Кіріспе
Американдық саксофонист, флейтист және джаз оқытушысы Дэвид Либман (4 қыркүйек 1946 жылы туған) – американдық саксофонист, флейтист және джаз оқытушысы. Ол инновациялық ойын стилімен және атоналдылықты қолдануымен танымал. Ол пианист Ричи Бейрахпен жиі бірлесіп жұмыс істеген. 2010 жылғы маусымда ол Ұлттық өнер қорынан (NEA) «NEA Jazz Masters» өмір бойына жеткен үлкен жетістіктері үшін марапат алды.
David Liebman (born September 4, 1946) is an American saxophonist, flautist and jazz educator. He is known for his innovative lines and use of atonality. He was a frequent collaborator with pianist Richie Beirach. In June 2010, he received a NEA Jazz Masters lifetime achievement award from the National Endowment for the Arts (NEA).
Ерте өмір және мансап
Дэвид Либман 1946 жылы Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы еврей отбасында дүниеге келді. 1949 жылы бала кезінде полиомиелитке шалдықты. Тоғыз жасында классикалық фортепиано, ал он екі жасында саксофон сабақтарын бастады. Нью-Йорктегі Birdland, Village Vanguard және Half Note сияқты клубтарда Джон Колтрейннің тікелей өнер көрсетуі оның джазға деген қызығушылығын оялды. Жоғары мектепте және университете оқыған кезінде Либман Джо Аллард, Ленни Тристано және Чарльз Ллойдтан сабақ алып, джазды терең зерттеді. Нью-Йорк университетін (американ тарихы мамандығы бойынша) бітіргеннен кейін, ол өзін толық уақыт джаз әртісі болуға арнады. 1970 жылдардың басында Генья Раван және Ten Wheel Drive тобымен жазбалар жасағаннан кейін, Либман бірнеше ондаған музыканттарды біріктіріп, Free Life Communication атты кооператив ұйымдастырды және оның президенті болды. Бұл ұйым 1970 жылдардың басында Нью-Йорктің дамыған лофт-джаз өнерінің маңызды бөлігіне айналды және «The New York State Council of the Arts» және «Space for Innovative Development» ұйымдарынан қаржыландырылды. Ten Wheel Drive тобымен (эксперименттік бағыты бар рок-тобы) бір жыл өткізгеннен кейін, Либман Джон Колтрейннің барабаншысы Элвин Джонстың тобында саксофоншы/флейташы болып жұмыс істеді. Екі жылдың ішінде Либман шәкірттік кезеңінің шыңына жетті, оны Майлс Дэвис жұмысқа алды. 1970-1974 жылдар гастрольдер мен жазбалармен толы болды. Сонымен қатар, Либман жеке музыкасын зерттеуді бастады, алдымен Боб Мозеспен Open Sky Trio тобында, содан кейін пианист Ричи Бейрахпен Lookout Farm тобында. Бұл топ АҚШ, Канада, Үндістан, Жапония және Еуропаға гастрольдік сапарлар жасап, неміс ECM лейбліне және A&M Records компаниясына жазбалар жасады. 1976 жылы Down Beat журналының халықаралық сыншылар сауалнамасында Lookout Farm «Көп танылуға лайық топ» санатында бірінші орынды иеленді. Осы жылдары ол Пи-Ви Эллиспен бірге ойнады және жазбалар жасады. 1977 жылы Либман пианист Чик Кореамен әлемдік тур жасады, ал келесі жылы Джон Скофилд, Кенни Киркланд және Терумаса Хиномен бірге Дэвид Либман Квинтетін құрды. Үш жыл бойы бірнеше әлемдік турлер мен квинтеттің жазбаларынан кейін, ол Ричард Бейрахпен қайта қосылды. Олар дуэт ретінде өнер көрсетіп, жазбалар жасады, сондай-ақ 1981 жылы Quest тобын құрды. Басист Джордж Мраз және барабаншы Ал Фостерден бастау алған топ 1984 жылы Рон МакКлюр мен Билли Харт қосылғанда нығайды. 1991 жылға дейін Quest жеті CD жазды, кең аумақты гастрольдік сапарлар жасады және әлемдегі студенттермен көптеген семинарлар өткізді.
