Кіріспе

Өңдеу өнеркәсібінде, сандық басқарумен жұмыс істейтін станоктарға қатысты, "станоктың координаттық жүйесі" термині станоктың әрбір осі бойынша қозғалысының физикалық шектерін, сондай-ақ станок жасаушысымен осы шектердің әрқайсысына берілген сандық координаталарды білдіреді. CNC станоктары – сақтау құралына енгізілген бағдарламаланған командалар арқылы басқарылатын машиналар мен құрылғылар, ал NC – сақтау құралына кодталған және бағдарламаланған абстрактілі командалармен жұмыс істейтін станоктарды автоматтандыруды білдіреді.

Машиналық координаттық жүйелердің түрлері

Абсолюттік координаттар жүйесі машинадағы нүктені нақты анықтайтын картезиялық координаттар жүйесін қолданады. Картезиялық координаттар жүйесі – бұл машинаның жұмыс кеңістігіндегі нүктені анықтау үшін қолданылатын X, Y және Z деп белгіленген үш сан түзуінің жиынтығы. Бұл абсолюттік координаттар жүйесі машина операторына машина кодын оңай анықтауға болатын нақты бөлімдермен өңдеуге мүмкіндік береді. Бірақ, осы координаттарды енгізу алдында машина операторы машинада бастапқы нүктені орнатуы керек. Картезиялық жүйедегі бастапқы нүкте 0, 0, 0 болып табылады. Бұл машина операторына картезиялық жазықтықта оң және теріс бағыттарды білуге көмектеседі. Сондай-ақ, әрбір қозғалыс осы бастапқы нүктеден қашықтық бойынша жасалатынына кепілдік береді. Салыстырмалы координаттар жүйесі, сонымен қатар инкрементті координаттар жүйесі деп те аталады, картезиялық координаттар жүйесін де пайдаланады, бірақ басқаша тәсілмен. Салыстырмалы координаттар жүйесі машина операторына жұмыс кеңістігіндегі нүктені құралды машинаның алдыңғы нүктесіне қатысты немесе салыстырмалы түрде анықтауға мүмкіндік береді. Яғни, құрал машинасы әрбір қозғалыстан кейін тоқтаған нүктесі алдыңғы нүктеден қашықтығына байланысты болады. Сондықтан, машинада орнатылған бастапқы нүкте әрбір қозғалыстан кейін өзгереді. Полярлық координаттар жүйесі картезиялық координаттар жүйесін қолданбайды. Ол бастапқы нүктеден нүктеге дейінгі қашықтықты және бастапқы нүктеден немесе алдыңғы нүктеден алынған бұрышты пайдаланады. Бұл полярлық координаттар жүйесін абсолюттік немесе салыстырмалы координаттар жүйесімен бірге қолдануға болады. Бұл қолданылатын машинаның кодында көрсетілуі тиіс. Полярлық координаттар жүйесіндегі нүктелерді өлшеу үшін сызғыш пен транспортирді пайдаланып шамамен анықтауға болады, немесе машина операторы машинаның жұмыс істеуі үшін қажетті нақты санды табу үшін тригонометрияны қолдана алады.