Жаңартқыш биологияның негізін салушы ғалым Джеймс А. Томсон
James Thomson (cell biologist)
Жеймс Томсон – адам эмбриондық және шақырылған көпқабатты стемді жасушаларды алғаш рет жасаған дамыл биологы. Зерттеулер, дәрі жасау, трансплантацияға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық даму биологы Джеймс Александр Томсон – 1998 жылы алғашқы адам эмбрионалдық сабақ жасушалардың желісін және 2007 жылы адамның күшпен шақырылған көпқабілетті сабақ жасушаларын (iPS) жасауымен әйгілі американдық даму биологы.
American developmental biologist
James Alexander Thomson is an American developmental biologist best known for deriving the first human embryonic stem cell line in 1998 and for deriving human induced pluripotent stem cells (iPS) in 2007.
Зерттеу
Адамның эмбрионалды түбір жасушалары [бұл – қайта-қайта көбейіп, соңында өліп қалатын жасушалар. Басқа жасушалар осы жасушалардан "туындайды"] шексіз бөліне алады, бірақ сонымен қатар организмдегі барлық жасушаларды құруға мүмкіндік береді. Осы керемет мүмкіндік оларды адам организмінің жұмысын зерттеуде, жаңа дәрілерді табу және сынауда, сондай-ақ трансплантациялық медицинада жасушалар мен тіндердің көзі ретінде пайдалы етеді. 1998 жылы Томсонның зертханасы адам эмбрионалды түбір жасушаларын табысты оқшаулау туралы алғашқы хабарлама жасады. 1998 жылғы 6 қарашада "Science" журналы бұл зерттеуді "Адам бластоцистерінен алынған эмбрионалды түбір жасушалары" деген мақаласында жариялады, ал "Science" журналы 1999 жылы осы нәтижелерді "Жылдың ғылыми жетістігі" мақаласында ерекше атап өтті. Алайда, адам эмбрионалды түбір жасушаларының зор медициналық әлеуетіне қарамастан, олардың алу жолы адам эмбрионаның жойылғандығымен байланысты болғандықтан, үлкен дау-дамай тудырды. 2007 жылы Томсонның тобы (доктор Шинья Яманакамен бірдей уақытта) адам тері жасушаларын адам эмбрионалды түбір жасушаларына өте ұқсас жасушаларға айналдыру әдісін жариялады. 2007 жылдың соңында "Science" журналында "Адам соматикалық жасушаларынан алынған индукцияланған плюрипотентті түбір жасушалары" деген мақаласында жарияланған бұл нәтижелер адам эмбрионалды түбір жасушаларын зерттеуге байланысты этикалық дауларды аяқтауға мүмкіндік беретініне халықаралық назар аударды.
Human embryonic stem cells [which are cells that reproduce over and over and over again until they eventually die. they are what other cells 'stem' from] can divide without limit, and yet maintain the potential to make all the cells of the body. This remarkable potential makes them useful for basic research on the function of the human body, for drug discovery and testing, and as a source of cells and tissues for transplantation medicine. In 1998, Thomson's Lab was the first to report the successful isolation of human embryonic stem cells. On November 6, 1998, Science published this research in an article titled "Embryonic Stem Cell Lines Derived from Human Blastocysts", results which Science later featured in its “Scientific Breakthrough of the Year” article, 1999. In spite of their great medical potential, however, human embryonic stem cells generated enormous controversy because their derivation involved the destruction of a human embryo. In 2007, Thomson's group (contemporaneously with Dr. Shinya Yamanaka) reported a method for converting human skin cells into cells that very closely resemble human embryonic stem cells. Published in Science in late 2007 in an article titled "Induced Pluripotent Stem Cell Lines Derived from Human Somatic Cells", the results garnered international attention for potentially ending the ethical controversy surrounding human embryonic stem cell research.
