I.P. Sharp Associates: Канадалық компьютерлік жүйелердің тарихы
I. P. Sharp Associates
I.P. Sharp Associates (IPSA) – 70-80жж. Канаданың алғашқы компьютерлік фирмасы. APL тілі, IPSANET желісі, 666 BOX электрондық пошта жүйесі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
I. P. Sharp Associates (IPSA) – 1970 және 1980 жылдары компьютерлік уақытты бөлісу, консалтинг және қызметтер саласындағы ірі канад фирмасы болды. IPSA бағдарламалау тілі APL, IPSANET деп аталған алғашқы пакеттік коммутациялық компьютерлік желі және 666 BOX деп стилизацияланған қуатты мейнфреймдік компьютерлік электрондық пошта жүйесі бойынша жұмыстарымен әйгілі. 1987 жылы Reuters Group компаниясы оны сатып алып, 2005 жылға дейін бизнес деректері үшін деректерді сақтау орталығы ретінде пайдаланды.
I. P. Sharp Associates (IPSA) was a major Canadian computer time sharing, consulting and services firm of the 1970s and 1980s. IPSA is well known for its work on the programming language APL, an early packet switching computer network named IPSANET, and a powerful mainframe computer based email system named 666 Box, stylized as 666 BOX. It was purchased in 1987 by Reuters Group, which used them until 2005 as a data warehousing center for business data.
Тарих
Компанияның негізін қалаушылар Ферранти компаниясының Торонтодағы Ферранти Паккард бөлімшесінде команда ретінде жұмыс істеді, ол көптеген өнімдерді Канада әскери күштері мен ірі кәсіпорындарға сатты. Команда компанияның Ферранти Паккард 6000 орталық компьютерлері үшін операциялық жүйе мен компиляторды әзірлеумен айналысты. 1964 жылы Ферранти өзінің есептеу бөлімін International Computers and Tabulators компаниясына сатты, ол дереу Торонтодағы кеңсесін жапты. Бас бағдарламашы Иан Шарп 1964 жылдың желтоқсанында команданың басқа мүшелерімен (Роджер Мур, Тед МакДорман, Дон Смит, Дэвид Олдакер, Брайан Дейли және Джеймс МакШерри) және шамалы уақыттан кейін Дэвид Батлермен бірге I. P. Sharp Associates компаниясын құрды. Компания IBM System/360 сериялы мейнфреймдердегі келісімшартты бағдарламалаумен айналыса бастады және біршама көлемде Феррантидің бұрынғы әскери тапсырыстарын өз мойнына алды. Оны Канада теңіз күштері кеңінен пайдаланды, DND бас штабына жақын Оттава қаласында кеңсе ашты. Тед МакДорман мен Джим МакШерри осы істе жетекші рөл атқарды. Бір кезде IPSA Канада теңіз кемелеріндегі барлық компьютерлік жүйелерге қатысқан деп мәлімдеуге болар еді. Бастапқы жылдары IPSA өзінің серік компаниясы Scientific Time Sharing Corporation (STSC) компаниясымен (Бетесда, Мэриленд, АҚШ) бірлесіп жұмыс істеді, олардың әрқайсысы өз елдерінде бірдей қызметтерді ұсынды. IPSA және STSC бірлесіп бағдарламалық жасақтамаларын жасады. Соңында олар жеке өнім атауларын ойлап тапты – Sharp APL және APL*Plus. Бастапқыда IPSA STSC клиенттеріне Торонтодағы деректер орталығы арқылы қызмет көрсетті. 1972 жылы STSC өзінің жеке деректер орталығын салды. Содан кейін екі компания да бір-біріне апат жағдайында деректерді қалпына келтіру қызметін ұсынды: егер деректер орталықтарының бірі жұмыс істемей қалса, екінші деректер орталығы екі компанияның да клиенттерін қабылдайтын.
The company's founders worked as a team at the Toronto division of Ferranti, Ferranti Packard, which sold many products to the Canadian military and large businesses. The team worked on operating system and compiler design for the company's range of mainframe computers, the Ferranti Packard 6000. In 1964 Ferranti sold off its computing division to International Computers and Tabulators, which almost immediately closed the Toronto office. Ian Sharp, the chief programmer, founded I. P. Sharp Associates in December 1964 with the other members of the team (Roger Moore, Ted McDorman, Don Smith, David Oldacre, Brian Daly, and James McSherry) and David Butler shortly after. The firm began with contract programming on IBM System/360 series mainframes, and to some degree took over Ferranti's former military work. It became particularly well used by the Canadian Navy, setting up an office in Ottawa near DND headquarters. Ted McDorman and Jim McSherry were lead players in this. At one point IPSA could claim to have played a part in every computer system onboard Canadian Navy ships. In the early years, IPSA collaborated with its sister company Scientific Time Sharing Corporation (STSC) of Bethesda, Maryland, USA, each retailing the same services in their respective countries. IPSA and STSC jointly developed their software. Eventually they devised separate product names. They separated as Sharp APL and APL*Plus. Initially, IPSA served STSC's customers from its Toronto datacenter. In 1972, STSC built its own datacenter. Afterward, both firms provided disaster recovery for each other: if one of the datacenters could not function, the other datacenter would accommodate both vendors' users.
