Кіріспе

АҚШ президенті Авраам Линкольннің президенттік кітапханасы және мұражайы, Иллинойс штатының Спрингфилд қаласында орналасқан.

Авраам Линкольннің президенттік кітапханасы мен мұражайы АҚШ-тың 16-шы президенті Авраам Линкольннің өмірін және Америка Азамат соғысының барысын көрсетеді. Дәстүрлі ғылым мен 21 ғасырдың көрермендерді қызықтыру техникаларын үйлестіре отырып, бұл мұражай ең көп келінішітін президенттік кітапханалардың біріне жатады. Кітапханасында Линкольн туралы кең жинақтан өзге, штаттың 1889 жылы құрған Иллинойс штаты тарихи кітапханасының қоры да сақталады. Кітапхана мен мұражай штат астанасы Спрингфилдте (Иллинойс штаты) орналасқан және штаттық басқару органы ретінде басқарылады. Ол АҚШ Ұлттық мұражайлар архиві мен оның кітапханалар жүйесімен байланысты емес.

Музей экспонаттары

Мұражайда Линкольннің балалық шағындағы үйінің, Ақ үйдің аймақтары, Форд театрындағы президенттік ложа, Линкольн өміріндегі маңызды оқиғалардың орындары, сондай-ақ суреттер, артефакттер және басқа да естеліктер бар. Түпнұсқа артефакттер уақыт өте ауыстырылып тұрады, бірақ жинақта әдетте Геттисбургтік сөз, Азат ету туралы жарлық, оның көзілдірігі мен қырқу айнасы, Мэри Тодд Линкольннің музыкалық қорапшасы, оның Ақ үйіндегі қытай ыдыстары, оның үйлену көйлегі және тағы да басқалары бар. Тұрақты көрмелер президенттің өмірінің екі кезеңіне бөлінеді: «Бірінші сапар: Президенттікке дейінгі жылдар» және «Екінші сапар: Президенттік жылдар», сондай-ақ үшінші – «Құндылықтар галереясы». Уақытша көрмелер мерзімімен алмастырылады. Бұрынғы көрмелер Азамат соғысы мен Стивен А. Дугласқа арналған. 2014 жылдың ақпанына қарай Энни Лейбовицтің фотосуреттері, оның ішінде Линкольннің заттарының суреттері де қойылған. Мұражайдың тұрақты көрмелерінің бірі – «1860 жылғы науқан», науқанның барысы туралы қазіргі заманғы тележаңалықтарды ұсынады, оларды белгілі «Meet the Press» бағдарламасының бұрынғы жүргізушісі Тим Рассерт дайындаған. Тағы бір тұрақты көрме – «Төрт минуттағы Азамат соғысы» – Азамат соғысының майдан шебінің өзгеруін көрсетіп тұратын үлкен анимациялық картаны ұсынады. Көрмелерден басқа, Линкольн мұражайы екі арнайы эффектілер театрының қойылымын ұсынады: «Линкольннің көзі» және «Кітапхананың әуесі». «Оның шляпасының астында: Бірінші дереккөздерден Линкольннің тарихын ашу» – Линкольн жинағын цифрландыру жобасының үйі, бұл тақырыптық онлайн ресурс оның шляпасының 360 градусқа айналатын онлайн көрінісін ұсынады (нағыз шляпа 2013 жылдың мамырынан бастап мұражайда қойылған). Бёрбанк, Калифорниядағы BRC Imagination Arts, Боб Роджерс басқаратын, барлық тұрақты көрмелер мен презентацияларға, музыкаға, театрларға, шынайы тұлғаларға және толыққанды тарихи ортаға жауапты болды.

