиындатады. 1997 жылы транк жүйелерімен үйлесімді радио сканерлер нарыққа шықты. Бұл құрылғыларды нарыққа алғаш әкелген компаниялардың бірі – Uniden, 1997 жылдың 5 желтоқсанында «транк іздеу» терминіне сауда белгісін тіркеді.
Trunked radio takes advantage of the probability that with any given number of users, not everyone will need channel access at the same time, therefore fewer discrete radio channels are required. From another perspective, with a given number of radio channels, a much greater number of user groups can be accommodated. In the example of the police department, this additional capacity could then be used to assign individual talkgroups to specialized investigative, traffic control, or special events groups which might otherwise not have the benefit of individual private communications. To the user, a trunking radio looks just like an 'ordinary' radio: there is a 'channel select switch' for the user to select the 'channel' that they want to use. In reality though, the 'channel switch' is not switching frequencies as in a conventional radio but when changed, it refers to an internal software program which causes a new talkgroup affiliation to be transmitted on the control channel. This identifies the specific radio to the system controller as a member of a specific talkgroup, and that radio will then be included in any conversations involving that talkgroup. This also allows great flexibility in radio usage – the same radio model can be used for many different types of system users (i. e. Police, Fire, Public Works, Animal Control, etc.) simply by changing the software programming in the radio itself. Since the talkgroups are constantly transmitting on different frequencies, trunked radio systems makes it more difficult for a scanner listener without a programmed trunk tracking scanner to keep up with the conversation. In 1997, radio scanners compatible with trunked systems appeared on the market. One of the first companies to bring these devices to market, Uniden, trademarked the term 'trunk tracking' on December 5, 1997.
Транкстік радио жүйелерінің түрлері
Бұл өндірушілердің жабдық түрлерінің тізімі емес, егер жарияланған стандартты бұзатын сатушыға тән маңызды өзгерістер енгізілмесе, ол әуе протоколы түрлерінің тізімі ретінде көзделеді. Бүгінгі күні жинақы радио технологиялары үш ерекше түрге немесе "деңгейге" тобырланды. Бұл "ресми" емес, бірақ протокол түрлері ішінде нақты анықталған.
This is not designed to be a list of manufacturers' equipment types, it is intended as a list of air protocol types unless significant vendor specific modifications have been made which violate the published standard. Trunked radio technologies today have generally diverged into three distinct types or 'tiers'. These are not 'official', but are clearly defined within protocol types: