Пәкістанның мұсылман емес азшылықтары: тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Пәкістанның мұсылман емес азшылықтарына шолу

Пәкістанда бес ірі этно-аймақтық қауымдастық бар: балуштар, мухаджирлер, панджабилер, пуштундар және синдилер, сондай-ақ бірнеше кіші топтар. Ахмадилер, христиандар, индустар, калашалар, парсилер және сикхтер, шиит мұсылман секталары, оның ішінде исмаилилер мен бохралар сияқты діни және сектанттық топтар да бар. 1941 жылғы Үндістан санағына сәйкес, 1947 жылы Пәкістан құрамына кірген аумақтарда 5,9 миллион мұсылман емес адам болды (Батыс Пәкістан және Шығыс Пәкістан (қазіргі Бангладеш)). 1947 жылы Пәкістан тәуелсіздік алғаннан кейін және одан кейін шамамен 5 миллион индус пен сикх Үндістанға эмиграциялады, оның ішінде тек Пенджабта 3,9 миллион адам көшті. 1951 жылғы Пәкістан үкіметі жүргізген санақ бойынша, Пәкістанда индустардың үлесі 1,6% құрады. Шығыс Пәкістанда (Бангладеш) мұсылман еместер жалпы халықтың 23,2% құрады. 1997 жылға қарай Пәкістанда индустардың үлесі 1,85% деңгейінде тұрақталды, ал Бангладеште индустардың саны қуғын-сүргін, қақтығыстар, діни зорлық-зомбылық (жаңа құрылған Бангладештің мұсылмандық ұлттық ерекшелігін нығайту нәтижесінде) және кедейлік салдарынан азайды. 2011 жылға қарай Бангладеште индустардың үлесі 9,2% дейін төмендеді, мұсылман еместер жалпы халықтың 10,2% құрады, бұл екі қауым арасындағы туу көрсеткіштерінің айырмашылығына байланысты. Пәкістанда индус ғибадатханасының бұзылуы индус қауымының қалыпты түрде бастан кешіретін кемсітушілігінің айқын мысалы болып табылады. Пәкістанда діни азшылықтар, әйелдер және трансгендер адамдар зорлық-зомбылыққа, кемсітушілікке және қудалауға ұшырайды. Билік органдары жеткілікті қорғауды қамтамасыз етуде және қылмыскерлерді жауапқа тартуда көбінесе сәтсіздікке ұшырайды. Пәкістанда азшылықтардың санының азаюының көп бөлігі Бөліске байланысты оқиғаларға және 1965 және 1971 жылдардағы соғыстарға байланысты. Мәжбүрлеп дін ауыстыру және неке Пәкістанның ауылдық және артта қалған аймақтарында көбінесе орын алады. 2019 жылдың қараша айында Пәкістан мәжбүрлеп дін ауыстыруды тоқтату үшін парламенттік комиссия құрды. Пәкістан өзінің алғашқы күнінен бастап исламды мемлекеттік саясат ретінде пайдаланды. Бұл азшылықтардың санының азаюында көрінеді. Сонымен қатар, Пәкістанның бірінші заң министрі Жогендар Натх Мандал Премьер-министр Лиакат Али Хан кабинетінен кеткен кезде былай деді: "Мен бұл пікірімді білдірдім. Пәкістаннан индустарды қуғынмен шығару саясаты Батыс Пәкістанда толығымен сәтті болды және Шығыс Пәкістанда да аяқталуға жақын екенін айтуым керек". Батыстағы діни еркіндік пен адам құқықтарын бақылайтын Global Human Rights Defence тобы, АҚШ-тың Халықаралық діни еркіндік жөніндегі комиссиясы және АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәліметінше, Пәкістанда діни азшылықтар қатал кемсітушілікке ұшырайды. Алайда, соңғы жылдары Пәкістан азшылықтардың құқықтарын қорғау саласында дамуды көрсетті. Мысалы, 2019 жылы Пәкістанның Жоғарғы соты христиандарға некелерін ресми куәлікпен тіркеуге рұқсат берді. Тағы бір жағдайда Пәкістан Кәртарпур дәлізін ашты, бұл әлемнің түкпір-түкпірінен келген сикхтерге сикхтердің ең қасиетті орындарының бірі - Гурдуара Дарбар Сахибке баруға мүмкіндік берді, бұл азшылықтарға деген жақсы ниеттің белгісі болды. Сондай-ақ, Пәкістандағы судья индус қызы Мехик Кумаридің "еркін ниетпен" жасалған некесін жойды және оның ислам дінін қабылдаған және мұсылманға үйленген кезде кәмелетке толмағанын растады. Белсенділер Кумариді ұрлап алып, ислам дініне мәжбүрлеп ауыстырғанын айтты. Осы оқиғалардан кейін Пәкістан 1 миллионнан астам мұсылман емес адамға дауыс беру құқығын берді. Бұл көрсеткіш 2018 жылдан бері 3,63 миллионнан 4,43 миллионға дейін өсті. Жаңа пытқындау және соттан тыс өлім жазалау туралы айыптаулар пайда болғанына қарамастан, Пәкістан үкіметі құқық қорғау органдарының осы ауыр бұзушылықтары үшін жауапкершілігін қамтамасыз ету үшін жеткілікті шаралар қабылдаған жоқ. Сонымен қатар, исламшыл экстремистер құқық қорғау органдары мен діни азшылықтарға шабуылдар жасап, ондаған адамның өмірін құрбан етті. Пәкістанның дінге қарсы заңдары осы мәселенің ең ауыр мысалының бірін көрсетеді: 1990 жылдан бері 62-ден астам адам дінге қарсы айыптауларға байланысты тәртіп сақшыларының зорлық-зомбылығының құрбаны болды. Бұл құқықтық және саяси шеттетудің салдары діни азшылық топтары үшін айқын сезіледі және олардың күнделікті өміріне елеулі әсер етеді.

