Кіріспе
Уильям Мосиенко (2 қараша 1921 жыл – 9 шілде 1994 жыл) – канадалық кәсіби хоккейші, 1942 жылдан 1955 жылға дейін Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) «Чикаго Блэк Хоукс» командасы сапында 14 маусым ойнаған. Ол НХЛ тарихындағы ең жылдам хет-трик авторы ретінде танымал. 1952 жылы «Нью-Йорк Рейнджерс» командасына қарсы өткен ойында Мосиенко 21 секундтың ішінде үш гол соқты. НХЛ-де Мосиенко 1945 жылы лиганың ең адал ойыншысы атанды және «Леди Бинг» мемориалдық жүлдесін жеңіп алды, бес мәрте «All Star» ойындарына қатысты және екі рет «All Star» командасының екінші құрамына енді. 1955 жылы ол лиганы тастап, туған қаласы Виннипегке кәсіби хоккейді әкелуге көмектесті. Ол Батыс хоккей лигасының «Виннипег Уорриорз» командасын құруға атсалысты және лигада өткізген төрт жылында үш рет «All Star» атанды. 1956 жылы ол лига чемпионы болды. Мосиенко 1965 жылы Хоккей даңқы залына, ал 1980 жылы Манитоба спорт даңқы мен мұражайына енгізілді.
William Mosienko (November 2, 1921 – July 9, 1994) was a Canadian professional ice hockey right winger who played 14 seasons in the National Hockey League (NHL) for the Chicago Black Hawks from 1942 to 1955. He is best noted for recording the fastest hat trick in NHL history. In a 1952 game against the New York Rangers, Mosienko scored three goals in 21 seconds. In the NHL, Mosienko won the Lady Byng Memorial Trophy in 1945 as the most gentlemanly player in the league, played in five All Star Games and was twice named to the second All Star team. He left the league in 1955 to help bring professional hockey to his hometown of Winnipeg. He helped create the Winnipeg Warriors of the Western Hockey League and was a three time All Star in his four years of play in the league. He won the league championship in 1956. Mosienko was inducted into the Hockey Hall of Fame in 1965 and into the Manitoba Sports Hall of Fame and Museum in 1980.
Ерте өмір
Мосиенко 1921 жылғы 2 қарашада Винипегте (Манитоба) дүниеге келген. Ол сегіз бауыры мен төрт қарындасы бар 13 баланың бірі болған. Оның ата-анасы, Даниэль мен Наталья, Украинадан Екатеринослав (қазіргі Днепр, Украина) қаласынан көшіп келген. Канадада Даниэль Канадалық Тынық мұхиты темір жолында қазандықшы болып жұмыс істеді. Ол хоккейге деген құмарлықты дамытып, 10 жасында "Тобанс", ал кейін "Шербурн" спорт клубтарында ойнай бастады. 17 жасында 1939 жылы "Сент-Джеймс Канадианс" жастар командасына қатысуға тырысты, бірақ оған тым жас екенін айтқандықтан, оның орнына "Виннипег Монархтарына" қосылды.
Чикагоның "Қара шағалары"
Чикаголық "Блэк Хокс" клубының ойыншысы Джо Купер Мосиенконың Виннипегтегі ашық мұз айдындарында ойнағанын көріп, "Хокс" басшылығына оны трансферлеуді ұсынды. Ол сондай-ақ "Нью-Йорк Рейнджерс" клубымен де келісімге келген болатын, бірақ Чикаго бірінші болып өтініш бергендіктен, Мосиенконың құқығы олардың қолында қалды. Мосиенко 18 жасында Чикагомен келісімшартқа отырды және олардың жасөсперімдер клубына, Америка хоккей лигасының "Провиденс Редс" командасына қосылды. 1940-41 маусымында "Провиденс" сапында 36 ойын өткізіп, 33 ұпай жинады. Содан кейін ол Америка хоккей қауымдастығының "Канзас-Сити Американс" клубына ауыстырылды, оны Чикаго жақында қосымша жасөсперімдер клубы ретінде сатып алған еді. "Блэк Хокс" Мосиенконы алғаш рет 1942 жылы шақырды, ол Екінші дүниежүзілік соғысқа кеткен ойыншылардың орнын толтырды. Ол өзінің алғашқы екі голын 1942 жылдың 9 ақпанында 21 секундтік аралықта соқты. Білезік зақымдануы салдарынан бірнеше апта алаңнан шығып, маусымды 12 ойында 14 ұпаймен аяқтады. Мосиенко 1942 жылдың жазында Виннипегке оралып, қорғаныс зауытында жұмыс істеді. Ол әскерге қабылдануға тырысты, бірақ денсаулығына байланысты қабылдамады, бұл оның кішкентай бойымен байланысты болуы мүмкін. Саяхат шектеулеріне байланысты ол АҚШ-қа өте алмады және 1942-43 маусымында негізінен Квебек аға хоккей лигасының "Квебек Эйсез" клубымен ойнады, олар үшін 8 ойын өткізіп, 5 ұпай жинады. "Хокс" Торонтоға сапарлаған кезде ол екі ойында қатысты. 