Кіріспе

"Терра Прайм" – американдық ғылыми фантастикалық телехикая "Жұлдыздар жолы: Энтерпрайз" сериалының төртінші маусымының 21-ші бөлімі. Ол 2005 жылдың 13 мамырында эфирге шықты. Бұл оқиғаны Джудит және Гарфилд Ривз Стивенс, сондай-ақ Андре Борманис бірлесіп жазды, ал сценарийді Ривз Стивенстер мен шоу-раннер Мэнни Кото дамытты. Бұл эпизод "Жын-шайтандары" сериясымен басталган екі бөлімдік оқиғаның екінші бөлігі болып табылады. Эпизодты Марвин Раш түсірді, ол бұл сериал үшін екінші рет режиссерлік жасады. 22-ші ғасырда өтетін сериалда алғашқы Жұлдыздық Флоттың "Энтерпрайз" ғарыш кемесінің (NX 01 тіркелген) оқиғалары баяндалады. Бұл эпизодта ксенофобиялық "Терра Прайм" тобының жетекшісі Джон Фредерик Пакстон, егер барлық шетелдіктер Жерді дереу тастамаса, Марстағы құрылғыны қолданып Жұлдыздық Флоттың бас штабын жоюмен қорқытады. "Энтерпрайз", капитан Арчер және топ мүшелері құпия түрде шаттл-подта отырып, құрылғыға жетеді және Пакстонды тоқтатып, экипаж мүшелерін құтқаруға тырысады. "Жын-шайтандары" эпизодында түскен актерлерге, осы маусымның басында "Азаттық" эпизодында ойнаған Дерек Мадьяр мен Эрик Пирпойнт қосылды, ал Джоэл Светоу бұрын "Deep Space Nine" және "The Next Generation" сериалдарында ойнаған. Сценарийде АҚШ ғарыш бағдарламасына сілтеме жасау қажет болды, сондықтан Карл Саган атындағы мемориалдық станция және Марсты зерттеу ровері "Соджорнер" постпродакшнде қосылған кадрға енгізілді. "Терра Прайм" Nielsen рейтингісі бойынша 2,0/4% көрсеткіш алды және сыншылар тарапынан мақтауға ие болды, оны "нағыз" эпизод деп сипаттады. Сондай-ақ, егер "Энтерпрайз" тағы бір маусымға созылғанда, бұл оқиға жетекке алған сюжеттік желі ретінде жалғасуы мүмкін деген пікірлер айтылды. Empire журналы бұл эпизодты сериалдың ең үздік эпизоды деп таныды.

Сюжет

Командирлер Т'Пол мен Такер Пакстонның тұтқыны болып қалады, ол барлық арналар мен жиіліктерде өз талабын жариялауды жалғастыруда. Пакстонның әрекеті түрлер арасындағы конференцияға алаңдатушылық әсер етеді, өйткені оны барлық адамдар қолдамайтыны анық. Марста Пакстон Т'Пол мен Таккерге сәбиді көруге рұқсат береді, ал Т'Пол сканері арқылы баланың ауруға шалдыққанын біледі (және Пакстон өзін емдеу үшін Ригельдік гендік терапияны қолданып келгенін анықтайды). Пакстон шабуылдарын жақсарту үшін Т'Полды қорқытып, Такерді массивтің нысана алу жүйесін оңтайландыруға мәжбүрлеуге тырысады. Содан кейін "Энтерпрайз" Марсқа массивті жою үшін жіберіледі, бірақ қарудан шыққан ескерту оғы кемені зақымдағандықтан кері қайтарылады. Қазір түрмеде отырған Ганнет Брукс, майор Мейвезерге өзінің Жұлдыздық Флоттың барлау операторы екенін және Терра Праймнің де бортында операторы болуы мүмкін екенін айтады. Министр Сэмюэлстің ықпалымен "Энтерпрайз" экипажы кометаның құйрығына жасырылған шатл-подты пайдаланып, қауіпті станцияға байқалмай жақындасудың жолын ойлап табады. Капитан Арчер рейдке лейтенант Рид, доктор Флокс және Мейвезермен бірге жетекшілік етеді. Жолда шатлдың жүйелері күрт істен шығып, құлауға жақын келеді. Марсқа қонғаннан кейін, команда Пакстонның кемесіне кіріп, түрмеден қашқан Такермен бірігіп, бақылау бөлмесіндегі Терра Праймның жақтастарымен шайқасады. Атыс кезінде Пакстон ату тізбегін құлыптайды, бірақ, әлдеқайда бақыттысы, Такер нысананы өзгерткендіктен, сәуле қанағаттандырылмаған жерге түседі. Пакстон тұтқындалғаннан кейін, Такердің қарындасының құрметіне Елизавета деп аталған гибридті бала Флоксқа жеткізіледі, бірақ өкінішке орай, оны құтқаруға ештеңе істей алмайды. Тергеу нәтижесінде, майор Мазароның тыңшы болғаны анықталады және ол өз-өзіне қол жұмсайды. Жұлдыздық Флотта Арчер делегаттарды ғаламның құпияларын бірлесіп зерттеуге шақырып, құлшынысты сөз сөйлейді.