Pakistan has five major ethno regional communities in Pakistan: Baloch, Muhajir, Punjabis, Pushtuns and Sindhis, as well as several smaller groups. There are also religious and sectarian groups such as Ahmadis, Christians, Hindus, Kalasha, Parsis and Sikhs, and Shia Muslim sects including Ismailis and Bohras. According to the 1941 census of India, there were 5.9 million non Muslims in the territories that came to form Pakistan in 1947 (West Pakistan and East Pakistan (now Bangladesh). During and after Pakistan's independence in 1947, about 5 million Hindus and Sikhs emigrated to India, with Punjab alone accounting for migration of 3.9 million people. According to the 1951 census conducted by the Government of Pakistan, Pakistan had 1.6% Hindu population. In East Pakistan (Bangladesh), non Muslims comprised 23.2% of the total population. By 1997, the percentage of Hindus remained stable at 1.85% in Pakistan, while Bangladesh has witnessed a decline with Hindus migrating from it because of insecurity due to fear of persecution, conflict, communal violence (as a result of newly created Bangladesh's assertion of its Muslim identity) and poverty. The percentage of Hindus in Bangladesh had fallen drastically to 9.2% by 2011, with non Muslims accounting for 10.2% of the total population. due to disproportionate birth rates between the two communities. The demolition of the Hindu temple site serves as a poignant illustration of the ongoing discrimination endured by the Hindu community in Pakistan. In Pakistan, religious minorities, women, and transgender individuals remain subject to violence, discrimination, and persecution. Authorities frequently fall short in providing sufficient protection and holding perpetrators accountable for their actions. Much of the decrease in minority populations in Pakistan has occurred due to the events surrounding Partition, and the wars of 1965 and 1971. Forced conversions and marriages occur largely in rural and backward areas in Pakistan. November 2019, Pakistan formed parliamentary committee to stop the act of forced conversion in the country. Pakistan, from its very first day, used Islam as a state policy. This is evident in the decline in the numbers of minorities. Moreover, Pakistan's first law minister, Jogendar Nath Mandal, clearly stated in his resignation from the cabinet of Prime Minister Liaqat Ali Khan. "I gave expression to this view of mine. I must say that this policy of driving out Hindus from Pakistan has succeeded completely in West Pakistan and is nearing completion in East Pakistan too." According to the Western religious freedom and human rights monitoring group Global Human Rights Defence, the US Commission on International Religious Freedom, and the United States Department of State, religious minorities face severe discrimination in Pakistan. However in recent years, Pakistan has seen development in safeguarding the rights of the minorities. For instance in 2019, Supreme Court of Pakistan gave verdict that Christians would be able to register their marriages with an official marriage certificate. In another case, Pakistan opened the Kartarpur Corridor, allowing Sikh pilgrims from around the world to visit Gurdwara Darbar Sahib, one of the holiest shrines in Sikhism, as a goodwill gesture towards minorities. Similarly, a judge in Pakistan nullified the "free will" marriage of a Hindu girl, Mehik Kumari, and confirmed that she was underage when she "embraced" Islam and married a Muslim man. Activists had argued that Kumari was abducted and forcibly converted to Islam. Since these events, Pakistan has given over 1 million non Muslims the right to vote. The number rose to 4.43 million from 3.63 million since 2018. Despite new allegations of torture and extrajudicial killings emerging, the government of Pakistan has not taken adequate measures to hold law enforcement agencies accountable for these serious abuses. Additionally, Islamist militants have carried out attacks targeting law enforcement officials and religious minorities, resulting in the loss of dozens of lives. Pakistan's blasphemy laws illustrate one of the most extreme instances of this issue: Since 1990, over 62 individuals have fallen victim to vigilante violence linked to blasphemy accusations. The repercussions of this legal and political marginalization are acutely felt by religious minority groups, impacting their daily lives significantly.

