Кіріспе
1993 жылғы Бьорк әні
адамдардың мінез-құлқы
"Human Behaviour" – исландтық әнші Бьорк орындаған ән, ол 1993 жылдың 7 маусымында One Little Indian және Elektra лейблдары арқылы жарық көрді. Бұл ән оның тұңғыш студиялық альбомы "Debut" (1993) альбомынан шығарылған жетекші сингл болды. Бьоркпен ұзақ жылдардан бері бірлесіп жұмыс істейтін Nellee Hooper продюсерлік етті. Ән адамның табиғаты мен сезімдерін жануардың көзқарасынан бейнелейді. Ән мен оның видеоклипі британдық тележүргізуші және табиғат зерттеушісі Дэвид Аттенбородан шабыттанды. Сынақшылар "Human Behaviour" әнін жоғары бағалады және оны "Debut" альбомының ең жарқын туындысы деп атады. Ән АҚШ-тың би чарттарында екінші орынға, ал Ұлыбритания сингл чартында 36-шы орынға көтерілді. Клипті Мишель Гондри түсірді, бұл оның Бьоркпен алғашқы ынтымақтастығы болды. Клип, ән сияқты, жануарлардың көзқарасынан адамдар мен жануарлар арасындағы қарым-қатынас туралы айтады. "Human Behaviour" әнін Nellee Hooper мен Бьорк бірлесіп жазды, ал продюсері – Hooper. Ән 1988 жылы жазылған, ол кезде Бьорк Sugarcubes тобының солисі болған, бірақ ол оны топпен бірге шығармайды деп шешті. "Human Behaviour" – "Debut" альбомының музыкасына тән, төрттен бір уақыт өлшеміндегі хаус музыкасы. Әнде Антонио Карлос Жобимнің үлгісінен алынған "серпілісті риф" бар, "оның синкопаланған ритмі құрметті оркестрлік аспап – тимпанға берілген". Ән Дэвид Аттенбороның деректі фильмдерінен және адамдар мен жануарлар арасындағы қарым-қатынастан шабыт алды. Rolling Stone журналына берген сұхбатында Бьорк әннің шабыты туралы былай деді: "'Human Behaviour' – адамдарға қатысты жануардың көзқарасы. Және жануарлар соңында жеңіске жететініне сенімдімін". Ән Ray Brown Orchestra тобының "Go Down Dying" әніндегі рифтен де шабыттанды. Бұл Бьорк дискографиясындағы "Isobel song cycle" аталған трансценденттік циклдің бірінші әні, ол "Human Behaviour" әнінен басталып "Wanderlust" (2007) әнімен аяқталады. Синглдің кассеттік нұсқасындағы B-жағы регги әсерімен жазылған "Atlantic" әні, оның авторы және продюсері – Бьорк. Әннің мәтіні Бьорк отбасы туралы: "Менің ұлымның сегіз әжесі мен сегіз атасы бар, бұл махаббат пен оның күрделіліктері туралы". AllMusic сайтынан Хизер Пэрес бұл әннің "драматикалық перкуссиясы оның кең ауқымды дауысының тамаша демонстрациясы" екенін айтты. Сингл жарық көргеннен кейін Billboard журналынан Ларри Флик: "Ол өзінің ерекше және қатал дауысын қатал, милитаристік би ритмімен үйлестіреді. Альтернативтік радиостансалар оның мантра сияқты дауысы мен тартымды бас сызығына қызығушылық танытады" деп жазды. Gavin Report журналынан Дейв Шолин Бьорк "тамаша бастама жасады" деп мәлімдеді, сондай-ақ "оның лирикалық күші мен жаңашылдығына таңғала алмайтын 40-қа жақын тыңдарманға оны таныстыру уақыты келді" деп қосты. The Guardian газетінің журналисі Кэролайн Салливан: "Оның дымқыл, джаз клубының атмосферасы және көбінесе дауыстан гөрі ларингеялық рефлекс сияқты дыбысының үйлесімділігі құнарлы. Әйелдер эксперимент жүргізіп жатқан жылда Бьорк өзінің жеке жолымен жүріп, жақсы естіледі" деді. Ұлыбритания чарттарына берген апталық шолуында Джеймс Мастертон: "Өкінішке орай, бұл даусы барған сайын күшейе түсетін хаос" деп атады. Melody Maker журналынан Дейв Симпсон оны "Аптаның синглы" деп атады, ол былай деп жазды: "Бұл керемет, мен поп музыкасы көп бұрын қабылдаған сияқты, еске түсіретін және бірегей тәжірибе. [ ] Бірақ "Human Behaviour" әніне оның мүлдем көрінбейтін сәулесін беретін "Дауыс" екені анық. Мен соңғы рет мұндай интрикамен (сексуалдық шиеленіс, ашу, қорқыныш – бәрі осында) толған дауысты естігенімді есімде ұстамаймын немесе поп сияқты мағыналы авангардтық жазбаны есімде ұстамаймын". Debut альбомын қарап шыққанда Music & Media: "Бұл сололық альбом эксцентриктікті музыкалық "Like Someone In Love" әнімен және қазіргі "Human Behaviour" әнімен осылай жарқыратып, тырнамен бірге орындайды". Music Week журналынан Мартин Астон оған бестен төрт баға берді, оны "болашаққа жақсы үлес қосатын сезімтал, нәзік би трегі" деп атады. New York Times газетінен Саймон Рейнольдс әннің мәтінін "адамзаттың жабайылығы мен табиғаттың жабайылығы арасындағы параллель" деп сипаттады. NME журналынан Джонни Ди "Бьорк дауысының айналасында джаздың саздық барабандары айналып, мелодияны табуға тырысып, бірақ ақырында іздеумен келіседі" деп атап өтті. Rolling Stone журналынан Том Грейвс: "Біз тек "Human Behavior" атты алғашқы тректе ғана бұл шудың не туралы болғанын көреміз" деп жазды. Smash Hits журналынан Сиан Паттенден бұл әнге бестен екі баға берді.
