Кіріспе

Австралиялық ғылыми журналистика телебағдарламасы text="Каталист – Австралияның жетекші апталық ғылыми бағдарламасы, Австралия және әлемдік ғылыми жаңалықтарды ұсынып, олардың баршамызға тигізетін әсерін көрсетеді. Каталист командасы ғылыми жаңалықтар мен ғылыми білімді қолдану – бізді шабыттандырып, ояндыратын, құлшыныс тудыратын динамикалық күш екенін жақсы біледі. Қызықты ғылым жанрларының алуан түрлілігі арқасында көрермендерге ерекше тақырыптар ұсынылып, ғылымның әлемімізді қалай өзгертетінін жақсы түсіну арқылы өмірін жақсартуға көмектеседі". Каталист әр апта сайын Австралия мен әлемнің түкпір-түкпірінен жаңалықтар жеткізеді. Жаңа открытиялер жасап жатқан ғалымдармен кездесуге деген құштарлығымыз, үлкен-кішкентай ғылыми жетістіктерге деген қызығушылығымызбен қатар жүреді. Ғылым баршамыздың өмірін өзгертеді. Жақсы немесе жаман, болашағымызды көрсетуге міндеттеніп, оның қандай болатынын көрсетуге бел будық. Каталист бағдарламасының ең танымал бөлімдеріне "Корпоративтік психопаттар", "Витаминдер туралы шындық" және "Иіс пен шизофрения" кіреді. Бастапқыда бағдарлама 30 минуттық форматта көрсетілді. Бірқатар дау-дамайлар мен бағдарламаның ішкі сараптамасынан кейін, ABC 2016 жылдың қараша айында Каталист 2017 жылдан бастап 60 минуттық форматқа көшетінін хабарлады. Жаңа форматта өз салаларының сарапшылары тартылып, 60 минуттық деректі фильмдер ұсынылады. Эпизодтардың арасында "Ұлы Австралиялық аралардың сынағы", "Бионикалық революция", "Австралияны қоректендіру" және "Жақсы шешім қабылдаудың құпиясы" бар.

Дау

2013 жылдың қазан айында көрсетілген "Материяның жүрегі" ("Heart of the Matter") атты сериялық эпизодтардың (1 және 2-бөлімдері) қаныққан майлар, холестерин және жүрек аурулары арасындағы байланысқа, сондай-ақ статиндар деп аталатын холестеринге қарсы препараттардың кең қолданылуына күмән тудырды. Ұлттық жүрек қоры (National Heart Foundation of Australia) және дәрігерлер бұл эпизодтарды сынады. Қордың бағалауынша, көрсетілген эпизодтардан кейін 55 мыңға дейін науқас дәрі қабылдауын тоқтатқан, бұл келесі бес жылда жүрек шабуылы мен инсульт жағдайларының артуына алып келуі мүмкін. 2014 жылдың мамырында ABC ішкі тексеру нәтижесі бойынша екінші эпизодтың (біріншісі емес) ABC стандарттарының бейтараптығын бұзғаны және маңызды ақпаратты жібергені анықталғаннан кейін екі эпизодты да веб-сайтынан алып тастады. 2016 жылдың ақпан айында көрсетілген "Wi Fried?" эпизодында американдық эпидемиолог Девра Дэвис қатысты. Эпизод ұялы телефондар сияқты құрылғылардан шығатын электромагниттік сәулелердің көп пайдаланушыларда мидың қатерлі ісігіне әкелуі мүмкін деген мәлімдеме жасады, бұл сәулелерге ұшыраудың көбінесе қауіпсіз екенін айтқан бағытты қанағаттандырмады. Шоу жергілікті сарапшылар, көрермендер және ғалымдар тарапынан эпизодтың мәлімдемелерін жоққа шығарып, сынға ұшырады. Қоғамдық денсаулық сақтау профессоры Саймон Чэпман: "Бұл Catalyst-тің күмәнді эпизодты эфирге шығарғаны алғашқы рет емес, олардың редакциялық процесін қайта қарау қажет" деді. ABC-нің тәуелсіз аудитория және тұтынушылар істері жөніндегі бөлімінің жүргізген тергеуі эпизодтың редакциялық саясаттың дәлдігі мен бейтараптығы стандарттарын бұзғанын көрсетті, нәтижесінде эпизод ABC веб-сайтынан алынып тасталды. Осы дау-дамайлар репортер доктор Мариан Демазидің шоудан уақытша шеттелуіне және "Материяның жүрегі" 1 және 2-бөлімдерінен кейін редакциялық стандарттарды бұзудың екінші жағдайы болды. Бұл ABC-ні бағдарламаның болашақ стратегиясы мен бағытын қайта қарауға және келесі сериялар үшін форматты өзгертуге итермеледі.