Ян Томашевский – польский футболшы, 1974 ЖД чемпионаттың үздік қақпашысы, 1976 Олимпиадасының күміс жүлдегері. Польша футболының тарихындағы ең үздік қақпашылардың бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық футболшы (1948 жылы туған)
Polish footballer (born 1948)
Ян Томашевский (полякше айтылуы: Jan Tomaszewski; 9 қаңтар 1948 жылы туған) – Польшаның бұрынғы кәсіби футболшысы, 1970-ші жылдары қақпашы ретінде ойнаған. Ол 1974 жылғы әлем чемпионатында үшінші орын алған, онда "Ең үздік қақпашы" атағын алған, 1976 жылғы жазғы Олимпиадада күміс жүлде жеңіп алған және 1978 жылғы әлем чемпионатында бақ сынаған Польша ұлттық құрамасының қақпашысы болды. Ол Польша футболы тарихындағы ең үздік қақпашылардың бірі деп есептеледі. Кейін футбол комментаторы және саясаткер болып жұмыс істеді.
Jan Tomaszewski (Polish pronunciation: ; born 9 January 1948) is a Polish former professional footballer who played as a goalkeeper in the 1970s. He kept goal for the Poland national teams that came third at the 1974 World Cup, where he was named Best Goalkeeper, that won the silver medal at the 1976 Summer Olympics, and that competed at the 1978 World Cup. He is regarded as one of the best goalkeepers in the history of Polish football. He was later a football commentator and politician.
Клубтық мансап
Томашевский Вроцлав қаласында өсті, оның ата-анасы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Вильнюстен күштеп шығарылды. Томашевскийдің клубтық карьерасы негізінен ŁKS Łódź клубында өтті, Польшаның коммунистік үкіметі оған 30 жасқа толғанға дейін шетелде ойнауға тыйым салды, тіпті ол халықаралық деңгейде танымал болғаннан кейін де. 1978 жылғы әлем чемпионатына қатысқаннан кейін ол шетелге кетіп, бірінші Бельгияның "Бершот" клубында, содан кейін Испанияның "Геркулес" клубында ойнады. Ол Польша құрамасы сапында барлығы 63 матч өткізді, ол оны сол кездегі ең көп ойын өткізген қақпашы етті, бірақ бұл көрсеткіш 2016 жылы Артур Боручпен бұзылды.
Tomaszewski grew up in Wrocław where his parents were expelled from Vilnius after World War II. Tomaszewski's club career was mainly at ŁKS Łódź, having been forbidden by Poland's communist government to play abroad before the age of 30, even after coming to international attention. After the 1978 World Cup, he moved abroad, first to Belgian club Beerschot, and then Hércules in Spain, before retiring in 1984 after two more years with Łódź. In all he won 63 caps for Poland, making him at the time his country's most capped goalkeeper, although that record was later broken by Artur Boruc in 2016.
Халықаралық мансап
Томашевскийді көбісі Польша құрамасының Англияға қарсы 1974 жылғы әлем чемпионатының іріктеу матчындағы ойынымен еске алады. Матч алдында Брайан Клоуф оны "клоун" деп атаған (бірақ кейін екеуі жақын дос болып кетті), алайда Томашевский Англия шабуылшыларының көптеген мүмкіндіктерін қанағаттандырмай, матчтың ең үздік ойыншысы атанды; ол өткізген жалғыз гол – Аллан Кларктың теңестіретін пенальтісі болды. Алғашқы голды Ян Домарски соқты. Польша 1:1 есебімен тең түсіп, Англияның орнына Батыс Германиядағы финалдық турнирге қатысу құқығын алды. "Әлем чемпионатының тарихы" кітабында Брайн Гланвилл былай деп жазды: "Еске алғанда, Польшадай мықты командадан жеңілуге ар ұялмаса керек, бірақ бұл кейіннен жасалған қорытынды. Менің ойымша, Англия Польша сияқты турнирге осыншалықты жарқын үлес қоса алмас еді, алайда Англияны жеңген Польша мен олардың орнына шыққан Польша екі бөлек команда екенін естен шығармау керек." (2005 жылғы басылым, 191-бет).
