Кіріспе

Four Corners – австралиялық зерттеу журналистикасы және ағымдағы оқиғалар туралы деректі телебағдарлама. ABC телеарнасында 19 тамыз 1961 жылы тұңғыш рет көрсетілді және тарихындағы ең ұзақ жүріп келе жатқан австралиялық телебағдарлама болып табылады. Бұл бағдарлама Австралияда Logie Hall of Fame-ге енген бес бағдарламаның қатарында.

Тарих

Four Corners британдық Panorama бағдарламасының идеясына негізделген. Бағдарлама әр апта сайын бір мәселені тереңінен қарастырады, отандық бағдарлама немесе шетелден алынған деректі фильм көрсетіледі. Бұл бағдарлама тергеу журналистикасы саласында көптеген сыйлықтарға ие болды. Оның ішінде 23 Logie Awards және 62 Walkley Awards бар. Бағдарлама көптеген резонансты жаңалықтарды жариялады. Мысалы, 1962 жылы көрсетілген бағдарлама, Австралияның шалқыған жағдайда өмір сүретін аборигендердің ауылдық Жаңа Оңтүстік Уэльс аймағындағы қиын жағдайларын ашып көрсетті. Бағдарламаның негізін қалаушы Роберт Реймонд (1961–62) және оның ізбасары Аллан Эшболт (1963) бағдарламаның болашақ тонын қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Бағдарлама 2021 жылы 60 жылдығын тойлады.

1980 жылдар

1983 жылы Four Corners телеарнасы, сол кездегі Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Невилл Вранның Балмен Лигс клубының қаражатын жымқырумен айыпталған Кевин Хамфриске қарсы алаяқтық қылмыстық ісін тоқтатуға әсер етуге тырысқаны туралы айыптаулар жариялады. Вран қызметтен шеттетілді және бұл мәселені тергеу үшін Нью-Уэльс штатының бас судьясы сэр Лоренс Стрит басқарған "Стрит Корольдік комиссиясы" құрылды. Стрит комиссиясы бас судья Мюррей Фаркуардың Хамфристің ісін тоқтату үшін премьер-министрдің атын пайдаланғанын анықтады, бірақ Вранды ешқандай қатысы болмағандықтан кінәсіз деп таныды. Фаркуар кейіннен түрмеге жіберілді. 1987 жылы "The Moonlight State" атты Four Corners бағдарламасы мен The Courier Mail газетіндегі мақалалар Квинслендтегі полицияның жемқорлығы туралы хабарлады. Одан кейін құрылған "Фицджеральд тергеуі" деп аталған Корольдік комиссия үкіметтің әртүрлі деңгейлерінде жүйелі жемқорлықты анықтады, нәтижесінде полиция комиссары Терри Льюис түрмеге қамалды, ал премьер-министр Джо Бьелке Петерсен отставкаға кетіп, кейіннен қылмыстық сотқа тартылды. Бағдарлама Жаңа Оңтүстік Уэльс және Виктория полициясындағы жемқорлықтың басқа да жағдайларын зерттеді. 1985 жылғы тағы бір хабарлама "Радужный воин" кемесіне жасалған жарылысқа француз құпия қызметінің кінәлі екенін анықтауға көмектесті.

