Кіріспе

Анустың орта нүктесінен жыныс мүшелеріне дейінгі арақашықтық – анустың орта нүктесінен жыныс мүшелеріне, қынаптың төменгі жағына, клиторға немесе мүжікке дейінгі арақашықтық (АЖД). Бұл адамдар мен басқа жануарларда бірнеше себептерге байланысты медициналық тұрғыдан маңызды, оның ішінде жынысты анықтау және эндокриндік бұзылу тудыратын заттарға ұшыраудың көрсеткіші ретінде қарастырылады. Оны дигидротестостерон реттейді, ал оның әсері пластикте жиі кездесетін фталаттармен бұзылуы мүмкін. Аногенитальдік индекс (АГИ) – дене салмағына сәйкес модельмен салыстыру үшін қолданылатын АЖД көрсеткіші. Тек әйелдерде қолданылатын балама өлшем – АЖД АС, анус пен клитор арасындағы арақашықтықты өлшейді.

Адамда

Алғашқы зерттеулер көрсеткендей, әйелдердегі адамның қын аймағының ұзындығы еркектердегіден екі есе қысқа болған, бірақ кейіннен әйелдердегі ұзындық еркектердегіден үштен екі бөлігіне тең екені анықталды, алайда еркектерде ауытқу жиілігі жоғары. Жаңа туған нәрестелердің қын-анальдық қашықтығын өлшеу еркектерде феминизацияны және әйелдерде вирилизацияны анықтау үшін инвазивті емес әдіс ретінде ұсынылған, соның арқасында нәрестелерде және ересектерде репродуктивтік бұзылуларды болжауға болады. Сван және авторлар тобының зерттеуі АҚҚ еркектердің фертильдігімен және қапалдың мөлшерімен байланысты екенін көрсетті. Ұзындығы орташа көрсеткіштен (шамамен 52 мм) төмен АҚҚ-ға ие еркектердің фертильдігі төмен болу ықтималдығы ұзын АҚҚ-ға ие еркектерге қарағанда жеті есе жоғары. Бұл сперма саны мен сперма көлемімен байланысты. АҚҚ орташа көрсеткіштен төмен болса, ересек жаста ұрықтардың түсіп қалуы, сперма санының азаюы және ұрық ісігінің пайда болуы мүмкіндігі де артады. Фталаттарға көп мөлшерде ұшыраған нәрестелерде АҚҚ қысқа болуы 90 есе жиі кездеседі, бірақ сынақтан өткен тоғыз фталаттың барлығы да АҚҚ-ның қысқаруымен байланысты емес. 2018 жылы Барретт және авторлар тобының жүргізген зерттеуі поликистоздық жұмыртқалар синдромы (ПЖС) бар әйелдерден туған қыздарда АҚҚ ұзындығы, ПЖС жоқ әйелдерден туған қыздарға қарағанда жоғары екенін көрсетті, бұл ұрықтың тестостеронға бейімделу деңгейінің жоғары екенін көрсетеді.

Шарттар

Гипоспадия және крипторхизм – қысқа АГД-сы бар еркектерде туындауы мүмкін жағдайлар. Ерлердегі басқа проблемалардың қатарында ұрықтық дисгенез синдромының қаупі де бар.

Басқа жануарларда

Жануарларда АГД-нің (анальдық-қоныс аралық қашықтық) әсерін зерттеуге қатысты кең ауқымды зерттемелер жүргізілді. Кейбір жануарларда денсаулығын анықтау үшін бұл көрсеткіш жүйелі түрде өлшеніп отырады. Тәжірибелер көрсеткендей, егеуқұйрықтардағы зерттеулерде аналық тұлғалар антиандрогендік қасиеттері бар химиялық заттарға, мысалы, дибутилфталат (DBP) немесе бензилбутилфталат (BBzP) әсер еткенде, бұл қашықтық қысқарады. Бісфенол А белгілі бір дозада егешқұйрықтардағы зерттеуде екі жыныстың да АГД-сін арттырады. 2017 жылы Gobikrushanth және авторлар тобы канадалық Холштейн сиырларының фертильдігі мен АГД (анус ортасынан аналық қуыс пен клитор тамырына дейінгі арақашықтық) арасындағы байланысты зерттеді. Олар бірінші және екінші туған сиырларда АГД-нің ұлғаюы, алғашқы жасанды ұрықтандырудан кейін жүктілікке жету мүмкіндігімен кері пропорционал екенін анықтады. Бұл корреляция үшінші және одан жоғары туған сиырларда байқалған жоқ.