Кіріспе
Австралиялық саясаткер (туған 1932) Барри Оуэн Джонс, (11 қазан 1932 ж. туған), – австралиялық полимат, жазушы, педагог, заңгер, қоғамдық белсенді, викторина чемпионы және бұрынғы саясаткер. Ол 1960 жылдары өлім жазасына қарсы күресті, әсіресе Рональд Райанның атылуына қарсы шықты. Ол Ұлттық сенім қорының «Австралияның асыл қазыналары» тізіміне енген.
Barry Owen Jones, (born 11 October 1932), is an Australian polymath, writer, teacher, lawyer, social activist, quiz champion and former politician. He campaigned against the death penalty throughout the 1960s, particularly against the execution of Ronald Ryan. He is on the National Trust's list of Australian Living Treasures.
Ерте өмір
Барри Джонс Виктория штатының Джилонг қаласында дүниеге келді. Ол Мельбурн орта мектебінде және Мельбурн университетінде білім алды, онда гуманитарлық ғылымдар мен құқық салаларын оқыды. Ол өзінің мансабын Даденонг орта мектебінде мұғалім ретінде бастады, онда тоғыз жыл оқытты, кейін 1960-шы жылдары «Bob Dyer's Pick a Box» радиовикторинасында Австралиялық викторина чемпионы ретінде танымал болды, бұл 1948 жылдан бері эфирде жүрген, ал 1957 жылдан телеарнада көрсетілетін бағдарлама. Ол Дайермен кейбір күтілетін жауаптар бойынша келіспеушіліктерімен белгілі болды, ең танымал жағдай – «Үндістанның алғашқы британдық генерал-губернаторы» деген сұраққа жауап ретінде, ол Уоррен Гастингстің техникалық тұрғыдан Бенгалия президентінің Форт-Уильям президенті генерал-губернаторы ғана екенін атап өтті. Джонстың «Pick a Box» бағдарламасындағы қатысуы 1960 жылдан 1968 жылға дейін созылды. Джонс Мельбурн радиосында хабар таратумен айналысты және 1967 жылы Мельбурндағы 3DB радиосында жұмыс істеп, тікелей эфирдегі бағдарламалардың ізашарларының бірі болды. Оның «Talkback to Barry Jones» бағдарламасы және Сиднейдегі 2SM радиосындағы Майк Уолш бағдарламасы Австралиядағы алғашқы тікелей эфирдегі бағдарламалардың бірі болды. Джонс қазіргі заманғы тікелей эфирдегі бағдарламалардың бастапқы бағдарламаларға қарағанда тар тақырыптармен шектелгенін санайды. Ол былай деді: «Мен адамдарға футбол немесе үй жануарлары туралы ғана сөйлеудің орнына, олар білмейтін нәрселерді түсіндіруге тырыстым. Менің басымдығым – адамдардың жаңа идеялармен танысуына және оларды күдік тудыруына мүмкіндік беру, тек олардың бұрыннан қалыптасқан ойларын нығайту емес». Ол 1973 жылға дейін мүше болып қызмет етті, 1971 жылдан бастап доктор Х.С. («Nugget») Кумбстың орынбасары болды. Досы Филип Адамспен бірге Джонс Австралияның көркем фильмдер индустриясын қайта жаңғыртуда маңызды рөл атқарды, 1970–1975 жылдары Австралияның кино даму корпорациясында қызмет етті, 1973–1975 жылдары Кино және теледидар мектебінің негізін қалаушысы болды, 1974–1980 жылдары Австралия кино институтының төрағасы болды және 1986 жылы өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Лонгфорд Лайлл сыйлығын алды. 2008 жылдың 31 қазанында Джонс Виктория операсының басқармасына мүше болып тағайындалды. Ол 2015 жылы зейнеткерлікке шықты. Ол Австралия Ұлттық Музыка академиясының (ANAM), Австралиялық Струнный квартеті және Флиндерс квартетінің ынталы жақтаушысы.
Ұйқышылар, ояныңдар!
Жонс: Ұйқышылар, ояныңдар! : Технология және жұмыс болашағы, 1982 жылы Оксфорд университетінің баспасында жарық көрген, төрт басылымда 26 рет қайта басылған, Австралияда 80 000 дана сатылып, қытай, жапон, корей, швед және Брайль тіліне аударылды. Билл Гейтс осы кітапты оқыған, ал Ден Сяопиннің қыздары Ден Ронг (1988 жылы) мен Ден Нань (1994 жылы) Джонсқа кітап әкесінің ой-өрісіне ықпал еткенін айтты. Бұл кітап Корея, Канада және Ирландияда да маңызды рөл атқарды. Онда ақпараттық революцияның индустриалды емес қоғамды құрудағы және "Үшінші дәуірдің" дамуындағы болашақ әсерлері талданды. 1982 жылы Хобарттағы сөйлеген сөзінде ол 2000 жылға қарай Тасманияда көліктерден гөрі компьютерлердің көп болатынын болжады. Бұл болжамға деген күмәнділікті бұрынғы премьер-министр Джулия Гиллард болашаққа қатысты көрегендіктің жетіспеушілігінің мысалы ретінде көрсетті. "Ұйқышылар, ояныңдар!" кітабының нәтижесінде 1985 жылдың қазан айында ол Канаданың Мич-Лейк қаласында өткен G7 саммитінде сөз сөйлеуге шақырылған жалғыз австралиялық министр атанды.