1990 жылдардан қазіргі уақытқа дейін
23 жыл бойы Дейв Либман тобымен (гитарист Вик Юриспен бірге) жұмыс істегеннен кейін, Либман жас буынға ерекше назар аудара отырып, бассист Тони Марино, пианист Бобби Эйви, саксофоншы Матт Вашлишан және барабаншы Алекс Рицпен «Expansions» тобын құрды. Соңғы онжылдықтарда Либман Йоахим Кюн, Даниэль Хумар, Паоло Фресу, Джон Кристенсен, Бобо Стенсон сияқты Еуропаның жетекші джаз орындаушыларымен бірге жиі өнер көрсетті, сондай-ақ австриялық барабаншы Вольфганг Рейзенгер мен француз басисті Жан Пол Селеамен «World View Trio» тобында өнер танытты. Оның осылай алуан стильде ойнау қабілетінің арқасында Брюссель джаз оркестрімен, Германиядағы WDR және NDR, Нидерландының Metropole оркестрімен, Венадағы Klangforum Wien жаңа музыка тобымен бірге биг-бэнд және радио оркестрлерімен өнер көрсетуге мүмкіндік туды. Ең бастысы, Либман Францияда Пьер Булез құрған әйгілі «Ensemble InterContemporain» тобымен импровизациялық орындауға алғашқы музыкант болды. Осы өнер көрсетулердің барлығында музыка Либманның өзінің шығармалары мен импровизацияларынан жасалған аранжировкалар негізінде орындалды. 1973 жылдан бері ол «Down Beat Critic's» және «Reader's Polls» сайыстарында сопрано саксофон және кейде флейта номинацияларында үздік финалистердің қатарында болды. Либ жүзден астам альбомында жетекші немесе бірлескен жетекші ретінде қатысты, жалпы саны жүзден астам жазба жасалды. Шамамен үш жүзге жуық түпнұсқа композиция жазылған. Оның шығармашылық өнімдері классикалық джаздан камералық музыкаға, фьюжннан авангардқа дейін кең ауқымды, сонымен қатар Телониус Монк, Майлз Дэвис, Колтрейн, Курт Вейл, Алек Уайлдер, Коул Портер, Антонио Карлос Жобим, Пуччини және The Beatles музыкасының түпнұсқалық аранжировкалары бар көптеген CD-лерді қамтиды. Либман оқу DVD-дискілерін қоса алғанда, түрлі тақырыптарда материалдар жариялады. Ол сонымен қатар камералық музыка жариялаған және «Saxophone Journal» және «International Association of Jazz Educators Journal» сияқты әртүрлі мерзімді басылымдарға жылдар бойы үнемі үлес қосып келеді. Ол «Jazz Artist's Self Portrait», «Jazz Connections: Miles Davis and David Liebman», «A Chromatic Approach to Jazz Harmony and Melody» және «Developing a Personal Saxophone Sound» сияқты бірнеше маңызды кітаптардың авторы. Осы кітаптардың бірнешеуі басқа тілдерге аударылды. Оның университеттердегі және шеберлік сабақтарындағы оқыту қызметі оны әртүрлі музыкалық бағыттары мен бірнеше аспаптардағы тәжірибесінің, сондай-ақ джаз тілінің, эстетикасы мен техникасының қыр-сырын түсіндіру қабілетінің нәтижесінде әлемнің түкпір-түкпіріне алып келді. Жылдар бойы ол NEA (АҚШ), Канаданың Өнер кеңесі, сондай-ақ көптеген Еуропа елдерінің Өнер кеңестері қаржылаған гранттарды үнемі алды. 1989 жылы ол Халықаралық джаз мектептері қауымдастығын (IASJ) құрды, бұл ұйым халықаралық джаз мектептерінің оқытушылары мен студенттерін мерзімді кездесулер, алмасу бағдарламалары және жаңалықтар арқылы байланыстыруға арналған. Либман қазіргі уақытта IASJ көркемдік директоры болып қызмет етеді. Ол 1990 жылдардың басында Нидерландыдағы JazzEx Балет компаниясы үшін, ал 2006 жылы Катрина мен цунами трагедияларына арналған «Ocean of Light» музыкасын жазды. Қазіргі уақытта Либман Манхэттен музыка мектебінің тұрақты артисі және 2014-15 жылдары Торонто университетінің қонақ артисі болды. Либман мен музыкотанушы Льюис Портер «What It Is: The Life of a Jazz Artist» атты Либманның өмірбаянын жасау үшін бірікті. 2012 жылдың наурыз айында жарық көрген кітап джаз сыншылары тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды. 2018 жылы Либман 1955-2017 жылдардағы мұрағаттарын Беркли музыка колледжіне сыйға тартты. 1989 жылы ол Халықаралық джаз мектептері қауымдастығының көркемдік директоры болды. Ол Нью-Йорктегі Манхэттен музыка мектебінде тұрақты артист болды және 1987 жылдан бері Шығыс Строудсбург университетінде жыл сайын саксофон және хроматикалық гармония бойынша шеберлік класын өткізіп келеді. Ол 1990-шы жылдары Double Time Records үшін көптеген жазбалар жасады.
Жеке өмір
Либман 1987 жылдан бері гобойші және композитор Карис Висентин Либманға үйленген. Оның жалғыз қызы Лидия Либман – танымал джаз продюсері. Қазір Либман Нью-Йорк қаласында тұрады.
Дискография
Дейв Либман – өте жемісті, 250-ден астам альбомын жетекші ретінде шығарған суреткер.