Кіріспе

Архибальд Булох Рузвельт аға (9 сәуір 1894 - 13 қазан 1979) – АҚШ армиясының офицері және Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда АҚШ күштерінің командирі, АҚШ президенті Теодор Рузвельттің бесінші баласы. Екі соғыста да жараланды. Ол үш жапырақпен "Күміс жұлдыз" орденін, бір жапырақпен "Күміс жүрек" орденін, сондай-ақ француздық "Круа-де-Гер" орденін алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол бизнесмен болды және Нью-Йорк қаласындағы облигациялар брокерлік фирмасын құрды, сонымен қатар консервативті саяси идеялардың жақтаушысы болды.

Ерте өмір

Бала кезінде Арчи өте тыныш, бірақ бірқатар ойын-шұқыларға құмар болатын, әсіресе ағасы Квентинмен бірге болғанда. Арчи мен Квентин өте жақын болып өсті. Олар көбінесе бір-бірінен ажырамайтын, сирек дауласатын. Бірақ Арчидің басқа бауырларына келсек, Кермит пен Этельге жақын болған жоқ, себебі олар бірігіп оған қарсы шығатын. Тед Кермитты ұрып-соғуға көмектесетін, сондай-ақ анасы Эдитке Этель туралы айтатын, ол көбінесе жазаға тартылып отыратын. Алиса Арчиден он жас үлкен еді, ол оның қасында болғанын жақсы есіне алмайтын, себебі ол жиі басқа туыстарымен және достарымен бірге шығатын. Арчи жақсы оқырман болатын және жұмбақтарды жылдам жинауға шебер еді. Әкесі оған: "Арчи, ақылды балам, ақылдылығыңнан ешқашан айырылма; бұл сен де, інің Квентин де сіңіріңдер", – деген кеңес берді. Арчи алғаш Форс мектебінде және Сидвелл Френдс мектебінде оқыды. Гротоннан қуылғаннан кейін Арчи Эванс ұлдар мектебінде білімін жалғастырды және 1913 жылы Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филипс академиясын бітірді. Одан кейін Гарвард университетіне оқуға түсіп, 1917 жылы бітірді.

Отбасы

Арчи Вашингтон қаласында президент Теодор "Т. Р." Рузвельт және Эдит Кермит Кароудың төртінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның үш ағасы – Тед (Теодор III), Кермит және Квентин, бір әпкесі – Этель және жарты әпкесі – Элис болды. Арчи анасының бес буыннан жоғары атасы Арчибальд Буллоктың құрметіне аталған, ол Америка революциясының патриоты болған. Оның бірінші туысы Элеонора Рузвельт, ал бесінші туысы, бір буын алысқан Франклин Д. Рузвельт еді. Ол Кермит Рузвельт кіші, Джозеф Виллард Рузвельт, Дирк Рузвельт, Белл Уайатт "Клошетт" Рузвельт, Грейс Грин Рузвельт, Теодор Рузвельт III, Корнелиус В. С. Рузвельт және Квентин Рузвельт II-нің інісі болды. Оның қарындасының күйеуі Белл Уайатт Уиллард Рузвельт, ал шөбересі – Сьюзан Рузвельт Уэлд, Массачусетс штатының губернаторы Уильям Ф. Уэлдтің бұрынғы әйелі болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі жылдар

