Кіріспе

Канадалық хоккейші Жозеф Рене Марсель Проновост (15 маусым 1930 жыл – 26 сәуір 2015 жыл) – канадалық кәсіби хоккейші, қорғаушы және жаттықтырушы. 1950 жылдан 1970 жылға дейінгі Ұлттық хоккей лигасының (НХЛ) 20 маусымында «Детройт Ред Уингс» және «Торонто Мейпл Лифс» командаларында 1206 ойын өткізді. Көрнекті қорғаушы, Проновост төрт маусым соңында НХЛ құрамасының құрамына енді және 11 «All Star» ойынында ойнады. Ол «Ред Уингс» командасымен төрт рет Стэнли кубогын жеңіп алды, алғашқысы 1950 жылы, ал 1967 жылы «Мейпл Лифс» командасымен бесінші титулды жеңіп алды. Проновост 1978 жылы Хоккей Даңқы залына ойыншы ретінде енгізілді. Проновост 1969 жылы жаттықтырушылық қызметке кірісіп, «Халл Олимпикс» және «Виндзор Спитфайрз» жасөспірімдер командаларының жаттықтырушысы болып бірнеше маусым жұмыс істеді. 1972–73 жылдары Дүниежүзілік хоккей қауымдастығының алғашқы маусымында «Чикаго Кугарс» командасының бас жаттықтырушысы болды, 1977–1978 жылдары «Буффало Сэбрес» командасы үшін НХЛ-де 104 ойынға жаттықтырып, қысқа мерзімге «Ред Уингс» командасының көмекші жаттықтырушысы болды. Проновост 1990 жылға дейін НХЛ Орталық скаутинг бюросында бес жыл жұмыс істеді, содан кейін «Нью-Джерси Девилз» командасының скауты болып жұмысқа орналасты, олармен үш рет Стэнли кубогын жеңіп алды, соңғысы 2003 жылы болды. Оның алғашқы және соңғы жеңісі арасындағы 53 жылдық кезең – Стэнли кубогының рекорды.

Ерте өмір

Проновост 1930 жылдың 15 маусымында Квебек провинциясының Лак-а-ла-Торту қауымында дүниеге келген. Ол Лео мен Джульетта Проновосттың 12 баласының үшіншісі, тоғыз ұл және үш қыз. Лео алюминиймен жұмыс істейтін құрылысшы болған және отбасы кейде көшіп-қонып тұратын; Марсель бес жасқа толғанда олар жақын орналасқан Шоуниган Фолс қаласына қоныстанды. Проновост Шоуниган Фолс қаласындағы College Immaculate Conception Superior School (CIC) мектебінде ойнады және оқыды, ол орталық және сол қанаттағы шабуылшы ретінде өнер көрсетті. Оның командасы 1944–45 жылдары Квебек провинциялық жасөспірімдер хоккей чемпионатында жеңіске жетті. Осының нәтижесінде ол да "Red Wings" клубына қосылды.

Ойын мансабы

Қызыл қанаттар Проновостты 1947–48 маусымында Онтарио хоккей қауымдастығының (OHA) жас командаларының бірі – «Виндзор Спитфайрс» командасына жіберді. «Спитфайрс» сол маусымда үстемдік танытты; «Виндзор» OHA-да ең жақсы көрсеткішті тіркеді, бірақ «Детройт» «Виндзордың» қақпашысы Терри Саучукты өздерінің кіші лигаларының біріне қайта шақыруға мәжбүр болғаннан кейін чемпионат сериясында «Барри Флайерс» командасына есе жіберді. Проновост «Спитфайрс» Саучук жоқ болмаса, лига чемпионы атанып, Мемориал кубогы үшін күресер еді деп сенді. Екі лигада ойнаған тәжірибе Проновостты НХЛ кестесінің қиындықтарына дайындады. Ол сол маусымда 52, ал 1948–49 маусымдарында 51 ойын өткізді. Проновост қорғаушы үшін гол соғудан жаңа рекорд орнатты және USHL-дің жыл жаңашылы атанды. Ол сондай-ақ бірінші «All Star» құрамасына енді.