Құдайды қорлау туралы заң

Пәкістанның Құдайды қорлау туралы заңы Пәкістанның Қылмыстық кодексінің 295 C бабына (6 қазан 1860 ж.) 1860 жылғы XLV бабынан туындайды. Онда "Қасиетті Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) қасиетті есімін қорлаған адам өлім жазасына немесе өмір бойына бас бостандығынан айырылуға және айыппұл төлеуге жазаланады" делінген. Бұл заң тұспалдаулы тұжырымдармен жазылған (соның салдарынан заңдылық принципін бұзады) және жиі діни азшылық өкілдеріне қарсы жалған айыптаулар жасау үшін қолданылады. Азия Биби мұндай құқық бұзушылыққа ұшыраған адамның бір мысалы. Мұндай жалған айыптаулардың құрбандары көбінесе кінәлі деп есептеледі және нақты дәлелдерсіз сотталуы мүмкін. USCIRF 2002 жылдан бері Пәкістанды "ерекше назар қажет ететін ел" деп белгіледі. Есепте "Елдің дінге қарсы заңдары, негізінен Пәнджабта, бірақ бүкіл елде қолданылады, діни азшылықтар мен наразылық білдірген мұсылмандарды нысанаға алады, бұл жиі түрмеге қамауға әкеледі. USCIRF мәліметінше, өлім жазасына кесілген кем дегенде 16 адам және өмір бойына бас бостандығынан айырылған 20 адам бар. Құдайды қорлау заңымен бірге, Ахмадия дінінің іс-әрекеттерін қылмыстық қылық деп санайтын заңдар өздігінен әрекет етушілік зорлық-зомбылық атмосферасын қалыптастырды. Үндістер зорлық-зомбылықтан зардап шегіп, жүздеген адам Пакистаннан Үндістанға қашып кетті. 2008-2012 жылдар аралығында Пәкістан Президентінің медиа кеңесшісі болған Фарахназ Испахани, Пәкістанның кезекті үкіметтері саяси базасын нығайту үшін азшылықтарға қарсы "баяу геноцид" саясатын жүргізіп жатыр деп айыптады. BBC жиі қойылатын сұрақтар бөлімінде "1980 жылдан бастап Пәкістанның Қылмыстық кодексіне діни құқық бұзушылықтарға қатысты көптеген баптар қосылды. Бұл баптарды екі категорияға бөлуге болады: Ахмадияларға қарсы заңдар және Құдайды қорлау заңдары" делінген. BBC мәліметінше, Пәкістанда осы заңдарға халықтың қолдауы зор, ал осы заңдарды сынға алған екі белгілі тұлға – Салман Тасир мен Шахбаз Бхатти 2011 жылы қаза тапты. Құдайды қорлау заңдарына қатысты BBC мынаны хабарлады: "Айыпталушылардың арасында жүздеген христиандар бар, олардың кем дегенде 12-сі Пайғамбарға қарсы құдайды қорлағаны үшін өлім жазасына кесілді". Христиандарға қарсы жаппай зорлық-зомбылық 2009 жылғы Годжра тәртіпсіздіктерінде, 2013 жылғы Джозеф Колониясындағы және 2013 жылғы Гуджанвала тәртіпсіздіктерінде орын алды. Шииттерге қарсы соңғы зорлық-зомбылыққа 2012 жылғы ақпандағы Кохистан шииттерінің қырғыны, 2012 жылғы тамыздағы Мансехра шииттерінің қырғыны және 2013 жылғы қаңтар мен ақпандағы Кветтадағы аса қасіретті шабуылдар кірді. Ахмадия қауымы да 2010 жылғы мамырда Лахордағы Ахмадия мешіттеріне жасалған шабуылдарда нысанаға алынды. Пакистанның барлық индуистік құқық қозғалысы жүргізген сауалнама көрсеткендей, Пакистандағы 428 индуистік храмның бүгінде шамамен 20-сы ғана сақталған, ал қалғандары 1990 жылдан бері басқа мақсаттарға ауыстырылған. Алайда, 2019 жылдың қарашасында Пәкістан үкіметі Пакистандағы 400 индуистік храмды қалпына келтіру процесін бастады. Қалпына келтірілгеннен кейін храмдар Пәкістандағы индуистерге қайта ашылады.