Саяси мансап
1950 жылдан бері Австралияның Еңбек партиясының (АЛП) мүшесі Джонс 1955, 1958 және 1963 жылдары Федералдық сайлауға кандидат болды, білім беру және азаматтық бостандықтарға жоғары қызығушылық танытты. Джонстың саяси мансабы Виктория штатының Парламентінен басталды, онда ол 1972 жылдан 1977 жылға дейін Мельбурн сайлау округін заң шығарушы жиналыстың (МЛА) Еңбек партиясының өкілі ретінде өкілдік етті, содан кейін федералдық саясатқа өту үшін отставкаға шықты. Федералдық саясатқа өтуге бір жыл қалғанда Джонс штаттық лидер Клайд Холдингке қарсы үміткерлігін ұсынды, бірақ жеңіліске ұшырады. Холдинг те 1977 жылы федералдық саясатқа өту үшін штаттық саясаттан бас тартты, және олар екеуі де Боб Хоуктың басшылығымен министрлер болып қызмет етті. Джонс 1977 жылғы Австралияның федералдық сайлауында Виктория штатындағы Лаллор сайлау округінен Еңбек партиясының депутаты болып сайланды және 1998 жылы зейнетке шыққанға дейін осы мандатты сақтап қалды. Ол 1983 жылдан 1990 жылға дейін Хоук үкіметінде Ғылым министрі болды, осы қызметінде CSIRO-ның сақталуын қамтамасыз етті, сондай-ақ Австралия сыйлығын, Questacon және Болашақ жөніндегі комиссияны құрды. Ол сонымен қатар 1987-1990 жылдары Шағын бизнес және 1988-1990 жылдары Кеден министрі болды. 1990 жылғы Австралияның федералдық сайлауында АЛП Виктория штатында он орыннан айырылды, орталық-солшыл фракция екі министрлік портфелінен бас тартуға мәжбүр болды, ал Джонс министрліктегі өкілдігінен айырылды. 1992 жылы Стивен Лосли отставкаға кеткеннен кейін, 1991 жылғы Ұлттық конференциядағы дауысқа түсу нәтижесінде қарсылығыз жоқ деп танылды, ол АЛП-ның Ұлттық президенті болып сайланды және 2000 жылға дейін осы қызметте болды. 2005-2006 жылдары ол қайтадан Ұлттық президент болып сайланды. Джонс Чифли зерттеу орталығының «Білімді Ұлт» жұмыс тобының төрағасы ретінде АЛП-ның «Білімді Ұлт» білім беру тұжырымдамасын жасауда маңызды рөл атқарды. Осы кезеңде ол Австралия Ұлттық кітапханасы кеңесінің мүшесі де болды. 1987 жылы ол Дубровникте өткен ЭЫДҰ-ның (Югославияның сол кездегі) экономикасын қарау конференциясына төрағалық етті. Джонс Михаил Горбачевке «Перестройка» туралы кеңес беру үшін Мәскеуде (маусым) 1990 жылы өткен халықаралық сарапшылар тобының жұмысына қатысты. Ол 1995-1996 жылдары Дүниежүзілік мұра комитетінің вице-президенті және 1991-1995 жылдары Парижде ЮНЕСКО-ның Атқарушы кеңесінің мүшесі болды, бұл қызметтерде ол Гоф Уитламды алмастырды. Джонс және Ян Синклер 1998 жылғы Австралия республикасы туралы Конституциялық конвенцияның тең төрағалары болды.
Академиялық мансап
Джонс Оңтүстік Ярадағы Мельбурн орта мектебінде оқығаннан кейін Мельбурн университетіне түсіп, заң бакалавры және гуманитарлық ғылымдар магистрі дәрежелерін алды. Джонс Сидней технологиялық университетінің әдебиет докторы, Вуллонгонг университетінің құрметті докторы, Маккуори университетінің ғылым докторы, Мельбурн университетінің заң докторы, сондай-ақ Гриффит және Дикин университеттерінің докторлық дәрежелерін иеленді. 1999 жылы Монаш университетінің адъюнкт-профессоры болып тағайындалды және 2005–2007 жылдары Мельбурн университетінің вице-канцлерінің ғылыми қызметкері, ал 2007 жылдан бастап профессорлық қызметкер болды. Ол Австралия ғылым академиясының (FAA) мүшесі, Австралия гуманитарлық академиясының (FAHA) мүшесі, Австралиядағы әлеуметтік ғылымдар академиясының (FASSA) мүшесі және Австралия технологиялық ғылымдар мен инженерия академиясының (FTSE) мүшесі. Ол Австралияның бес ғылыми академиясының төртеуіне мүше болып сайланған бірінші (және қазірге дейін жалғыз) адам. 1999 жылы Кембридждегі Тринити колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды. Ол сонымен қатар Австралия педагогтар колледжінің (FACE) мүшесі, Виктория Корольдік қоғамының (FRSV) мүшесі және Жаңа Оңтүстік Уэльс Корольдік қоғамының құрметті мүшесі (DistFRSN).
