Кіріспе

Кейбір батыс әскери кемелеріне орнатылған сәулелі шуды азайту жүйесі. "Прери Маскары" – кейбір батыс әскери кемелеріне, соның ішінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Оливер Хазард Перри" класты фрегаттарына, "Спруэнс" және "Арли Берк" класты эсминдеріне, "Тикондерога" класты крейсерлеріне орнатылған сәулелі шуды азайту жүйесі. Бұл жүйе 1960 жылдары шектеулі мөлшерде екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Guppy III модификацияланған, сондай-ақ кейінірек дизельдік су асты кемелеріне де орнатылды. "Masker" және "Prairie" жүйелері басқа кеменің, яғни жаудың су асты кемесінің, әскери кеменің акустикалық қолтаңбасын анықтауын немесе жіктеуін болдырмауға арналған. Пассивті сонарда жаңбырдың шуылы естілгендей, кемеде машиналардың шуы естілмейді. Жүйенің "Masker" бөлігі кеме корпусына, әдетте машина бөліміне жақын орнатылады. "Prairie" бөлігі кеменің қозғалтқыштарының шуын басуға арналған. Бұрын жоғары құпия саналған бұл жүйелер қазір бірнеше елде су астына қарсы күрес жүйелерінің құрамында қолданылады.

Өмірбаян

Кемелердің дыбысын өшіру – жағымсыз шуды азайтудың маңызды бөлігі болып табылады, ол теңіз кемелерінің белсенді және пассивті су асты соғысы мүмкіндіктерін күрт шектейді және жау кемесімен анықталу қашықтығын немесе ықтималдығын төмендетеді. АҚШ Әскери-теңіз күштері осы мәселелерді шешу үшін Кемелердің дыбысын өшіру бағдарламасын жүргізеді. Бағдарламаның мақсаты – пассивті мүмкіндігі бар сонардың жиілік диапазонында сонардың өзіндік шуын азайту және жаудың су асты кемелерімен анықталуын азайту үшін кеменің сәулеленетін шуын төмендету. Өзіндік шу – кеме шығаратын және оның өзінің сонары мен сенсорларына әсер ететін шу. Сәулеленетін шу – басқа кемелердің, әсіресе су асты кемелерінің сенсорларына әсер ететін кеме шығаратын шу. Masker Prairie қарсы шаралар жүйесі осы бағдарламаның маңызды элементтері болып табылады, олар дыбыстың көзінен немесе оның корпусқа берілуінен басқару арқылы азайтылмаған сәулеленетін шу мен өзіндік шуды азайтуға көмектеседі. Ауа көпіршіктерінің және олардың акустикалық толқындардың таралуына тигізетін әсері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде су асты кемелері соғысындағы дыбысты түсінуге бағытталған жалпы күш-жігердің бір бөлігі ретінде жүйелі түрде зерттеле бастады. АҚШ-та бұл зерттеу жұмысын Ұлттық қорғаныс зерттеу комитеті (NDRC) басқарды және оны АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әртүрлі зертханалары жүзеге асырды. Бұл зерттеуде алынған нәтижелер 1946 жылы «The Physics of Sound in the Sea» еңбегінде жарияланды. Осы талқылауға ең қатысты нәтижелер осы томның IV бөлімінде, «Оянудың акустикалық қасиеттері» тақырыбында келтірілген. Көпіршік перделерін қолдану шуды немесе соққы толқындарының зиянды әсерін азайту үшін су астындағы жарылыстардан бастап, үймелерді қағуға және жарылғыш металл өңдеуге дейін, әртүрлі салаларда кеңінен қолданылады. Ал екінші жағынан, бұл жүйе кемелердің винттеріне жақын немесе олардың үстіне орнатылады және қысылған ауа винт шеттеріндегі кішкентай тесіктер арқылы сорғыланады. Күтілгендей, кеме немесе су асты кемесінің астындағы кішкентай тесіктерді ластанудан таза ұстау қиындық тудыруы мүмкін. Су асты кемелерінде жүйе арқылы таза су жіберу арқылы кеме портында тұрғанда бұл мәселе шешілді. Мұхиттық кемелердің корпусын ластайтын көптеген тіршілік иелері тұщы суда тіршілік ете алмайды. Агути деп аталатын ұқсас жүйе Корольдік теңіз күштерінің фрегаттарына және басқа да кемелерге орнатылды.

Су асты кемелері

Су асты кемелерін пайдалану кезінде жүйе жұмыс істеуі үшін қажетті үлкен көлемдегі ауа жер бетінен алынуы тиіс, сондықтан Prairie Masker тек дизельдік су асты кемесі шнорхельмен жүзген кезде ғана қолданылуы мүмкін. Бұл маңызды шектеу емес, себебі дыбысты басу қажеттілігі тудыратын негізгі шу көзі – дизельдік қозғалтқыштар, және олар тек шнорхельмен жүзу кезінде ғана қолданылады.