Кіріспе
Ішкі жанатын қозғалтқыштың электрондық басқару жүйесіндегі сенсор
Манифольдтық абсолюттік қысым сенсоры (MAP сенсоры) – ішкі жанатын қозғалтқыштың электрондық басқару жүйесінде қолданылатын сенсорлардың бірі. MAP сенсорын пайдаланатын қозғалтқыштар көбінесе жанармай инжекторлі болады. Манифольдтық абсолюттік қысым сенсоры қозғалтқыштың электрондық басқару блогына (ECU) манифольд қысымы туралы дереу ақпарат береді. Бұл деректер ауа тығыздығын есептеу және қозғалтқыштың ауа массасының ағымын анықтау үшін қолданылады, бұл өз кезегінде оңтайлы жану үшін қажетті жанармай мөлшерін анықтайды (стейхиометрияны қараңыз) және тұтану уақытын жылдамдатуға немесе кешіктіруге әсер етеді. Жанармай инжекторлі қозғалтқыш ауа ағынын анықтау үшін массалық ауа ағыны сенсорын (MAF сенсоры) да пайдалана алады. Әдеттегі табиғи аспирациялық қозғалтқыш конфигурациясы бірін немесе екіншісін қолданады, ал турбожүктемелі қозғалтқыштар көбінесе екеуін де қолданады: турбоға дейінгі салқын ауа қабылдағышындағы MAF сенсоры және турбодан кейінгі сорғы құбырындағы, дроссельдік клапанға дейінгі MAP сенсоры. MAP сенсорынан алынған деректерді IAT сенсорынан (ауа температурасы сенсоры) алынған екінші айнымалы шаманы пайдалану арқылы ауа массасы деректеріне түрлендіруге болады. Бұл жылдамдық және тығыздық әдісі деп аталады. Қозғалтқыштың айналу жиілігі (RPM) жанармай құюды анықтау үшін анықтама кестесінде қай жерде іздеу керектігін анықтау үшін де қолданылады, сондықтан жылдамдық және тығыздық (қозғалтқыш айналу жиілігі / ауа тығыздығы) деп аталады. MAP сенсоры OBD II (көлік бортындағы диагностика) жүйелерінде EGR (қайта айналымға түсетін газ) клапанының жұмыс істеуін тексеру үшін де қолданылады, бұл OBD II жабдықталған General Motors қозғалтқыштарында кең таралған қолданыс.
Вакуумды салыстыру
Қозғалтқыштың вакуумы – сору коллекторындағы қысым мен сыртқы атмосфералық қысым арасындағы айырмашылық. Қозғалтқыштың вакуумы – «өлшегіш» қысым, себебі өлшегіштер өз табиғатынан абсолюттік қысымды емес, қысымның айырмасын өлшейді. Қозғалтқыш негізінен ауа массасына, вакуумға емес, жауап береді, ал массаны есептеу үшін абсолюттік қысым қажет. Қозғалтқышқа түсетін ауа массасы ауа тығыздығына тікелей пропорционал, ал ауа тығыздығы абсолюттік қысымға пропорционал және абсолюттік температураға кері пропорционал. Ескерту: Карбюраторлар көбінесе ауа көлемінің ағыны мен вакуумға тәуелді, және олар массаны тікелей анықтамайды. Сондықтан карбюраторлар – дәл, бірақ абсолютті дәлдігі төмен отын өлшеу құрылғылары. Карбюраторлардың орнына ауа массасы ағыны сенсорымен (MAF) жұмыс істейтін, отынды шамамен дұрыс беруге мүмкіндік беретін отын инъекциясы сияқты әлдеқайда дәл отын өлшеу әдістері енгізілді.
EGR сынағы
OBD II стандарттарына сәйкес, көлік құралын өндірушілер қозғалыс кезінде қағыс газын қайта айналдыру (EGR) клапанының жұмыс істеуін тексеруге міндетті болды. Кейбір өндірушілер мұны MAP сенсоры арқылы іске асырады. Мұндай көліктерде, негізгі жүктеме сенсоры ретінде MAF сенсоры қолданылады. MAP сенсоры рационалдылықты тексеру және EGR клапанын сынау үшін пайдаланылады. Бұл үшін, көлік жылдамдығы төмендеген кезде, сіңіргіш коллектордағы абсолютті қысым төмендесе (яғни, сыртқы ауаға қарағанда сіңіргіш коллекторда жоғары вакуум пайда болса), қуат блогын басқару модулі (PCM) EGR клапанын ашып, содан кейін MAP сенсорының көрсеткіштерін бақылайды. EGR клапаны қалыпты жұмыс істесе, қағыс газдары енген кезде коллектордың абсолютті қысымы артады.
Көшейткіш сенсорлар мен өлшегіштермен жиі шатасу
MAP сенсорлары абсолютті қысымды өлшейді. Күшейткіш сенсорлары немесе барометрлер белгілі бір абсолютті қысымнан артық қысым мөлшерін өлшейді. Бұл абсолютті қысым әдетте 100 кПа болады. Бұл, әдетте, салыстырмалы қысым деп аталады. Күшейткіш қысым абсолютті қысымға қатысты, яғни біреуі өскенде немесе кемігенде, екіншісі де солай өседі немесе кемиді. Бұл 100 кПа ауытқумен бірге бірге байланысқан қатынас. Сондықтан, MAP сенсоры бірдей жағдайды өлшейтін күшейткіш сенсордан әрқашан 100 кПа-ға жоғары мән көрсетеді. MAP сенсоры ешқашан теріс мән көрсетпейді, себебі ол абсолютті қысымды өлшейді, онда нөл – қысымның толық жоқтығын білдіреді. Вакуум – бұл қалыпты атмосфералық қысымға қатысты теріс қысым ретінде өлшенеді. Вакуумды күшейткіш сенсорлары вакуумды немесе соруды (қоршаған атмосферадан төмен қысымды) көрсететін теріс мәндерді көрсетуі мүмкін. Күшпен индукцияланған қозғалтқыштарда (суперчардж немесе турбочардж) теріс күшейткіш көрсеткіші қозғалтқыштың ауа берілуден гөрі жылдамрақ соруын білдіреді, бұл соруға себеп болады. Бұл сору, оттықпен жұмыс істейтін қозғалтқыштарда дроссельдеу арқылы туындайды және дизельді қозғалтқыштарда болмайды. Ішкі жану қозғалтқыштарына қатысты бұл көбінесе вакуумдық қысым деп аталады. Қысқасы, стандартты атмосферада көптеген күшейткіш сенсорлары MAP сенсорынан бір атмосфераға төмен мән көрсетеді. Теңіз деңгейінде күшейткішті MAP-ке айналдыру үшін шамамен 100 кПа қосуға болады. MAP-тан күшейткішке айналдыру үшін 100 кПа-ны алып тастауға болады.