Флавин мононуклеотиді: құрылысы, қасиеттері және қолданылуы
Flavin mononucleotide
Флавин мононуклеотид (FMN): витамин B2-ден түзіледі, тотығу-тотықсыздану ферменттерінде маңызды рөл атқарады. Көк сәуле фоторецепторларында да қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Флавин мононуклеотиді (FMN) немесе рибофлавин 5′ фосфаты – рибофлавин (В2 витамині) ферменті рибофлавин киназасы арқылы өндірілетін биомолекула. Ол әртүрлі оксидоредуктазалардың протездік тобы ретінде, соның ішінде NADH дегидрогеназасы, сондай-ақ биологиялық көк жарық фоторецепторларында кофактор ретінде қызмет етеді. Каталитикалық цикл кезінде әртүрлі оксидорредуктазаларда окистенген (FMN), жартылай хинон (FMNH•) және тотыққан (FMNH2) формалардың өзара қайтымды түрленуі жүзеге асады. FMN, NAD-тан күшті тотықтырғыш агент болып табылады және ол бір және екі электронды қабылдауға қатыса алатындықтан, өте пайдалы. Көк жарық фоторецепторы ретінде (окистенген) FMN, «дәстүрлі» фоторецепторлардан сигналдық күйімен ерекшеленеді, E/Z изомеризациясымен емес. Бұл рибофлавиннің жасушалар мен тіндерде кездесетін басты түрі. Оны өндіру үшін көбірек энергия қажет, бірақ рибофлавинге қарағанда жақсы ерігіш. Жасушаларда FMN еркін күйінде және бірнеше ковалентті байланысқан түрлерде кездеседі. Ковалентті немесе ковалентті емес байланысқан FMN көптеген ферменттердің кофакторы болып табылады және жасушалық метаболизмде маңызды патофизиологиялық рөл атқарады. Мысалы, митохондриялық I кешеннен флавин мононуклеотидінің ажырауы, инсульт кезінде ишемия/реперфузиялық ми жарақаты кезінде болатыны көрсетілген.
Flavin mononucleotide (FMN), or riboflavin 5′ phosphate, is a biomolecule produced from riboflavin (vitamin B2) by the enzyme riboflavin kinase and functions as the prosthetic group of various oxidoreductases, including NADH dehydrogenase, as well as cofactor in biological blue light photo receptors. During the catalytic cycle, a reversible interconversion of the oxidized (FMN), semiquinone (FMNH•), and reduced (FMNH2) forms occurs in the various oxidoreductases. FMN is a stronger oxidizing agent than NAD and is particularly useful because it can take part in both one and two electron transfers. In its role as blue light photo receptor, (oxidized) FMN stands out from the 'conventional' photo receptors as the signaling state and not an E/Z isomerization. It is the principal form in which riboflavin is found in cells and tissues. It requires more energy to produce, but is more soluble than riboflavin. In cells, FMN occurs freely circulating but also in several covalently bound forms. Covalently or non covalently bound FMN is a cofactor of many enzymes playing an important pathophysiological role in cellular metabolism. For example dissociation of flavin mononucleotide from mitochondrial complex I has been shown to occur during ischemia/reperfusion brain injury during stroke.
Тамақ қоспасы
Флавин мононуклеотиді Еуропада E101a нөмірімен белгіленген қызыл-сары азықтүлік бояуы ретінде де қолданылады. E106 – оған өте ұқсас тағамдық бояу, ол рибофлавиннің 5′-фосфат натрий тұзы, және рибофлавиннің 5′-монофосфат эфирінің мононатрий тұзынан тұрады. Асқазанға түскеннен кейін ол тез рибофлавинге айналады. Ол нәрестелер мен кішкентай балаларға арналған көптеген тағамдарда, сондай-ақ джемдерде, сүт өнімдерінде, тәттілер мен қант өнімдерінде кездеседі.
Flavin mononucleotide is also used as an orange red food colour additive, designated in Europe as E number E101a. E106, a very closely related food dye, is riboflavin 5′ phosphate sodium salt, which consists mainly of the monosodium salt of the 5′ monophosphate ester of riboflavin. It is rapidly turned to free riboflavin after ingestion. It is found in many foods for babies and young children as well as jams, milk products, and sweets and sugar products.