Уақытты бөлісу және IPSANET
IPSA Канададағы клиенттерге өзінің негізгі компьютерлеріндегі уақытты минутына сатты және 1970-ші жылдары уақытты бөлісудің жетекші қызметіне айналды. Интернет пайда болғанға дейін IPSA, Торонтодағы деректер орталығы мен Солтүстік Америка және Еуропадағы IPSA клиенттері арасында арзан телекоммуникацияны қамтамасыз ету үшін IPSANET желісін әзірледі. Пакеттік коммутация трансатлантикалық байланыстарды да әлдеқайда пайдалырақ етті, себебі бұрынғы жабдықтарда жиі болатын "желілік қателер" пайдаланушыларға көрінетін қателерді тудыратын. Желі өскен сайын және Sharp APL үйдегі компьютерлерде қолжетімді болғандықтан, Sharp клиенттері өздерінің негізгі компьютерлерімен желіге қосыла алатын болды, IPSANET желісінің кез келген нүктесінен өздерінің немесе Торонтоның негізгі компьютерлеріне кіріп, деректерді тиісінше алмаса алатын. Желі ақырында "Желілік ортақ айнымалыларды" ұсынды, бұл бір негізгі компьютерде жұмыс істейтін бағдарламалардың басқа негізгі компьютердегі бағдарламалармен нақты уақытта байланысуына мүмкіндік берді. Бұл файлдарды жіберу және электрондық пошта қызметтері үшін пайдаланылды. Sharp APL, APL Plus және олардың түрлері IBM XM6 бағдарламасына негізделген. APL-ді одан әрі Торонтода және басқа жерлерде кеңінен дамытты. Кейін, 1980-ші жылдары Пауль Л. Джексон басқарған Пало-Альтодағы (Калифорния штаты) филиал APL-ге, содан кейін J тіліне үлкен үлес қосты. Бұл кеңсеге Джоуи Таттл, Роланд Пеш және Юджин МакДоннелл кірді. APL тілінде жазылған 666 Box, алғашқы коммерциялық электрондық пошта қызметтерінің бірі болды және пайдаланушылар арасында "Шарп пошта жәшігі" деген атаумен танымал болды. 666 Box-тың бастапқы нұсқасын STSC-нің Ларри Брид жазды. Кейін, қауіпсіздікті арттыру мақсатында, Төменгі Канада колледжінің студенті Лесли Х. Голдсмит оны қайта жазды. Ақырында, ол IPSANET желісі арқылы бірнеше домен (негізгі компьютерлер) арасында электрондық пошта жіберуді қолдау үшін кеңейтілді.
IPSA sold time on its mainframes by the minute to customers across Canada, and rapidly developed into a major time sharing service in the 1970s. Long before the Internet, IPSA developed IPSANET to provide cheap telecommunications between the Toronto data center and IPSA clients across North America and Europe. Packet switching also made their transatlantic links much more usable, since on previous equipment, frequent "line hits" would produce user visible errors. As the network grew, and as Sharp APL was available on in house computers, Sharp clients with their own mainframes could join the network, access their own or the Toronto mainframe from anywhere on IPSANET, and transfer data accordingly. The network eventually provided "Network Shared Variables" that allowed programs running on one mainframe to communicate in realtime with programs on another mainframe. This was used for file transfer and email services. Sharp APL and APL Plus, and variants, were all based on the XM6 IBM program. Further extensive APL development was done in Toronto and elsewhere. Later, in the 1980s, a branch office in Palo Alto, California, managed by Paul L. Jackson, made significant contributions to APL and later J. This office included Joey Tuttle, Roland Pesch, and Eugene McDonnell. 666 Box, written in APL, was one of the first commercial email services, known colloquially by its users as the "Sharp Mailbox". The original 666 Box was written by Larry Breed of STSC. It was later rewritten for higher security by a student hacker from Lower Canada College, Leslie H. Goldsmith. Eventually it was extended to support transferring email among multiple domains (mainframes) over the IPSANET.