Pakistan's Blasphemy law stems from section 295 C of the Pakistan Penal Code (6 October 1860) XLV of 1860. It states that whoever "defiles the sacred name of the Holy Prophet Muhammad (peace be upon him) shall be punished with death, or imprisonment for life, and shall also be liable to fine." This law is phrased in vague terms (therefore violating the principle of legality), and is often used to level false accusations at people from religious minorities. Asia Bibi is a notable example of a person against whom such a violation occurred. Victims of these false accusations are often presumed guilty, and can be convicted without substantive evidence. The USCIRF has designated Pakistan as "country of particular concern" since 2002. The report argues that "The country’s blasphemy laws, used predominantly in Punjab but also nationwide, target members of religious minority communities and dissenting Muslims and this frequently results in imprisonment. The USCIRF is aware of at least 16 individuals on death row and 20 more serving life sentences. The blasphemy law, along with anti Ahmadi laws that effectively criminalise various practices of their faith, has created a climate of vigilante violence. Hindus have suffered from the climate of violence and hundreds have fled Pakistan for India." Farahnaz Ispahani who was the media advisor to the President of Pakistan from 2008 to 2012, has blamed the successive Pakistani governments of pursuing a "slow genocide" against minorities to shore up their political base. A BBC FAQ notes that "Beginning in 1980, a slew of clauses was added to the chapter of religious offences in the Pakistan Penal Code. These clauses can be grouped into two categories the anti Ahmadi laws and the blasphemy laws." The BBC notes that there is widespread popular support for these laws in Pakistan, and that two prominent critics of these laws, Salman Taseer and Shahbaz Bhatti, have been assassinated in 2011. Regarding the blasphemy laws, the BBC observes that: "Hundreds of Christians are among the accused at least 12 of them were given the death sentence for blaspheming against the Prophet." Mass anti Christian violence recently occurred in the 2009 Gojra riots and in the 2013 Joseph Colony riot and the 2013 Gujranwala riot. Recent anti Shia violence includes the February 2012 Kohistan Shia Massacre, the August 2012 Mansehra Shia Massacre and the particularly deadly January 2013 and February 2013 Quetta bombings. The Ahmadiyya community in Pakistan was targeted in the similarly deadly May 2010 attacks on Ahmadi mosques in Lahore. A survey carried out by All Pakistan Hindu Rights Movement Pakistan's revealed that out of 428 Hindu temples in Pakistan only around 20 survive today and they remain neglected by the Evacuee Trust Property Board which controls those while the rest had been converted for other uses since 1990. However, in November 2019, government of Pakistan started restoring process for 400 Hindu temples in Pakistan. After restoration, the temples will be reopened to Hindus in Pakistan.