Детройт Ред Уингз

Ред Уингс Проновостты USHL маусымы аяқталғаннан кейін Детройтке шақырды. Проновост плей-оффтың тоғыз матчында өнер көрсетті, осы кезде Детройт «Мейпл Лифс» командасын жеңіп, финалда 3–2 есебімен ұтылып тұрғаннан кейін қайта оралды және серияның соңғы екі матчында «Нью-Йорк Рейнджерс» командасын жеңіп, Стэнли кубогын иеленді. Сол кездегі NHL «Жұлдыздар ойыны» форматында, ағымдағы чемпион, қалған командалардан құралған «Жұлдыздар» командасымен кездесетін. 1950 жылғы «Жұлдыздар ойыны» 1950–51 маусымы басталар алдында өтті және Проновост осы ойында қатысты, онда Детройт 7–1 есебімен жеңіске жетті. Бұл оның болашақта ойнайтын 11 «Жұлдыздар ойынының» біріншісі болды. Проновост «Индианаполис» командасымен 34 ойында 32 ұпай жинады, содан кейін «Ред Уингс» оны НХЛ-ге қайта шақырды. «Капиталс» командасымен жарты маусым ғана ойнағанына қарамастан, ол қорғаушы ретінде AHL екінші командасының «Жұлдызы» атанды. «Ред Уингс» 1951–52 маусымында Стэнли кубогын тағы да жеңіп алды, финалда «Монреаль Канадиенс» командасын жеңді. Бұл Проновосттың НХЛ-дегі толық маусымы болды; ол 69 регулярлық маусым матчында және тағы сегіз плей-офф матчында өнер көрсетті. Ол 1953–54 және 1954–55 маусымдарында үшінші және төртінші Стэнли кубогын жеңіп алды және әр жеңістен кейін екінші және үшінші «Жұлдыздар ойынына» қатысты. 1956–57 маусымына қарай Проновост НХЛ-дің ең үздік қорғаушыларының бірі ретінде танылды. «Ред Уингс» оны команданың орынбасар капитаны етіп тағайындады, ол 1965 жылға дейін осы лауазымда болды. Ол 1957 жылғы «Жұлдыздар ойынында» НХЛ «Жұлдыздарын» көрсетті, бұл бес рет қатарынан алғашқы қатысуы болды және 1958 және 1959 жылдары маусымнан кейінгі екінші «Жұлдыздар» командасына енді. «Ред Уингс» Проновосттың алғашқы алты маусымындағы чемпиондық жетістіктерін қайталай алмады. Команда 1961 жылы Стэнли кубогының финалына жетіп, «Чикаго» командасына жеңілді. Проновост білезігінің сүйегін сындырып алды, нәтижесінде серияның екі матчын өткізіп алды және қалған ойындарды қатты ауырумен ойнады. «Торонто» командасының иесі Гарольд Баллард, егер Проновост сау болғанда, Детройт серияны жеңіп алар еді деп мәлімдеді. Детройт сондай-ақ 1963 және 1964 жылдарғы финалда жеңілді, бұл Проновост үшін финалдағы сегізінші қатысуы болды. Ол сонымен қатар Стэнли кубогының финалында төрт 7-ші матчте ойнаған НХЛ тарихындағы төрт ойыншының бірі.

Торонтолық кл.