Музыкалық бейне
"Human Behaviour" әнінің клибін француз режиссері Мишель Гондри түсірді, бұл оның Бьоркпен алғашқы ынтымақтастығы болды. Бьорк Rolling Stone журналына берген сұхбатында видео туралы былай деді: ""Human Behaviour" – адамдарды жануарлардың көзқарасымен қарау. Ал жануарлар міндетті түрде жеңіске жетеді. Олай болса, неліктен жеңімпаз аю адам жасаған ойыншық ретінде бейнеленген? Білмеймін. Мен жануарды видеода ойнауға мәжбүрлеудің дұрыс емес деп ойладым. Бұл менің қарсы тұратын нәрсеме ұласатын еді. Мен оған [Гондриге] "Маған аю, қолмен жасалған ағаш, жапырақтар мен топырақ сияқты текстуралар керек, сондай-ақ анимациядай көрінуі тиіс" дедім. Сосын мен қатысудан бас тарттым". Видео 1994 жылғы MTV Video Music Awards сыйлығына алты номинация ие болды, оның ішінде "Ең үздік әйел видеосы", "Видеодағы ең үздік жаңа орындаушы", "Жылдың жаңа өткелі", "Ең жақсы режиссура", "Ең жақсы арнайы эффекттер" және "Ең жақсы көркемдік безендіру" номинациялары бар, бірақ ешқайсысында жеңіске жете алмады. Видео сонымен қатар "Ең үздік музыкалық видео (қысқа формат)" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығына ұсынылды, бірақ Питер Габриэльдің "Steam" әніне есе жіберді. 2009 жылы видео тағы бір рет MTV Video Music Awards сыйлығында "Ең үздік видео (Moonman ие болуға тиіс болған)" санатында номинацияланды, бірақ Beastie Boys тобының "Sabotage" әніне ұтылды.
quote|"'Human Behaviour' is an animal's point of view on humans. And the animals are definitely supposed to win in the end. So why, one might ask, is the conquering bear presented as a man made toy? I don't know. I guess I just didn't think it would be fair to force an animal to act in a video. I mean, that would be an extension of what I'm against. I told him [Gondry], 'I want a bear and textures like handmade wood and leaves and earth, and I want it to seem like animation.' Then I backed out." The video received six nominations for the MTV Video Music Awards of 1994 including Best Female Video, Best New Artist in a Video, Breakthrough Video, Best Direction, Best Special Effects and Best Art Direction, winning none. The video was also nominated for a Grammy Award for Best Music Video, Short Form losing to Peter Gabriel's "Steam". In 2009, the video was nominated for another MTV Video Music Awards in the Best Video (That Should Have Won a Moonman) category, losing to "Sabotage", by the Beastie Boys.
Әсері
Ән PBS телешоуында "Bill Nye the Science Guy" бағдарламасында "Cross Pollination" деп пародияланды. Түпнұсқа вокалды мелодия қолданылмаса да, музыка "Human Behaviour" әнінің қосымша музыкасын мазақ ету әрекеті екені анық көрінеді. Музыкалық бейне "Қорытынды уақыт" атты эпизодында Бивис пен Баттхед тарапынан пародияланды. Ол "Гилмор қыздары" сериалының екінші маусымының 10-шы бөлімінде пайдаланылды. "Брейсбридж кешкі асы" эпизодынан кейін Гилмор қыздары өте әдемі қар адамның қиратылғанын көргенде осы әнді естиді. Ән сериалдың саундтрегіне "Біздің шағын әлеміміз: Гилмор қыздарынан музыка" (2002) кітапшасына енгізілді.
Тікелей өнер көрсетулер
Бьорк әнді бірнеше телешоу арқылы насихаттады. Ол MTV Most Wanted бағдарламасында қызғылт юбка және сары футболка киіп, "Big Time Sensuality" әнімен бірге Хаммонд органы мен Табланың сүйемелдеуімен орындады. 1993 жылдың 13 қазанында ол Planeta Rock бағдарламасында "Come to Me" және "The Anchor Song" әндерін қоса алғанда үш ән орындады. Ән оның MTV Unplugged тізіміне енді және тек клавесинмен ғана орындалды. Ол сондай-ақ әнді орындады және 1993 жылдың қазан айында Конан О’Брайенмен кешкі ток-шоуда сұхбат берді. 1994 жылғы Роскилде фестивалінде Бьорк Underworld тобымен бірге сахнаға шығып, әннің Underworld ремиксін орындады. Бьорк әнді барлық концерттік турларында орындады. Vespertine әлемдік турнесінде әнге электронды аранжировка жасалды, оған классикалық оркестр сүйемелдеді. Volta турнесінде ән бір рет ғана орындалды және мұнда духовой аспаптар қолданылды. Ал Utopia турнесінде әннің жаңа флейталық аранжировкасы таныстырылды.