Әкімшілік

Абрахам Линкольн президенттік кітапханасы мен мұражайы 2017 жылы кітапхана мен мұражай тәуелсіз мемлекеттік агенттікке айналғанға дейін Иллинойс тарихи сақтау агенттігімен басқарылды. Тарихшы және бірнеше президенттік кітапханалардың бұрынғы директоры Ричард Нортон Смит мұражай мен кітапхананың құрылтайшы атқарушы директоры болды. Смиттің орнын 2008 жылы дүкен ұрлығы үшін тұтқындалғаннан кейін жұмыстан шығарылған Рик Бирд басқарды. Ян Граймс Бердтің жұмыстан шығарылғаннан кейін уақытша директор болып қызмет етті. 2010 жылы Иллинойс губернаторы Пэт Куинн Айлин Р. Маккевичті директор етіп тағайындады. Маккевич бұрын ұлттық Абрахам Линкольннің екі жүз жылдық комиссиясының атқарушы директоры болып қызмет атқарған. Ол сонымен қатар Чикаго қоғамдық радиосында хабар тарату журналисі және ток-шоу жүргізушісі ретінде белсенді болды және Чикаго гуманитарлық фестивалінің негізін қалаушысы болды. Маккевичтің мақсаты – ақша жинау және халықаралық қызығушылықты арттыру. Ол 2015 жылдың қазан айында қызметінен кеткенге дейін қызмет етті. 2016 жылы губернатор Брюс Раунер Алан Лоуды музей мен кітапхананың директоры етіп тағайындады. Ол Даллас, Техас штатындағы Джордж В. Буш президенттік орталығының директоры болып қызмет етті. Лоу 2019 жылдың қыркүйегінде Гленн Бекке қарасты Mercury One коммерциялық емес ұйымына Gettysburg Address-тің ALPLM түпнұсқа көшірмесін тиісінше беруі үшін жұмыстан шығарылды. 2021 жылдың наурыз айында Кристина Шатт ALPLM-нің бесінші атқарушы директоры болып тағайындалды. Иллинойстың бірінші ханымы ретінде Лура Линн Райан ірі қаржы жинаушы және кітапхананың бірінші төрайымы болды. Ол кітапханаға 250 000 доллар жинап, қаржы жинауды бастады. Райан сонымен қатар Иллинойс штатының оқушылары президенттік кітапхананы салуға ақша жинаған бағдарлама ұйымдастырды, бұл 47 000 доллар жинады. Райанды 2009 жылы АҚШ-тың бұрынғы президенті Абрахам Линкольннің 200 жылдығын атап өту үшін АҚШ-тың Өкілдер палатасының спикері 14 мүшелік Абрахам Линкольннің екі жүз жылдық комиссиясына тағайындады. Ол 2001 жылдан 2010 жылға дейін комиссияда қызмет етті.

Сәулет

Абрахам Линкольн президенттік кітапханасы мен мұражайы Иллинойс штатының Спрингфилд қаласында, тарихи орталық ауданда, Линкольнға қатысты көптеген мәдени орындардың жанында орналасқан. Президенттік кітапхана 2004 жылдың 14 қазанында, ал мұражай 2005 жылдың 19 сәуірінде ашылды. 1970 жылға дейін Вашингтондағы Форд театры "Линкольн мұражайы" деп белгіленген еді. Абрахам Линкольн президенттік кітапханасы мен мұражайы қазір үш жеке ғимаратта орналасқан. Әрбір ғимарат бір қалалық блокты алып жатыр. Мұражай мен кітапхананың екі ғимараты көшемен бөлінген, ал көшеден жоғары жабық жолмен байланысқан. Әрбір ғимараттың кіреберісінде Спрингфилдтегі Ескі штаттық Капитолийдегі күмбезді еске түсіретін ротонда орналасқан, онда Линкольн төрт мерзімге заң шығарушы болып қызмет еткен. Екі ғимаратты да HOK архитектуралық фирмасы жобалаған. Үшінші ғимарат, бұрынғы Спрингфилд Юнион вокзалы, бастапқыда мұражайдың келушілер орталығы ретінде пайдалануға бейімделген. Алайда, 2014 жылдың басынан бері вокзал Стивен Спилберг режиссерлік еткен 2012 жылғы "Линкольн" фильмінен екі декорация, сондай-ақ бірнеше реквизиттер мен костюмдерді көрсететін "Линкольн: Тарих Голливудқа дейін" атты көрмені ұсынады. Декорациялар, реквизиттер мен костюмдер тікелей Спилбергтен музейге берілді және 2019 жылдың желтоқсанына дейін (костюмдер алмастырылып тұрады) көрмеде болады.