Проновосттың «Қызыл қанаттар» командасындағы қызметі 1965 жылғы 20 мамырда аяқталды, себебі ол сегіз ойыншыны алмастыруға қатысты. Ол «Мейпл Лифс» клубына Аут Эриксон, Ларри Джеффри, Эдди Джойал және Лоуэлл Макдональдпен бірге Энди Батгейт, Билли Харрис және Гэри Джарретке ауыстырылды. Проновост радиодан сауда туралы естіген, бірақ екі команданың бірімен де байланысқа түспеген. Ол 18 жыл бойы ойнаған ұйымнан алыстағанына таңғалды. Ол тез бейімделіп, 1965-66 маусымының басында мансаптық жетістікке жетті. Проновост 1965 жылғы 28 қарашада «Рейнджерс» командасына қарсы өткен ойында 1000 тұрақты маусым ойынын өткізген НХЛ тарихындағы жетінші ойыншы болды. Ол сондай-ақ, Эрл Ингарфилдпен соқтығысқаннан кейін тізе буынының ауыруына байланысты 16 ойынға қатыспады. Бұл Проновосттың қалған мансабына әсер ететін бірнеше тізе проблемаларының алғашқысы болды. 1966-67 жылғы «Мейпл Лифс» командасы НХЛ-дегі ең ескі құрамға ие болды және «Овер-д'Хилл Банг» деп аталды. Команда бір уақытта қатарынан он ойын жеңіліске ұшырады, бірақ 1967 жылғы Стэнли кубогының плей-оффына үшінші орыннан өтті. «Мейпл Лифс» жартылай финалда «Чикаго Блэк Хоукс» және финалда «Канадиенс» командаларына қарсы жеңімпаз деп есептелді. Осылайша, Монреальдегі Expo 67 көрмесінің ұйымдастырушылары Стэнли кубогы үшін презентация алаңын салды, бұл серия басталғанға дейін жеңіске жетуді күтті. Sports Illustrated жазушысы Пит Аксельм Проновостты финалдағы ең жақсы қорғаушы деп атады; ол және қорғаныс серіктесі Ларри Хиллман бүкіл маусым бойы бір-біріне қарсы бір гол соққанда ғана мұзда болды. Проновост сондай-ақ серияның бесінші ойында 4-1 есебімен жеңіске жеткен маңызды голды соқты. Проновост 1967-68 жылдары «Мейпл Лифс» үшін 70 ойында өнер көрсетіп, 20 ұпай жинады, бірақ келесі маусымда 34 ойынға ғана қатысты. Оған Орталық хоккей лигасының (CHL) «Талса Ойлерс» командасында жұмыс ұсынылды. Алғашында ол жұмысқа барғысы келмегенмен, «Ойлерс» ұйымы Проновост пен оның әйеліне Оклахома қаласына көшуге көндірді. Ол «Талса» командасында жылдың көп бөлігінде ойнады және жаттықтырды, бірақ 1969-70 жылғы НХЛ маусымында Торонтоға қысқа уақытқа шақырылды. Ол «Торонто» командасымен жеті ойында бір ассист жасады, бұл оның НХЛ мансабының соңғысы болды. 1970-71 жылдары «Талса» командасының 17 ойынында ойнап, ойыншы карьерасын аяқтады. Жаңадан құрылған Дүниежүзілік хоккей қауымдастығының (WHA) «Чикаго Кугарз» командасы 1972 жылғы 6 шілдеде Проновост франшизаның алғашқы бас бапкері болу үшін екі жылдық келісімшартқа қол қойғанын жариялады. Ол «Чикагода» бір маусым ғана болды, ал 1972-73 жылдары «Кугарз» командасы 26-50-2 есебін көрсетті. 