2000 жылдар

2006 жылы "Гринхауз мафиясы" деп аталатын эпизодта Австралияның климат саясатына жанар-жағармай лоббисінің ықпалы ашыққа шықты. 2009 жылдың наурыз айында "Маркус Айнфельдтің абыройын түсіру" атты эпизод көрсетілді; ол Австралияның бұрынғы федералды сотының судьясы Маркус Айнфельдтің айыпталуы мен сотталуына әкелген оқиғаларды егжей-тегжейлі баяндады. Айнфельд жол ережесін бұзғаны үшін берілген айыппұлға байланысты жалған куәлік беру және сот ісін бұрмалау қылмыстары үшін сотталды. "Үнсіздік кодексі", 2009 жылдың 11 мамырында эфирге шыққан, Ұлттық регби лигасының ойыншыларының әйелдерге қатысты көзқарасы мен оларға қарым-қатынасы туралы жеке тергеу болды. Бұл баяндамада ең алдымен NRL ойыншылары мен жыныстық тұрғыдан зорлық көргенін сезінген әйелдер қатысқан екі оқиға талданды. "Үнсіздік кодексі" эфирге шыққаннан кейін бірнеше апта бойы басты ақпарат құралдары осы тақырыпты кеңінен жариялады. Four Corners веб-сайты бірнеше марапатқа ие болды, оның ішінде екі Walkley жүлдесі және үш AIMIA жүлдесі, бағдарламалардың кеңжолақты нұсқалары үшін, оларға таңдалған бағдарламалар туралы эксклюзивті сұхбаттар, талдаулар және қосымша ақпараттар кірді. Бағдарламаның ерекшелігі – шіркеу өкілі Томми Дэвис бұрынғы мүшелер айтқан барлық айыптауларды "нақты жоққа шығарды". Барлық сұхбаттарды Four Corners журналисі Квентин Макдермот жүргізді және 2009 жылдың қараша айында Оңтүстік Австралия сенаторы Ник Ксенофон шіркеудегі зұлымдықтарды ашыққа шығарғаннан кейін шіркеуге қатысты тергеу жүргізу үшін парламенттік дауыс беру өткізілген күні эфирге шықты. 2011 жылдың 30 мамырында бағдарламада Индонезиядағы мал сою орындарына экспортталатын австралиялық ірі қара малға жасалған қатыгездік туралы баяндама көрсетілді. Нәтижесінде, бұл жағдайға қатысты үлкен қоғамдық наразылық туды және белсенділер тобы GetUp! бір түн ішінде 10 000-нан астам қол жинады. Бұл петицияға 200 мыңнан астам адам қол қойды. Келесі күні тәуелсіз депутат Эндрю Уилки және тәуелсіз сенатор Ник Ксенофон Индонезияға тірі мал экспорттауды дереу тоқтатуды талап етті, бұл талапты Федералды ауыл шаруашылығы министрі Джо Людвиг қолдады. "Төрт бұрыш" бағдарламасында көрсетілген мал сою орындарына дереу тыйым салынды, содан кейін Индонезияға барлық тірі мал саудасына алты айлық тыйым салынды. 2015 жылдың ақпан айында Four Corners грейхаунд жарыстары индустриясында кең таралған тірі жемдерді пайдалануды анықтады. Тергеу барысында үш штатта жарысқа қатысатын иттерді оқыту үшін тірі шошқалар, опоссумдар мен қояндардың қолданылғаны анықталды. Бұл жайттың ашылуы жұмыстан босатуларға, отставкаға кетуге, тергеулерге және осы іс-әрекетті айыптауға әкелді. NSW Greyhound жарыс кеңесі таратылды, ал Квинсленд үкіметі Racing Queensland-тің барлық басқармаларын таратып жіберді. 2016 жылдың 28 наурызында "Four Corners" телеарнасы "Қорқынышты жағдай: Малайзиядағы кісі өлтіру және ақша" атты эпизодында Малайзия премьер-министрі Наджиб Разақтың банк шоттарына ағып түскен үлкен ақша сомалары туралы жаңа айыптауларды жариялады. 2016 жылдың 26 шілдесінде Four Corners Солтүстік территориядағы Дон Дейл жастар қамауындағы жергілікті балалар мен жасөспірімдерге қатысты жүйелі физикалық және ауызша зорлық-зомбылық туралы бейнематериалдарды көрсетті. Бұл оқиға австралиялықтардың ашуын туғызып, премьер-министр Малкольм Тернбулл Солтүстік территориядағы зорлық-зомбылыққа қатысты Патшалық комиссиясын жариялады. Бұл эпизод сонымен қатар NT Corrections министрі Джон Эльферинк лауазымынан шеттетілуіне әкелді. 2019 жылдың 4 ақпанында Four Corners Сауд Арабиясындағы әйелдер құқықтарының жағдайын баяндаған баяндама жариялады. Эпизодта сондай-ақ Канадада баспана тапқан Рахаф Мохаммед, Австралияда баспана іздеуде сәтсіз аяқталған Дина Али Ласлум және белгілі белсенділер Мона Эльтахави мен Манал әл-Шәриф туралы айтылды.

2020 жылдар

2020 жылдың 16 наурызында бағдарлама Ауғанстанға жіберілген Австралияның арнайы әуе қызметі полкінің мүшелері жасаған соғыс қылмыстары, оның ішінде соғыс тұтқындарын өлімге ұшырату туралы айыптауларды көрсетті. 2021 жылдың мамыр айында ABC басқарушы директоры Дэвид Андерсон премьер-министр Скотт Моррисон мен QAnon жақтасы арасындағы қарым-қатынас туралы "Four Corners" бағдарламасын, "(ақпараттың көп бөлігі бұрыннан-ақ жарияланған)" дегеніне қарамастан, кейінге шегерді. Бұл оқиға келесі аптада "Four Corners" арнасында көрсетілді. 2022 жылдың желтоқсанында Австралияның коммуникация және медиа органы (ACMA) бағдарламаның бейтарап еместігін сынап, АҚШ сайлауларындағы Fox News рөлі туралы бағдарламада ABC-нің кодексінің екі бұзушылығын анықтады. ACMA төрағасы Нерида О’Лоуглин: "Көргендер де, қатысушылар да толық ақпарат алуға құқылы. Осы жағдайда, ақпаратты жасыру арқылы ABC оқиғаға толыққанды баға бермеді және аудиторияға барлық қажетті фактілерді ұсынбады" деді.