Арчи 1917 жылы АҚШ армиясына өз еркімен қосылды, Францияға жіберілді және АҚШ-тың 1-ші жаяу әскер дивизиясында қызмет етіп жатып жараланды. Оның жаралары соншалықты ауыр болғандықтан, ол толық мүгедектігіне байланысты армиядан шығарылды. Ол соғысты армия капитаны шенімен аяқтады. Батылдығы үшін Арчи екі «Күміс Жұлдыз» марапаты алды (кейіннен 1932 жылы медальге айналдырылды), сондай-ақ француз үкіметінің «Соғыс кресімен» марапатталды. 1919 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол барлық бауырларына «ескі арыстан өлді» деген жеделхат жіберді. Соғыс аяқталғаннан кейін ол біраз уақыт Синклер Консолидацияланған мұнай компаниясында атқарушы директор, ал Синклер Консолидацияланғанның экспорттық қосалқы еншілес компаниясы – «Юнион Петролиум» компаниясының вице-президенті болып жұмыс істеді. Сол кезде оның үлкен ағасы Тед Әскери-теңіз күштерінің хатшысының көмекшісі болды. 1922 жылы АҚШ Ішкі істер министрі Альберт Б. Фолл, бәсекелестік тендер өткізбей, «Типот Дөм» мұнай кенін Синклер Ойл компаниясының Гарри Ф. Синклерге, ал Калифорниядағы «Элк Хиллс» кенін «Пан Американ Петролиум және көлік» компаниясының Эдвард Л. Доэниге жалға берді. Екі кен де Әскери-теңіз күштерінің мұнай қорының бір бөлігі болды. Рузвельт ағайындарының арасындағы байланысты елемеуге болмайтын. Синклер куәлік беруден қашу үшін Еуропаға кеткеннен кейін, Синклердің жеке хатшысы Г.Д. Вальберг Арчибальд Рузвельтке беделін сақтап қалу үшін отставкаға кетуге кеңес берді. Ақырында, Синклерден кеткеннен кейін, Рузвельт «Типот Дөм» жанжалын тергеген Сенаттың Жер ресурстары жөніндегі комитетіне маңызды куәлік берді. Бұл істе Рузвельт кінәлі емес еді, бірақ Синклер мен Доэни екеуі де министр Фоллга «жеке қарыз» бергені анықталды. Осыдан кейін Рузвельт отбасылық инвестициялық фирмада, «Рузвельт және Ұлы» компаниясында жұмыс істеді. 1932 жылдың жазында Арчи, бұрынғы президент Кальвин Кулидж, бұрынғы бас прокурор Уильям Маршалл Буллитт, адмирал Ричард Э. Берд және генерал Джеймс Харборд сияқтылар «Ұлттық экономика лигасы» деп аталатын консервативтік қысым тобын құрды. Олар ветерандарға бөлінетін қаражатты екі есеге қысқарту арқылы федералдық бюджетті теңестіруді ұсынды.

Екінші дүниежүзілік соғыс: Жаңа Гвинеядағы Рузвельт қырқасы үшін шайқас

Перл-Харборға шабуылдан кейін Рузвельт президент Франклин Д. Рузвельтке өзінің майдан даласында шыңдалған басшылық қабілеттерін соғысқа қолдау көрсету үшін пайдалануға рұхсат беруді өтінді. Президент оның өтінішін мақұлдады және ол майор шындығымен армияға қайта оралды. Рузвельтке 1943 жылдың басында АҚШ армиясының 3-ші батальонына, 162-ші жаяу әскер полкіне, сондай-ақ 162-ші полктік ұрыс тобына (RCT), 41-ші жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық ету тапсырылды. Ол 1944 жылдың басына дейін Жаңа Гвинеяда осы бөлімге басшылық етті. Австралияның 3-ші дивизиясымен бірлесіп жұмыс істеп, Рузвельт және оның батальоны 1943 жылдың 8 шілдесінде Жаңа Гвинеяның Насау шығанағына түсті. Американдық және австралиялық күштер арасындағы операция аймақтарының үстімізде болуынан туған басқарудағы түсініспеушіліктерді жеңіп, Рузвельт Саламауа науқанында маңызды рөл атқарды. Оның қызметі Тамбу шығанағының солтүстік-батысындағы қақтығысқа толы жоталардың біріне оның құрметіне ат қою арқылы танылды. Бұл науқан барысындағы маңызды стратегиялық нысан алғашқыда оның батальонының жоғары штаб-пәтеріне ең жақын болғандықтан "Рузвельт жотасы" деп аталды. Кейіннен ол ресми американдық және австралиялық науқандар тарихтарында, сондай-ақ АҚШ армиясының әуе күштерінің Екінші дүниежүзілік соғыс хронологиясында "Рузвельт қырқасы" деп белгіленді. Сол жақтағы картаны қараңыз. 1943 жылдың 12 тамызында Рузвельт жау гранатасынан жарақат алды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста жараланған тізесін қайта жарақаттады, және ол бұрын медициналық зейнеткерлікке шыққан еді, осылайша екі әртүрлі соғыста алған бір жарақат үшін екі рет 100% мүгедек деп танылған жалғыз америкалық атанды. Ол жарақат алған кезде батальон басшылығы оның басқарушы офицері, майор Тейлорға жүктелді. Арчи 1944 жылдың басында өз бөлімшесіне қайта оралды.