1943-44 маусымында ол НХЛ-дегі тұрақты ойыншы ретінде танылды және мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 70 ұпай жинады. Мосиенко және оның серіктері Клинт Смит пен Даг Бентли 219 ұпай жинады, ол кезде бұл НХЛ рекорды еді. Ол сондай-ақ команда жанкүйерлерінің дауысымен команданың ең танымал ойыншысы деп танылды. Келесі маусымда Чикаго жаттықтырушысы Джонни Готтсельг Мосиенконы Бентли ағайындыларымен – Макс пен Дагпен бірге ойнатты. Бұл үштік жылдамдығы мен кішкентай бойымен "Пони желісі" деп аталды және НХЛ-дегі ең нәтижелі үштіктердің біріне айналды. Мосиенко алтыншы орынды иеленді. Ол тағы да екінші құраманың жұлдызы атанды. Бірақ ол маусымның алғашқы екі айын өткізіп алды, ал "Пони желісі" оның жарақатынан кейін көп ұзамай, Макс Бентлиді "Торонто Мейпл Лифс" клубына ауыстырғаннан кейін бұзылды. Оның серігі Гас Боднар барлық үш голға нәтижелі пас берді және осының салдарынан көптеген жарақаттар алды. 1954-55 маусымында ол 64 ойын өткізіп, 27 ұпай жинады, бұл НХЛ-дегі соңғы маусымы болды. "Блэк Хокс" оның жалақысын төмен бағалап, оны алдады деп есептеген Мосиенко 1955 жылы НХЛ-ден екінші және соңғы рет зейнеткерлікке шықты.
Виннипег жауынгерлері
НХЛ-ден зейнеткерлікке шыққан Мосиенко Виннипегке оралды, онда оған жаңа құрылған Батыс хоккей лигасының «Виннипег Уорриорс» командасымен келісімшарт ұсынылды. Ол 1955–56 маусымында команданың алғашқы жылында «Уорриорз» командасын Президент кубогының жеңімпазы етіп шығарды және «Уорриорз» командасына Квебек хоккей лигасының «Монреаль Роялз» командасын Канаданың кәсіби лигасындағы Эдинбург кубогы үшін жеңуге көмектесті. Ол WHL All Star командасына үш рет – 1957, 1958 және 1959 жылдары енді. 1959–60 маусымында команданы бір маусым жаттықтырды, бірақ көп уақыт алатынына байланысты бір жылдан кейін қызметтен кетті. НХЛ-ден зейнеткерлікке шыққан кезде Мосиенко лига тарихындағы барлық уақыттағы ең көп ұпай жинаған ойыншылардың жетінші орнында тұрды – 540 ұпай.
Мұздан шығыңыз
1947 жылы Мосиенко мен Джо Купер Виннипегте боулинг аллеясын салды, ол 1948 жылы ашылды. Мосиенко хоккей карьерасында ойнап жүргенде Купер бизнеспен айналысты, бірақ Мосиенко Виннипегте болған кезде жазда белсенді түрде қатысты. Хоккейден зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мосиенко оған көбірек араласты, алайда Купермен қарым-қатынасы нашарлап, Мосиенко ақырында Купердің боулинг аллеяларындағы үлесін сатып алды. Мосиенко мен оның отбасы 2007 жылға дейін оларға иелік етіп, басқарды. Ол Виннипегтің жасөспірімдер хоккейі мен Манитоба ветерандар қауымдастығын қолдады. Мосиенко әйелі Ванда Свитаны бала кезінен таныған, олар 1946 жылдың 13 шілдесінде үйленді. Олардың үш баласы болды: екі ұл және бір қыз. Оның немересі Тайлер де кәсіби хоккейші болды. Кіші Мосиенко әкесін қарапайым адам ретінде еске алады, ол бала кезінде коньки үйренген кезде отбасының артқы ауласындағы мұз айдынына онымен бірге шығар еді. Ол Виннипегтегі Бруксайд зиратында жерленген. 2021 жылдың қазан айында Тай Дилеллоның «Мосиенко: Шаңқайды ұстаған адам» (Mosienko: The Man Who Caught Lightning In A Bottle) атты Мосиенконың өміріне арналған кітабы жарық көрді.