Көрмелерді ұйымдастыру және тарихты оқыту туралы пікірталас

Мұзей Линкольн тарихын баяндау үшін театрландыру мен көшірмелерді пайдаланғаны үшін мұражай дизайны саласындағы мамандар мен тарихшылар арасында пікірталас тудырды. Халықтың жауабы жағымды болды, күтілгеннен көп келушілерді, ынталы қонақтарды және аймақтық экономикаға серпіліс берді, соның ішінде айналасындағы тарихи орындарға да келушілер саны артты. Дегенмен, мұражай дәстүрлерін сақтайтындар нақты артефакттарды көрсету және түсіндіруден осылай алшақтауға қарсы. Басқа ғалымдар Линкольн мұражайының бұл тәсілін қолдайды. Джон Р. Декер «American History» журналында былай деп жазды:

Кез келген заманауи жинақ сияқты [Линкольн президенттік мұражайының] аудиториясы мамандар мен ғалымдардан әлдеқайда кең. ALPLM тек қана халыққа жағыну үшін немесе тарихты қарапайымдау үшін емес, өзінің қоғамдық білім беру мекемесі ретіндегі миссиясын орындау үшін визуалды мәдениетті интеллектуалды және тартымды түрде пайдаланады. Мұражай күрделі тарихи материалдарды қарастырады және тарихи дискурсты дәстүрлі тәсілдермен мүмкін болғаннан гөрі кең аудиторияға ашады. Абрахам Линкольн президенттік мұражайының мазмұны мен дизайны халықаралық көрме дизайнерлері BRC Imagination Arts, Иллинойс тарихи сақтау агенттігі (IHPA) және мемлекеттік тарихшы Томас Х. Шварц құраған мазмұн тобының бірлескен еңбегі болды. Бұл топқа әлемдегі жетекші Линкольн зерттеушілері, Пулитцер сыйлығының лауреаттары болған тарихшылар және Иллинойс мектептерінің төртінші, жетінші және он бірінші сыныптарынан келген мұғалімдер кірді. Бұл топтың басты мақсаты – көрмелер Абрахам Линкольнға жеке қызығушылықты арттыруы. Мұражайдың сувенирлік дүкенінде тарихи кітаптар рекордтық сатылым көрсетті. Мұражай ашылғанына үш ай ішінде сувенирлік дүкендегі жалпы сату көлемі 1 миллион долларға жетті.

Қатысу рекорды

2005 жылдың сәуір айында ашылғаннан бері Абрахам Линкольн президенттік мұражайы Американың ең көп танымал мемлекеттік президенттік мұражайы болып есептеледі. Шамамен алты ай ішінде мұражай 1 миллион долларлық кіріс тапты. Жиырма бір айдың ішінде мұражайға миллионыншы келуші келді. 2012 жылдың тамызында мұражай үш миллионыншы келушіні қабылдады, және келушілер саны тұрақты түрде артуда. Мұражай қызметкерлері 2013 жылы келушілердің көбеюін Стивен Спилбергтің "Линкольн" фильміне байланыстырды, себебі мұражайда осы фильмнен алынған заттар қойылған болатын.

Марапаттар

Абрахам Линкольн президенттік мұражайы екі марапатқа ие болды: Темалық ойын-сауық қауымдастығының ерекше жетістіктері үшін Тея сыйлығы және Нью-Йорктегі Линкольн тобының сыйлығы, ол жыл сайын "Абрахам Линкольнді зерттеуге және оның еңбегін бағалауға ең көп үлес қосқан жеке тұлғаны немесе ұйымды" марапаттайды. 2022 жылы кітапхана мен мұражай Америка мұражайлар одағынан аккредиттеу алу процесінде болды.