Активизм және даулар

1950 жылдардың басында Арчи түрлі оңшыл ұйымдар мен қозғалыстарға қатысты. Ол Джон Бирч қоғамына қосылды және Гарвард пен басқа да ірі колледждер мен университеттердегі күдікті социалистік ықпалдарды жоюға бағытталған Veritas Foundation негізін қалады. Стивен Хесс «Американың саяси династиялары» (Doubleday, 1966) кітабында былай деп жазды: «Арчи Рузвельт соңғы жылдары отбасының атын көптеген ультраоңшыл қозғалыстармен байланыстырды. Веритас қорының мүшесі ретінде ол Гарвардтағы субверсияны жоюға тырысқандардың алдында болды. Ол сондай-ақ АҚШ-тың барлық сенаторларына хат жолдап, «қазіргі заманғы техникалық өркениетті АҚШ-та қара нәсілділерге қарағанда ақ нәсілділер жақсырақ меңгеретін секілді» деген пікір білдірді. Ол азаматтық құқықтардағы қазіргі қиындықтарды «социалистік жоспарлаушылардың» ісі деп айыптады. Рузвельт 1968 жылы «Теодор Рузвельт: Жарыс, бүлік, қызылдар, қылмыс» атты қоздырғыш жинақты да жариялады. Ол 1950 жылдары қысқа ғана өмір сүрген «Альянс» ұйымының негізгі демеушісі болды. 1953 жылы ол әкесі мен үлкен ағасы мүше болған Америка революциясының ұлдарының Империялық қоғамына қосылды. 1954 жылы, Теодор Рузвельт қауымдастығы қара нәсілді дипломат Ральф Банчке «Ерекше мемлекеттік қызметі үшін Теодор Рузвельт медалін» беру туралы шешім қабылдағанда, Арчи бұл сыйлыққа қарсы күшті наразылық білдірді. Ол тіпті 44 беттік памфлет жазып, жариялады, онда Банчтің «Халықаралық коммунистік қастандық» агенті ретінде екі он жылдан астам уақыт бойы жұмыс істегенін дәлелдеуге тырысты.

"Альянс" АҚ

Арчи сонымен қатар The Alliance, Inc. деп аталатын ұйымның президенті болды, онда Зигмунд Доббс ғылыми-зерттеу директоры қызметін атқарды. Альянс Доббстың Red Intrigue және Race Turmoil (Нью-Йорк: The Alliance, Inc., 1958) сияқты кітаптарын жариялады, оларға Арчи алғы сөздер жазды. Арчи "Ұлы алдамшы: әлеуметтік псевдоғылымдар" кітабының алғы сөзінде былай деп жазды: "Социалистер біздің мектептерімізге, соттарымызға, үкіметімізге, біздің АҚПАРАТ КҮРЕСІ құралдарымызға еніп кетті. Социалистік қозғалыс – үлкен топтарға өте жоғары дәрежеде әсер ету ТӘСІЛІН әзірлеген салыстырмалы түрде аз адамдардан тұрады." Джонсонның "Түс, коммунизм және салауаттылық" кітабы Г. Эдвард Гриффиннің 1969 жылғы "Соғыстан да қауіпті: Америкадағы коммунистік революция" атты кинолекциясында цитата келтірді. 1958 жылы The Alliance, Inc. президенті ретінде Рузвельт Маннинг Джонсонның жартылай мемуарлық, жартылай poleмикалық трактаты "Түс, коммунизм және салауаттылық" кітабына алғы сөз жазды.

Ұрпақтар

Рузвельттің немересі Твид Рузвельт (1942 жылы туған), ол "Рузвельт Қытай Инвестициялары" компаниясының төрағасы және Теодор Рузвельт қоғамының қамқорлар кеңесінің президенті.

Жарияланымдар

Рузвельт, Теодор. Теодор Рузвельт нәсіл, тәртіпсіздік, қызылдар, қылмыс туралы. Арчибальд Б. Рузвельт құрастырған. Вест-Сейвилл, Нью-Йорк: Probe Publishers, 1968 жыл. Зигмунд, Доббс. Қызыл интригалар және нәсілдік толқулар. Арчибальд Б. Рузвельттің кіріспе сөзі. Нью-Йорк: Альянс, Inc., 1954 жыл. Зигмунд, Доббс. Ұлы алдау: Әлеуметтік жалған ғылымдар. Арчибальд Б. Рузвельттің кіріспе сөзі. Сейвилл, Нью-Йорк: Veritas Publishing, 1964 жыл.