Өндіріс

Джудит және Гарфилд Ривз Стивенс Андре Борманиспен бірге оқиғаны жасап, оны шоу-раннер Мэнни Котомен бірге сценарийге айналдырды. Екі бөлімді эпизодтың ерекшелігіне байланысты, "Адамзат" және "Терра Прайм" сценарийлеріне түзетулер енгізу қажет болды, себебі бір сценарийдегі өзгерістер екіншісіне әсер етті. Ривз Стивенстер "Терра Прайм" үшін "уақыттың қысқалығын" көрсету қажет деп ойлады, сондықтан Пакстон тобы белгілеген 24 сағаттық мерзім "Адамзат" эпизодының соңына жазылды. Бұл нақты соңғы сахна бірнеше рет өгертілді, нәтижесінде "Терра Прайм" сценарийіне де өзгерістер енгізілді. "Адамзат" эпизоды түсірілгеннен кейін тағы да өзгерістер жасалды, себебі Ривз Стивенстер Питер Уэллердің ойынын көргеннен кейін Пакстонның кейбір диалогтарын өзгертті. Джеффри Комбс ойнаған Шран кейіпкері эпизодтан алынып тасталды, себебі оның серияның финалында пайда болуына шешім қабылданды. Марстық массив үшін жасалған декорациялардың көп бөлігі алдыңғы эпизодқа арналған еді, бірақ "Терра Прайм" үшін қол жетімділік түтігі ретінде көріну үшін арнайы декорация жасалды. Шаттл кометаға кіретін сахнаны бейнелеу үшін камера бұрышын өзгертудің орнына, декорация роликтерге орналастырылып, физикалық түрде жылжытылды, соның арқасында турбуленттілік сезімі туды. Марстың ландшафты алысқатын команда массивке кіретін сахнада жасыл экран арқылы қосылды, ал актерлерге Марстың қызыл тозаңын бейнелеу үшін макияж жасалды. Бұл эпизодта бірнеше актерлер қайта ойнайтын рөлдерде пайда болды, олардың ішінде сериалдың пилотынан бастап Елші Совал рөлін ойнаған Гэри Грэм, ал "Аффиликшн" эпизодында командир Келби және Харрис рөлдерін ойнаған Дерек Мадьяр мен Эрик Пирпойнт болды. Джоэл Светоу "Терра Прайм" эпизодында Андорлық елші рөлінде де пайда болды, ол бұрын "Жұлдызды жол: Deep Space Nine" және "Келесі ұрпақ" эпизоды "Тұңғыш туылған" эпизодында, сондай-ақ бірнеше "Жұлдызды жол" бейне ойындарында дауыстау рөлін орындаған. Эпизодтағы нәресте рөлін егіздер ойнады, ал сүйкімді вулкан құлақтары постпродакшн кезінде қосылды. Кото "Адамзат" және "Терра Прайм" эпизодтарын "Энтерпрайз" сюжеттік желісінің нағыз соңы деп есептейтінін, ал эфирге шыққан соңғы эпизод "Бұл саяхаттар" франшизаға қоштасу болғанын айтты.

Қабылдау

"Терра Прайм" алғаш рет 2005 жылдың 13 мамырында АҚШ-та UPN арнасында көрсетілді. Хабар тарату кезінде эпизод уақыт белдесінде бесінші орынға ие болды, Nielsen рейтингісі 2.0/4 құрады. Бұл барлық үй шаруашылықтарының 2 пайызы және сол уақытта теледидар көріп отырғандардың 4 пайызы оны көргенін білдіреді. "What I Like About You" және "Reba" сериалдарының қайталама көрсетілімдерін эфирге шығарған The WB арнасынан жоғары рейтинг алды, бірақ CBS арнасының Элвис Пресли туралы арнайы бағдарламасы 7.8/14 рейтингісімен басқа төрт ірі арнадан озып кетті. "Терра Праймнан" кейін дереу көрсетілген "Бұл – саяхаттар" эпизоды 2.4/4 рейтингісін алды. Ол Марсты көбірек көрсетуді қалаған, бірақ Карл Саган ескерткіш станциясын көруге қуанды. Ол екі эпизодты "мүлдем жетілмеген, бірақ "Жұлдыз жолының" басындағыдай болуға тырысқан" деп қорытындылады. IGN оған бестен төрт баға беріп, былай деді: "Мүмкін болған жағдайда, "Энтерпрайз" тағы бір жылға созылып, "Терра Праймды" қосалқы сюжеттік желі ретінде пайдалануға мүмкіндік берген болар еді". Empire журналы "Терра Праймды" сериалдың ең жақсы эпизоды деп атады. 2016 жылы The Hollywood Reporter "Адамдар"/"Терра Прайм" эпизодын барлық "Жұлдыз жолы" эпизодтарының арасында 94-ші орынға қойды. 2015 жылы SyFy арнасындағы шоу актерлерімен болған сұхбатта бұл эпизод олардың сүйіктілерінің бірі болды және олар "Адамдар" мен "Терра Праймның" комбинациясын "Энтерпрайз" үшін балама финал ретінде ұсынды.

Үйге арналған медиа

"Терра Прайм" 2005 жылдың 1 қарашасында АҚШ-та "Enterprise" төртінші маусымының DVD жинағының құрамында үйге арналған медиада жарық көрді. Blu-ray нұсқасы 2014 жылдың 1 сәуірінде шықты.