Мәжбүрлеп қайта құру

2013 жылдан бастап Пәкістанның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы мәжбүрлі түрде дінге өту жағдайларының артып келе жатқанын хабарлады. Өйткені соңғы жылдары Пәкістанда діни азшылықтардың құқықтарын реттейтін заңдар бейтараптықтан айқын түрде кемсітушілікке дейін өзгерді. 2014 жылғы "Құрақтастық және бейбітшілік қозғалысы" (MSP) есебінде Пәкістанда жыл сайын шамамен 1000 әйел ислам дініне мәжбүрлеп өткізіледі (700 христиан және 300 индус). Дегенмен, қарсы пікір де бар, ол жақында The Times of India басылымында жарияланған сұхбатта келтірілген: "Барлық Пәкістандық индус панчаяты (APHP) индус әйелдері мен мұсылман ерлер арасындағы некелердің көпшілігі махаббатқа негіделгенін айтады. Олар отбасы мүшелерінің абырой үшін қыздары ұрланғаны және мәжбүрлеп дінге өту туралы жалған оқиғалар ойлап табуы мүмкін екенін мәлімдеді". 2017 жылдың желтоқсанында Хангу ауданындағы сикхтер Талл Техсилінің көмекші комиссары Якуб Ханның ислам дініне өтуге қысым көрсеткенін хабарлады. Алайда, Хангу комиссарының орынбасары Шахид Мехмуд мұны жоққа шығарып, Якубпен болған әңгіме кезінде сикхтердің ренжігенін, бірақ бұл қасақана болмағанын мәлімдеді. Пәкістанда тұратын көптеген индус қыздары ұрланып, күштеп дінге өтуге және мұсылмандарға үйленуге мәжбүрленіп жатыр. Ұлттық Әділет және Бейбітшілік комиссиясы мен Пәкістан Индустар Кеңесі (PHC) мәліметінше, шамамен 1000 христиан және индус әйелдері ислам дініне өтіп, содан кейін ұрлап әкеткендерге немесе зорлағандарға күштеп үйлендіріледі. Бұл құбылыс Синд провинциясының Тарпаркар, Өмеркот және Мирпур Хас аудандарында көбірек байқалады. Бірлік пен бейбітшілік қозғалысының тағы бір есебінде Пәкістанда жыл сайын мұсылман емес 1000-ға жуық қыз ислам дініне өтеді делінген. Пәкістанның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының төрағасының орынбасары Амарнат Мотумалдың айтуынша, әр ай сайын шамамен 20 немесе одан да көп индус қыздары ұрланып, дінге өтуге мәжбүрленіп жатыр, бірақ нақты санды анықтау мүмкін емес. 2014 жылы ғана күштеп дінге өтудің 265 заңды жағдайы тіркелді, олардың көпшілігі индус қыздары болды. Пәкістанның оңтүстік провинциясы Синдте 2018 жылғы Пәкістанның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының жылдық есебінде христиан және индус қыздарының 1000-нан астам күштеп дін өзгерткені тіркелді. Жәбірленушілердің отбасылары мен белсенділердің мәлімдемесіне сәйкес, Синд провинциясындағы жергілікті саяси және діни лидер Миан Абдул Хак провинциядағы қыздарды күштеп дінге өтуге жауапты деп айыпталуда.

As of 2013, the Human Rights Commission of Pakistan reported that cases of forced conversion are increasing. because over the past few years, laws governing the rights of religious minorities in Pakistan have changed from neutral to explicitly discriminatory. A 2014 report by the Movement for Solidarity and Peace (MSP) says about 1,000 women in Pakistan are forcibly converted to Islam every year (700 Christian and 300 Hindu). However, an opposing view also exists and was recently documented in an interview published in The Times of India; "[t]he All Pakistan Hindu Panchayat (APHP) [says the] majority of cases of marriages between Hindu women and Muslim men were result of love affairs. It said due to honour, the family members of women concoct stories of abduction and forced conversions". Sikhs in Hangu district stated they were being pressured to convert to Islam by Yaqoob Khan, the assistant commissioner of Tall Tehsil, in December 2017. However, the Deputy Commissioner of Hangu Shahid Mehmood denied it occurred and claimed that Sikhs were offended during a conversation with Yaqub though it wasn't intentional. Many Hindu girls living in Pakistan are kidnapped, forcibly converted and married to Muslims. According to the National Commission of Justice and Peace and the Pakistan Hindu Council (PHC) around 1000 Christian and Hindu minority women are converted to Islam and then forcibly married off to their abductors or rapists. This practice is being reported increasingly in the districts of Tharparkar, Umerkot and Mirpur Khas in Sindh. According to another report from the Movement for Solidarity and Peace, about 1,000 non Muslim girls are converted to Islam each year in Pakistan. According to the Amarnath Motumal, the vice chairperson of the Human Rights Commission of Pakistan, every month, an estimated 20 or more Hindu girls are abducted and converted, although exact figures are impossible to gather. In 2014 alone, 265 legal cases of forced conversion were reported mostly involving Hindu girls. Within Pakistan, the southern province of Sindh had over 1,000 forced conversions of Christian and Hindu girls according to the annual report of the Human Rights Commission of Pakistan in 2018. According to victims' families and activists, Mian Abdul Haq, who is a local political and religious leader in Sindh, has been accused of being responsible for forced conversions of girls within the province.