Кіріспе

Норбiскер – Швецияның Умео қаласынан тысқары орналасқан шағын аралдар тобы. 1895 жылдан 1952 жылға дейін ол жерде Мо och Domsjö корпорациясына тиесілі, бір кезде Еуропадағы ең ірілерінің бірі болған бу машинасымен жұмыс істейтін ағаш кесу зауыты (sawmill) орналасқан. Зауытты құруға бастама көтерген – сол кездегі компания басшысы Франс Кемпе.

Тарих

Кемпе 1890 жылы 72 арал мен кішкентай аралдарды сатып алғанда, олар адамсыз еді. Бұрынғы иелері, жақын маңдағы Норрбин шаруалары, аралды пайдасыз деп есептеген. Кемпе – әлеуметтік инженер болғандықтан, ол тек ағаш кесу зауытын ғана емес, сонымен қатар мектеп, шіркеу, жолдар мен үйлерді қоса алғанда, тұтас қауымдастықты жоспарлаған. 1895 жылы зауыт ашылғанда, ол өзінің басқа зауыттарынан ең жақсы жұмысшыларды таңдап алды. Кемпе оларға және олардың отбасыларына жоғары тұрмыс деңгейі мен жоғары жалақы берді, осылайша оларды жұмыс берушісіне тәуелді етуді және кәсіподақтар мен жұмысшылар қозғалысын аралдан алшақтатуды көздеді, бірақ бұл стратегия тек 1919 жылға дейін нәтижелі болды. 1952 жылы ағаш кесу зауыты жабылғаннан кейін 10 жыл бойы компания зауыттың құнды бөліктерін бұзып, күтіп ұстау үшін адамдарды жұмысқа алып отырды. 1960 жылдары аралдардың соңғы тұрғындары көшіп кетті. Ескі жұмысшылар үйлері сатылып, жазғы үйлер ретінде пайдаланылды.

Бүгінгі Норрбискер

Бір аралдағы бірнеше үй 1953 жылдан бері KFUM (шведтік YMCA) ұйымы қолданысында. KFUM балаларға арналған жазғы лагерьлер өткізеді және жоғары секіндік трасса, альпинизм, желкен және каноэ сияқты конференциялар мен шытырман оқиғалар ұйымдастырады. Бұрынғы директордың үйі бүгінде қонақ үй және мейрамхана болып пайдаланылуда.