1975 жылы Проновост жаттықтырушылыққа оралды, өйткені ол маусымның ортасында Квебектің Үлкен Жігіттер хоккей лигасының (QMJHL) «Халл Фестивальдері» командасын басқаруға шақырылды. Ол 1977-78 жылғы НХЛ маусымында «Буффало Сэйбрз» командасының жаттықтырушысы болып тағайындалғанға дейін екі маусым бойы «Олимп» командасымен бірге болды. Проновост жұмысқа қабылдануға асықпады, оны «Халл» командасының бас менеджері Норм Барилдің жігерлендіруінен кейін ғана қабылдады. Проновост пен «Сэйбрз» командасының алғашқы маусымындағы басты оқиғалардың бірі - «Буффалоның» 1977 жылғы 10 қарашада Филадельфиядағы «Филадельфия Флайерс» командасына қарсы франшиза тарихындағы алғашқы тұрақты маусымдағы жеңісі болды. «Буффало» командасының алдыңғы 17 кездесуінде 15 жеңіліс және екі теңдік тіркелді (Стэнли кубогының 1975 жылғы финалын есептемегенде, онда «Сэйбрз» екі ойында жеңіп, төртеуінде жеңіліске ұшырады). «Сэйбрз» командасы 44-17-19 есебімен аяқтады және Адамс дивизионында екінші орын алды. Олар плей-оффтың бірінші раундында «Рейнджерс» командасын жеңіп, «Филадельфия» командасынан шығарылды. Алайда, «Сэйбрз» командасы 1978-79 жылдары алғашқы 24 ойында тек сегіз жеңіске қол жеткізгеннен кейін, ұйым бас менеджер Пунч Имлахпен бірге Проновостты жұмыстан шығарды. Проновост дереу «Халл» командасына оралды, бірақ 1979 жылы команданы тағы да тастап, Детройттегі бас бапкер Бобби Кроммның көмекшісі болды. Кромм 1979-80 жылғы маусымның соңында жұмыстан босатылған кезде, бас менеджер Тед Линдсей мен Проновост команданың жаттықтырушылары болды. Линдсей маусымның соңғы тоғыз ойынында команданың ресми жаттықтырушысы болды, бірақ Проновост тек қана екі жарыста жеңіске жетіп, жеті жеңіліске ұшырады. Проновост 1980-81 маусымында Линдсейдің көмекшісі болып Детройтте қалды, бірақ екеуі де Детройт 3-14-3 есебімен бастағаннан кейін босатылды. Жасөспірімдер хоккейіне қайта оралған Проновост Онтарио хоккей лигасының «Виндзор Спитфайрз» командасының жаттықтырушысы болып тағайындалды. Команда 1981-82 жылдары 22-44-4 есебін көрсетті. Ол шенеуніктерді сөз жүзінде қынжылдырғаны және ойыннан қуылғаннан кейін трибунадан жаттықтыруын жалғастырғаны үшін он ойынға қатысудан шеттетілді және команданың алғашқы 15 ойынында тек екі ойында жеңіске жеткеннен кейін «Виндзор» командасының жаттықтырушысы лауазымынан босатылды. Проновосттың жаттықтырушы ретіндегі соңғы маусымы 1984-85 жылдары болды, ол «Белль Ривер Канадиенс» жастар командасын франшиза тарихындағы алғашқы лига титулына және Онтарио провинциясының чемпионы атанды.