Tomaszewski is best remembered by some for his performance for the Poland national team against England, in a qualifying match for the 1974 World Cup, which England needed to win. Tomaszewski had been labelled "a clown" by Brian Clough before the match (the two men however became quite friendly in later years), but had the last laugh as he turned in a man of the match performance repeatedly denying England's attackers; the only goal he conceded being an equalizing penalty from Allan Clarke. Earlier, Jan Domarski had scored for the Poles. Poland drew the game 1–1 and qualified for the finals in West Germany at the expense of England. In "The Story of the World Cup", Brian Glanville wrote: "In retrospect, to be eliminated by so fine a side as Poland seems no disgrace, but this is a posteriori reasoning. I doubt if England could have made so dazzling a contribution as Poland to the tournament, yet it should be remembered that the Poland which beat England and the Poland which took their place were two very different propositions". (p. 191, 2005 edn.)
Басқа жетістіктер
Польша әлем чемпионатында үшінші орынды жеңіп алды, сол чемпионатта Томашевский екі матчта екі пенальтиді сейфтеді (Стаффан Таппер мен Ули Хойнестен) – бұл FIFA әлем чемпионаттары тарихында алғашқы рет осындай көрсеткішті жасаған қақпашы болды. Томашевский 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Польша құрамасымен күміс жүлде алды, сондай-ақ 1978 жылғы әлем чемпионатында да ойнады, бірақ Польша екінші топтық кезеңнен әрі өте алмады. 1989–1990 жылдары Анджей Стрейлау басқарған Польша ұлттық футбол құрамасының қақпашылар жаттықтырушысы қызметін атқарды.
Poland went on to claim third place during a World Cup in which Tomaszewski saved two penalties in two different matches (from Staffan Tapper and Uli Hoeneß) – the first 'keeper in FIFA World Cup history to do so. Tomaszewski went on to win a silver medal with Poland at the 1976 Summer Olympics, and also played in the 1978 World Cup, where Poland disappointed in only managing to get as far as the second group phase. Between 1989–1990, he served as the goalkeepers' coach of the Poland national football team led by Andrzej Strejlau.
Кейінгі өмірі
Ойыншылық карьерасынан кейін ол комментатор және спорт журналисі болып жұмыс істеді, "Przegląd Sportowy" сияқты журналдарда мақалалар жазды. 1986 жылы Варшавадағы Дене шынықтыру университетін бітірді. 1991 жылы "Kulisy reprezentacyjnej piłki" ("Promise Publishing Institute", Лодзь) атты кітап жариялады. Көптеген даулы мәлімдемелер жасағанымен белгілі, ол Мариан Дзюрович пен Михаль Листкевич басқарған кезде Польша Футбол Федерациясын (PZPN) бірнеше рет сынады. 2011 жылғы сайлауда Лодзь округінен "Құқық және Әділет" партиясынан Сейм депутаты болып сайланды.
After his playing career he worked as a commentator and sports journalist writing articles in magazines including Przegląd Sportowy. In 1986, he graduated from the University of Physical Education in Warsaw. In 1991, he published a book titled Kulisy reprezentacyjnej piłki (Promise Publishing Institute, Łódź). Known for making many controversial statements, he criticised the Polish Football Association (PZPN) on a number of occasions when the organization was run by Marian Dziurowicz and Michał Listkiewicz. He was elected to the Sejm at the 2011 election, representing Łódź for Law and Justice.
Жеке өмір
Ол үш рет үйленген. 1988 жылы үшінші әйелі Катаржинаға (туған есімі Калиньска) үйленді. Ол үстел теннисінен Польша чемпионы атанған. Томашевскийдің одан Паулина және Малгожата есімді екі қызы бар.
He was married three times. He married his third wife, Katarzyna (née Calińska), in 1988. She was a Polish Champion in table tennis. Tomaszewski has two daughters with her: Paulina and Małgorzata.