Жеке компьютердің пайда болуы
Пайдалы уақыт бөлісу бизнесі 1982 жылдың ортасында құлдырауға бет бұрды, себебі кейбір маңызды уақыт бөлісу клиенттері өз операцияларын уақыт бөлісуден Sharp APL-ге көшірді. Осы шамада IBM IBM 4300 сериясы сияқты кішкентай мейнфреймдерді ұсына бастады, оларды сыртқы қызметтерге жұмсалатын қаражаттан арзанға жалдауға болады. Желіге тікелей тәуелді емес клиенттер алғашқылардың бірі болып кішкентай мейнфреймдерге көшті. Бастапқыда IBM PC уақыт бөлісу индустриясына елеулі қауіп тудырмады, себебі осы кішкентай машиналардың есептеу қуаты мен жад сыйымдылығы жеткіліксіз болды. Sharp бизнесінің үлкен бөлігі дерекқор бизнесімен нығайтылды, бұл соңғы құлдырауды кейінге ықтырды. STSC уақыт бөлісу нарығының нашарлауын бір-екі жыл бұрын сезіне бастады. Sharp IBM PC және басқа компьютерлер үшін APL интерпретаторларын жасау саласында белсенділік танытты. Олардың IBM PC нұсқасы Роджер Мур жазған IBM System/370 эмуляторына негізделген, ол PC-де Sharp APL атқарылатын файлымен жұмыс істеді. Бұл өнімді тек мейнфреймдегі Sharp APL-ге бейімделген пайдаланушылар ғана қолданды, және STSC-нің APL*Plus/PC өнімінің коммерциялық сәттілігіне жете алмады. Sharp сондай-ақ PC XT/370 аппараттық құрылғылары үшін APL интерпретаторын ұсынды, ол негізінен IBM PC/XT-ге IBM 370 аппараттық эмуляциялық карталары қосылған нұсқасы болды, бірақ PC/370 аппараттық құрылғылары кеңінен таралмады. Кейіннен Sharp SAX (Sharp APL for Unix) интерпретаторын шығарды, ол STSC-нің APL*Plus UNX интерпретаторының негізінде жасалған, және Айверсонның APL кеңейтімдерін толыққанды іске асырды. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, SAX Soliton Incorporated компаниясынан қол жетімді. Reuters 1987 жылы I.P. Sharp Associates компаниясын, ішінара тарихи қаржылық деректерді алу мақсатында сатып алды. Иан Шарп 1989 жылға дейін президент қызметін атқарды, содан кейін зейнеткерлікке шықты. 1993 жылы IPSA-ның APL Бағдарламалық Қамтамасыздандыру бөлімі Reuters компаниясынан оның қызметкерлері сатып алып, Soliton деп атады. Reuters 2005 жылы Торонтодағы өндіріс орнын жапты.
The profitable timesharing business started to deteriorate in mid 1982, as some key timesharing clients moved their operations from timesharing to in house Sharp APL. Around that time, IBM started offering smaller mainframes, such as the IBM 4300 series, which could be leased for less than the cost of using external services. Clients who did not depend on the network were the first to migrate to small mainframes. Initially, the presence of the IBM PC posed little threat to the timesharing industry as the computing power and storage capacity offered by these small machines was insufficient. A major part of Sharp's business was buttressed by database business, which had the beneficial effect of delaying the eventual downslide. STSC started to feel the effects of the deteriorating timesharing market one or two years earlier. Sharp was active in the field of developing APL interpreters for the IBM PC and other computers. Their IBM PC implementation was based on a software IBM System/370 emulator, written by Roger Moore, which ran the mainframe Sharp APL executable on the PC. This product was only used by users exposed to mainframe Sharp APL, never enjoying the commercial success of STSC's APL*Plus/PC product. Sharp also offered their APL interpreter for PC XT/370 hardware, essentially an IBM PC/XT with IBM 370 hardware emulation cards, but the PC/370 hardware never caught on. Later, Sharp released the SAX (Sharp APL for Unix) interpreter, based on STSC's APL*Plus UNX interpreter, which was a much more complete implementation of Iverson's APL extensions. As of 2016, SAX is available from Soliton Incorporated. Reuters purchased I. P. Sharp Associates in 1987, partly for the historic financial data. Ian Sharp continued as president until 1989, when he retired. In 1993, IPSA's APL Software Division was purchased by its employees from Reuters and renamed Soliton. Reuters closed the Toronto facility in 2005.