Скауттық мансап

Проновост 1985 жылы НХЛ Орталық скаутинг бюросына қосылғанда скаутинг саласына көшті. Ол Тулса командасының баптығуы кезіндегі міндеттерінің бірі ретінде командасын күшейту үшін талант іздеумен айналысып, осы салада тәжірибе жинаған. Проновост 5 жыл бойы Солтүстік Американы аралап, Скаутинг бюросы үшін жұмыс істеді. 1990 жылы ол «Нью-Джерси Девилз» командасының скауты болып жұмысқа орналасты. 2013–14 жылғы НХЛ маусымы франшизамен өткізген 24-ші маусымы болды, осы жылдар ішінде Проновост 1995, 2000 және 2003 жылдары Стэнли кубогын жеңіп алған үш команданың құрамында болды. «Нью-Джерси» командасының барлық үш чемпионаттағы қақпашысы Мартин Бродеур болды, оны Проновост 1990 жылғы НХЛ драфтында бірінші таңдау ретінде қабылдауға «Девилз» командасын көндірді.

Мұра

НХЛ мансабының басында шабуылға бағытталған қорғаушы ретінде танылған Проновост, Red Wings жанкүйерлерін оны "Детройттің өз Flying Frenchman" деп атауға итермелеген агрессивті, жылдам ойын стилін көрсетті. 32 жасқа келгенде, ол әртүрлі кесіктерді және жараларды жабу үшін 200-ден астам тігіс салғызған, бұл көрсеткіш кейін Джон Бусикпен асып түсті. Оның аты Стэнли кубогына сегіз рет жазылған; оның ішінде бес рет ойыншы ретінде және үш рет скаут ретінде. Оның бірінші жеңісінен 1950 жылы бастап, 2003 жылғы соңғы жеңісіне дейінгі 53 жылдық аралық – кубок тарихындағы рекордтық көрсеткіш. 2012 жылы ол спорттағы мансабын қамтитын "Хоккейдегі өмір" атты автобиографиясын жариялады. 1978 жылы Проновост Хоккей Даңқы залына енгізілді. Ол сондай-ақ Виндзор және Эссекс округі Спорт Даңқы залына (1995) енгізілді, 2005 жылы Виндзор Спитфайрз клубында оның 4-нөмірлі формасы мәңгілікке сақталды, ал 2012 жылы Мичиган Спорт Даңқы залына қосылды. 2009 жылы Детройт Ред Уингс клубы Проновосттың ұйымға қосқан үлесін бағалап, оған 2009 жылғы чемпиондық жүзік сыйлады.

Жеке өмір

Проновост өзінің мансабының көп бөлігінде Виндзор қаласына жақын ойнап немесе жұмыс істегендіктен, оны өз үйі ретінде қабылдады. Ол электротехника мамандығы бойынша диплом алған. Алғашқы әйелі Синдимен Шоуниган қаласында оның бауырымен софтбол командасында ойнағанда танысқан. Олар 1951 жылы үйленді және үш балалары бар: Мишель (Мари), Брижит және Лео (Тина), дүниеден озған. Сондай-ақ, үш немересі бар: Танис, Мелисса және Райан. Синди 1993 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды. Проновост 1994 жылы екінші әйелі Еваға үйленді және 2012 жылы өзі де көк без қатерлі ісігімен күресті. Проновост қысқа аурудан кейін 2015 жылдың 26 сәуірінде қайтыс болды.

Жаттықтыру

Маусым Команда Лигасы Регулярлы маусым Плей-оффтар G W L T Pct Дивизиондық рейтинг Нәтижесі 1969–70 Тулса Ойлерс CHL 72 35 27 10 .556 3-орын Жалпы Бірінші турда жеңілді 1970–71 Тулса Ойлерс CHL 72 27 37 8 .431 6-орын Жалпы Қатыспады 1971–72 Тулса Ойлерс CHL 72 34 30 8 .528 2-орын Жалпы Финалда жеңілді 1972–73 Чикаго Кугарс WHA 78 26 50 2 .346 6-орын, Батыс Қатыспады 1975–76 Хулл Фестивальдары QMJHL 56 23 26 7 .473 4-орын, Батыс Бірінші турда жеңілді 1976–77 Хулл Олимпикс QMJHL 72 26 37 9 .424 5-орын, Лебель Бірінші турда жеңілді 1977–78 Буффало Сэбрес NHL 80 44 19 7 .656 2-орын, Адамс Адамс дивизиясының финалында жеңілді 1978–79 Буффало Сэбрес NHL 24 8 10 6 .458 Маусым ортасында жұмыстан босатылды 1978–79 Хулл Олимпикс QMJHL 36 4 29 3 .153 5-орын, Лебель Қатыспады 1979–80 Хулл Олимпикс QMJHL 64 21 33 10 .406 Маусым ортасында кетіп қалды 1981–82 Виндзор Спитфайерс OHL 68 22 42 4 .353 6-орын, Эммс Екінші турда жеңілді 1982–83 Виндзор Спитфайерс OHL 15 2 13 0 .133 Маусым ортасында жұмыстан босатылды WHA жалпы сомасы 78 26 50 2 .346 NHL жалпы сомасы 104 52 29 23 .611

Марапаттар мен құрметтер

Кіші кәсіби сыйлық Жыл Сілтеме. USHL Жылдың жаңа ойыншысы 1949–50 Бірінші команданың жұлдыздары 1959–60, 1961–62 НХЛ Жұлдыздар ойынында ойнады 1950, 1954, 1955, 1957, 1958, 1959, 1960, 1961, 1963, 1965, 1968.