Кіріспе

Мәйек бездерінің көлемін өлшеуге арналған құрал.

Орхидометр – мәйек бездерінің көлемін өлшеу үшін қолданылатын медициналық құрал.

Құрал

Орхидометрді 1966 жылы Цюрих университетінің швейцариялық балалар эндокринологы Андреа Прадер енгізді. Ол шамамен 1-ден 25 миллилитрге дейін көлемі өсетін, сандары бар 12 ағаш немесе пластик шарлардан тұрады. Дәрігерлер оларды кейде "Прадердің шарлары", "медициналық уайым мұң шарлары" немесе "эндокриндік тәсбих" деп атайды. Шарлар пациенттің ұрықтарымен салыстырылады және көлемі ең жақын өлшемдегі шардан анықталады. Жастыққа дейінгі кезеңдегі ұрықтардың көлемі 1–3 мл, жасөспірім кезеңдегілерде 4 мл және одан жоғары, ал ересектерде 15–25 мл болып саналады. Орхидометр ұрықтың көлемін дәл анықтауға мүмкіндік береді. Ұрықтың көлемі мен басқа да даму параметрлерінің арасындағы айырмашылық түрлі аурулардың маңызды белгісі болуы мүмкін. Кішкентай ұрықтар біріншілік немесе екіншілік гипогонадизмді көрсетеді. Ұрықтың көлемі ерте жасөспірімдіктің түрлерін ажыратуға көмектеседі. Ұрықтың өсуі әдетте нағыз жасөспірімдіктің алғашқы физикалық белгісі болғандықтан, оны жиі қолданылатын тәсілдердің бірі ретінде кешіккен жасөспірімдікке ұшыраған ұлдың жасөспірімдікке енгенін растау үшін пайдаланады. Үлкен ұрықтар (макроорхидизм) тұқым қуалайтын жалпы оқу қабілетінің нашарлауының ең көп таралған себептерінің бірі – нәзік Х синдромының белгісі болуы мүмкін. Манчестердегі Кристи ауруханасында жұмыс істейтін жетекші эндокринолог Стивен Шэлет "Обсервер" газетіне: "Әрбір эндокринологтың орхидометрі болуы керек. Бұл оның стетоскопы" деді. Орхидометрлер сондай-ақ қойдың ұрықтарының көлемін өлшеу үшін де қолданылады.

Қатынасты түсінік

Жыныс мүшелерін қалыпты еркек немесе әйел деп, немесе "аномалиялық" деп анықтау үшін көптеген клиникалық шкалалар мен өлшеу жүйелері бар, олардың ішінде Прадер шкаласы, Куигли шкаласы және сатирикалық "Фалл О Метр" бар.