Білім
Томсон 1981 жылы Иллинойс университетін биофизика мамандығы бойынша бітірді. Ол Пенсильвания университетінің ветеринариялық медицина ғылымы бойынша оқу бағдарламасына қабылданды, 1985 жылы ветеринария ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады, ал 1988 жылы молекулалық биология бойынша доктор ғылымын аяқтады. Оның докторлық диссертациясы Вистар институтында Давор Солтердің жетекшілігімен сүтқоректілердің ерте даму кезеңіндегі генетикалық импринтингті зерттеуге арналған болатын. Томсон 1989-1991 жылдары екі жыл бойы Орегон ұлттық приматтар зерттеу орталығының приматтарды сынақ түтікшесінде ұрықтандыру және эксперименталды эмбриология зертханасында постдокторант ретінде жұмыс істеді, содан кейін Висконсин университетінде (Мэдисон) (1991-1994) ветеринариялық патология бойынша интернатураны аяқтады. 1995 жылы ол Висконсин аймақтық (кейіннен ұлттық) приматтар зерттеу орталығына бас патолог ретінде кірді. Ол онда адам емес приматтың эмбрионалдық шешек жасушаларын табысты оқшаулап, культивациялауға алғашқы болып қол жеткізді. Бұл 1998 жылы адам эмбрионалдық шешек жасушасын ашуына себеп болды.
Thomson graduated with a B. S. in biophysics from the University of Illinois in 1981. He entered the Veterinary Medical Scientist Training Program at the University of Pennsylvania, receiving his doctorate in veterinary medicine in 1985, and his doctorate in molecular biology in 1988. His doctoral thesis involved understanding genetic imprinting in early mammalian development under the mentorship of Davor Solter at the Wistar Institute. Thomson also spent two years (1989–91) as a postdoctoral research fellow in the Primate In Vitro Fertilization and Experimental Embryology Laboratory at the Oregon National Primate Research Center, and completed a residency in veterinary pathology at the University of Wisconsin–Madison (1991–1994). He joined the Wisconsin Regional (now National) Primate Research Center on campus as its chief pathologist in 1995. There, he became the first in the world to successfully isolate and culture nonhuman primate embryonic stem cells. This led to his human embryonic stem cell discovery in 1998.
Қазіргі жұмыспен қамту
Ол Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы Моргридж зерттеу институтында регенеративтік биология директоры, Висконсин университеті Медицина және қоғамдық денсаулық мектебінің жасушалық және регенеративтік биология кафедрасының профессоры, сондай-ақ Санта-Барбарадағы Калифорния университетінің молекулалық, жасушалық және даму биология кафедрасының профессоры болып жұмыс істейді. Ол сонымен қатар, дәрі-дәрмектерді іздеу және уыттылықты тексеру үшін адамның индукцияланған плюрипотентті шешек жасушаларының туындыларын өндіретін Мэдисон қаласындағы Cellular Dynamics International компаниясын құрған.
He serves as Director of Regenerative Biology at the Morgridge Institute for Research in Madison, Wisconsin, is a professor in the Department of Cell and Regenerative Biology at the University of Wisconsin School of Medicine and Public Health and a professor in the Molecular, Cellular, and Developmental Biology Department at the University of California, Santa Barbara. He is also a founder of Cellular Dynamics International, a Madison based company producing derivatives of human induced pluripotent stem cells for drug discovery and toxicity testing.
Марапаттар
Томсон Ұлттық ғылым академиясының мүшесі және көптеген марапаттар мен сыйлықтардың иегері. 1999 жылы Томсон Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығын алды. 2001 жылы TIME журналының "Американың ғылым мен медицинадағы үздіктері" арнайы бағынында адам эмбрионалдық сабақ жасушаларымен жұмысы үшін, ал 2008 жылы журнал оны адамнан туындаған көпқабілетті сабақ жасушаларын алғаны үшін әлемдегі ең беделді 100 адамның бірі деп таныды. 2011 жылы Томсон доктор Шинья Яманакамен бірлесіп Король Фейсал халықаралық сыйлығы мен Албани медициналық орталығы сыйлығын алды. 2013 жылы Томсон Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн бөлімшесінен ғылым докторының құрметті дәрежесін алды. Ол сондай-ақ 2013 жылы Халықаралық сабақ жасушаларын зерттеу қоғамының инновациялық сыйлығына ие болды.
Thomson is a member of the National Academy of Sciences and the recipient of numerous awards and prizes. In 1999, Thomson received the Golden Plate Award of the American Academy of Achievement. He was on the cover of TIME magazine's "America's Best in Science & Medicine" feature in 2001 for his work with human embryonic stem cells, and again in 2008 when the magazine named him one of the world's 100 most influential people for his derivation of human induced pluripotent stem cells. In 2011, Thomson was co recipient, with Dr. Shinya Yamanaka, of the King Faisal International Prize and the Albany Medical Center Prize. In 2013, Thomson received an honorary doctor of science degree from the University of Illinois at Urbana Champaign. He also won the 2013 McEwen Award for Innovation from the International Society for Stem Cell Research.