He is a Fellow of the Australian Academy of Science (FAA); a Fellow of the Australian Academy of the Humanities (FAHA); a Fellow of the Academy of the Social Sciences in Australia (FASSA); and a Fellow of the Australian Academy of Technological Sciences and Engineering (FTSE): he was the first (and so far the only) person elected Fellow of four of the five Australian learned academies. In 1999 he was elected a Visiting Fellow Commoner at Trinity College, Cambridge. He is also a Fellow of the Australian College of Educators (FACE), a Fellow of the Royal Society of Victoria (FRSV), and a Distinguished Fellow of the Royal Society of New South Wales (DistFRSN).
Кейінгі өмірі
2001 жылдан 2005 жылға дейін Виктория мектептерінің инновациялық комиссиясына төрағалық етті. Ол 2000 жылдан 2004 жылға дейін Порт-Артур тарихи ескерткішінің басқару органының төрағасы болды, сондай-ақ 2005 жылдан 2012 жылға дейін Vision2020Australia ұйымына, көз денсаулығын қорғау жөніндегі жетекші ұйымға төрағалық етті. Ол "Эйнштейн факторы" телешоуындағы "Brain Trust" мүшесі ретінде жиі пайда болды. Шоудың бір бөлімінде ол өзінің Wikipedia бетінің кеңеюін қадағалауды ұнататынын айтты. 2009 жылы Джонс Малкольм Фрейзер, Густав Носсал, Питер Грейшн, Джон Сандерсон және Тильман Раффпен бірге Австралияның ядролық қаруды жоюға қатысуы керек деген пікірді қолдады. 2010 жылдың 9 сәуірінде Инновация, өнеркәсіп, ғылым және зерттеу министрі, сенатор Ким Карр Джонстың төрағалығымен Кітап индустриясы стратегиялық тобының (BISG) құрылғанын жариялады. Топ 2011 жылдың қыркүйегінде есебін тапсырды. Австралияның Антарктика аймағындағы Барри Джонс шығанағы және жойылған сүтқоректі Ялкапаридон жонези оның құрметіне аталды. Ол Австралиядағы ең ірі жеке автографтар жинағының иесі. Виктория мемлекеттік кітапханасы 2020 жылы жинақтың бір бөлігін сатып алды.
Өлiм жазасына қарсы ұстаным
Джонс өлім жазасына қарсы белсенді түрде сөйлейтін, көп жылдар бойы танымал болған тұлға. Ол 1962 жылы Роберт Тейттің дарға асылуын тоқтату үшін Виктория штатындағы табысты науқанды жетектеді, бірақ 1967 жылы Рональд Райанды құтқаруға қол жеткізе алмады.
Эвтаназия туралы
Джонстың ерікті эвтаназияға қатысты бұрынғы ұстанымы нақты болған жоқ, бірақ Австралия парламентінде ол 1995 жылғы Ауыруы бар науқастардың құқықтары туралы заңның Солтүстік территорияда заңдарды қолдануға мүмкіндік беретін нақты ережелеріне қарсы сөйледі. Ол халықтың қолдауының өзі оны қабылдауға жетекші себеп емес екенін айтты. 1996 жылғы жиі сілтеме жасалатын сөйлесінде ол: "Мені бұрын ешқандай мәселе осылай толғандырған емес, себебі мен өзімнің дұрыс екенімді анық білмеймін", - деді.
Климаттың өзгеруі туралы
Джонс климаттық өзгерістерге қарсы шаралар қолдануды ерте жақтағандардың бірі болды және 1984 жылы алғаш рет кабинеттегі әріптестеріне қолдау көрсетуді ұсынды. 2022 жылы Джонс Climate 200 қайырымдылық қорының кеңесшісі атанды.
Құрметтер
1993 жылғы 26 қаңтарда Джонс "ғылымды, өнерді және киноны, жазуды, сондай-ақ Австралия саясатын дамытуға қосқан үлесі үшін" Австралия орденінің офицері (АО) атағымен марапатталды. 2001 жылғы 1 қаңтарда ол "Австралияны білімді ел ретінде дамытуға арналған қызметі үшін" Жүзжылдық медальмен марапатталды. 2014 жылғы 9 маусымда Джонс Австралия орденінің серігі (AC) деңгейіне көтерілді, "Австралия қоғамдық өміріндегі жетекші зиялы ретінде, ғылыми, мәдени мұра, музыкалық, медициналық, саяси және халық денсаулығы саласындағы ұйымдарға, сондай-ақ Австралия Парламентіне қосқан еңбегі үшін".