Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жакоб Броновскийдің (1973) BBC деректі телесериалы
Деректі телесериалдар сериясы
BBC documentary television series by Jacob Bronowski (1973)
the documentary series
"Адамның көтерілуі" – BBC және Time Life Films компанияларының өндірісіндегі 13 бөлімді британдық деректі телесериал, алғаш рет 1973 жылы көрсетілді. Оны поляк тегінің британдық математигі және ғылым тарихшысы Жакоб Броновский жазды және жүргізді, ол сонымен қатар осы туындының кітапқа бейімдеуін жасады. Кеннет Кларктың 1969 жылғы "Civilisation" сериалы сияқты, "жеке көзқарас" деректі фильмдер сериясы ретінде жоспарланған бұл сериал, Броновскийдің терең білімді, бірақ көрнекті түрде қарапайым талдауы, ұзақ, әсем монологтары және кең ауқымды түсірілімдері үшін жоғары бағаланды. Бағдарлама 1973 жылғы 5 мамырда сағат 21:00-де BBC2 арнасында көрсетіле бастады және 1975 жылғы 7 қаңтарда АҚШ-та жарық көрді.
The Ascent of Man is a 13 part British documentary television series produced by the BBC and Time Life Films first broadcast in 1973. It was written and presented by Polish British mathematician and historian of science Jacob Bronowski, who also authored a book adaptation. Intended as a series of "personal view" documentaries in the manner of Kenneth Clark's 1969 series Civilisation, the series received acclaim for Bronowski's highly informed but eloquently simple analysis, his long, elegant monologues, and its extensive location shoots. The programme began broadcasting on BBC2 at 9pm on Saturday, 5 May 1973 and was released in the US 7 January 1975.
Шолу
Бұл атау Чарльз Дарвиннің эволюция туралы екінші кітабы – "Адамның шығу тегі" (1871) еңбегіне сілтеме жасайды. Сериалдың 13 эпизодында Джейкоб Броновски ғылымды түсіну арқылы адамзат қоғамының дамуын зерделеу үшін әлемді аралап саяхаттайды. Ол Кеннет Кларктың "Civilisation" (1969) жұмысын толықтыру мақсатымен арнайы тапсырылды, онда Кларк өнердің мәдени эволюцияның басты қозғаушы күштерімен байланысты екенін және олармен қалыптасқанын айтқан. Броновски 1951 жылы жарық көрген "Ғылымның қарапайым түсінігі" кітабында: "Өнер мен ғылым әртүрлі және біраз дәрежеде үйлеспейтін салалар деген қазіргі заманғы ең зиянды пікірлердің бірі болды", – деп жазған. Екі сериалды да BBC Two-нің сол кездегі бақылаушысы Дэвид Аттенборо тапсырыс берді, оның әріптесі Обри Сингер ғылыми біліміне қарамастан Аттенбороның өнер сериясына (атап айтқанда, "Civilisation" сериалына) басымдық бергеніне таңырқады. Броновскидің сериал негізінде жазған кітабы "Адамның өрлеуі" (1973) телеэпизодтардың дерлік сөзбе-сөз көшірмесі болып табылады, түпнұсқалық баяндаудан тек суреттердің болмауы оның мағынасын түсініксіз ететін жағдайларда ғана ерекшеленеді. Кітапта фильмнің кейбір толықтырулары, әсіресе 11-ші эпизодтан – "Білім немесе Нақтылық" бөлімінен алынып тасталды.
The title alludes to The Descent of Man (1871), Charles Darwin's second book on evolution. Over the series' 13 episodes, Jacob Bronowski travels around the world in order to trace the development of human society through its understanding of science. It was commissioned specifically to complement Kenneth Clark's Civilisation (1969), in which Clark argued that art reflected and was informed by the major driving forces in cultural evolution. Bronowski had written in his 1951 book The Commonsense of Science: "It has been one of the most destructive modern prejudices that art and science are different and somehow incompatible interests". Both series were commissioned by David Attenborough, then controller of BBC Two, whose colleague Aubrey Singer had been astonished by Attenborough prioritising an arts series (i. e. Civilisation) given his science background. Bronowski's book adaptation of the series, The Ascent of Man (1973), is an almost word for word transcript from the television episodes, diverging from the original narration only where the lack of images might make its meaning unclear. A few details of the film version were omitted from the book, notably from episode 11, "Knowledge or Certainty".
Өндіріс
13 бөлімнен тұратын серия 16 мм пленкада түсірілді. Атқарушы продюсер – Адриан Малоун, ал фильм режиссерлері – Дик Гиллинг, Мик Джексон, Дэвид Кеннард және Дэвид Паттерсон. Актерлер Рой Дотрис және Джосс Экланд цитаталарды оқыды. Серияның музыкасын Дэдли Симпсон, Брайан Ходжсон және BBC Radiophonic Workshop бірлесіп жазды. Қосымша музыкаға Pink Floyd және Moody Blues сияқты топтардың туындылары да кірді. Броновскиден басқа, аты аталған адамдар – мүсінші Генри Мур және қарт поляк Стефан Борграевич. 11-ші эпизодта Борграевичтің жүзі білімнің шегін сынау мақсатымен әртүрлі тәсілдермен зерттеледі: электромагниттік спектрдің әртүрлі толқын ұзындықтары, Феликс Топольскидің суреттері және бағдарлама басында оның жүзін қолмен бағалаған соқыр әйелдің сипаттамалары арқылы. Оның жүзінде "азаптың ықтимал сызықтары" бар екендігі туралы айтқан сөзі эпизодтың соңында ашып көрсетіледі, ол Аушвицтен аман қалған адам екені белгілі болады.
The 13 part series was shot on 16 mm film. Executive producer was Adrian Malone; film directors were Dick Gilling, Mick Jackson, David Kennard, and David Paterson. Quotations were read by actors Roy Dotrice and Joss Ackland. Series music was by Dudley Simpson with Brian Hodgson and the BBC Radiophonic Workshop. Additional music includes work by Pink Floyd and the Moody Blues, among others. Apart from Bronowski, the only other named people appearing are the sculptor Henry Moore, and an elderly Polish man, Stefan Borgrajewicz. In Episode 11, Borgrajewicz's face is explored in different ways as a means of testing the limits of knowledge; via different wavelengths of the electromagnetic spectrum, a set of paintings by Feliks Topolski, and by the descriptions of a blind woman feeling his face at the beginning of the programme. Her description of his face as having "lines of possible agony" is clarified at the very end of the episode, which reveals him to have been a survivor of Auschwitz.
Тарату
Толық серия 2007 жылы Ambrose Video Publishing, Inc. компаниясымен цифрлық түрде жаңартылып, DVD форматында жарық көрді.
The complete series was digitally remastered and released on DVD in 2007 by Ambrose Video Publishing, Inc.
Эпизодтар
Періштелерден төмен – 400 000 жыл бұрын прото маймылдан қазіргі адам түріне дейінгі эволюция. Жыл мезгілдерінің жинағы – Ерте адамдардың көшіп-қонуы, егіншілік және алғашқы елді мекендер, соғыс. Тас ішіндегі дән – Құралдар, сәулет және мүсін өнерінің дамуы. Жасырын құрылым – От, металдар және алхимия. Көктін музыкасы – Сандар мен математиканың тілі. Жұлдызды елші – Галилейдің ғаламы және оның "солтүстік" ғылымына көшуіне әсер еткен сот процесі. Керемет сағат механизмі – Ньютон мен Эйнштейннің заңдарын зерттейді. Билікке ұмтылыс – Өнеркәсіптік революция және оның күнделікті өмірге тигізген әсері. Жаратылыс баспалдағы – Дарвин мен Уоллестің түрлердің шығу тегі туралы идеялары. Әлем ішінде әлем – Периодтық кесте және атом туралы әңгіме. Білім немесе нақтылық – Физика және абсолюттік және толық емес білімді іздеудің қақтығысы, сондай-ақ ғалымдардың осы қақтығыстың қорқынышты салдарына қатысты алаңдаушылығы. Аушвиц. Хиросима және Нагасаки. Буыннан буынға – Өмірдің қуаныштары, жыныс және генетика, клондаудың қараңғы жағы. Ұзақ балалық шақ – Броновскийдің адамзаттың міндеттемелері туралы зерттемесі.
Lower than the Angels – Evolution of humans from proto ape to the modern form 400,000 years ago. The Harvest of the Seasons – Early human migration, agriculture and the first settlements, and war. The Grain in the Stone – Tools, and the development of architecture and sculpture. The Hidden Structure – Fire, metals and alchemy. Music of the Spheres – The language of numbers and mathematics. The Starry Messenger – Galileo's universe—and the implications of his trial on the shift to "northern" science. The Majestic Clockwork – Explores Newton and Einstein's laws. The Drive for Power – The Industrial Revolution and the effect on everyday life. The Ladder of Creation – Darwin and Wallace's ideas on the origin of species. World within World – The story of the periodic table—and of the atom. Knowledge or Certainty – Physics and the clash of the pursuit of absolute vs. imperfect knowledge, and the misgivings of the scientists realising the terrible outcome of the conflict. Auschwitz. Hiroshima and Nagasaki. Generation upon Generation – The joys of life, sex and genetics—and the dark side of cloning. The Long Childhood – Bronowski's treatise on the commitment of humanity.
Мұра
Адриан Малоун мен Дэвид Кеннард кейін Голливудқа көшіп, Карл Саганның "Космос" (1980) телехикаясын жасады. Мик Джексон 1978 жылғы "Connections" телесериалын режиссерледі, содан кейін "The Bodyguard" сияқты көркем фильмдерді түсірді. "Адамзаттың қалыптасуы" 2000 жылы Британдық кино институты сауалнамасы бойынша құрастырылған "Әлемдегі 100 ең ұлы телебағдарламасы" тізімінде 65-орынды иеленді. Чарли Брукер өзінің BBC Four арнасындағы "Чарли Брукердің Screenwipe" бағдарламасында Броновски мен "Адамзаттың қалыптасуы" туралы жоғары баға берді.
Adrian Malone and David Kennard later emigrated to Hollywood, where they produced Carl Sagan's Cosmos (1980). Mick Jackson went on to direct the 1978 TV series Connections and, later, feature films including The Bodyguard. The Ascent of Man was placed 65th on a list of the 100 Greatest World Television Programmes voted for by industry professionals and drawn up by the British Film Institute in 2000. Charlie Brooker praises Bronowski and The Ascent of Man in his BBC Four programme Charlie Brooker's Screenwipe.