Кіріспе

Пруссиялық ханзада (1888–1958)

Пруссияның ханзадасы Оскар Карл Густав Адольф (27 шілде 1888 – 27 қаңтар 1958) – Германия императоры Вильгельм II және Шлезвиг-Гольштейн-Зондербург-Аугустенбургтың Аугуста Викториясының бесінші ұлы болған.

Тууы және отбасы

Пруссияның князі Оскар 1888 жылғы 27 шілдеде Бранденбург провинциясындағы Потсдам қаласындағы ата-анасының резиденциясы – Марморпалейс сарайында дүниеге келді. Ол Германия императоры Вильгельм II және оның бірінші әйелі, Шлезвиг-Гольштейн ханшайымы Августа Викторияның бесінші ұлы болды. Ол әкесі 29 жасқа толғанда Германия императоры және Пруссия королі болғаннан кейін бір ай өткен соң, «Үш император жылы» деп аталатын жылы туды. Ол Берлиннің орталық бөлігіндегі Шпре аралындағы Корольдік сарайдың капелласында крещениеден өтті және Швеция мен Норвегия королі Оскар II-нің құдайы атасының құрметіне аталды. Принц Оскардың бес ағасы болды: Тақ мұрагері Вильгельм, Принц Эйтель Фридрих, Принц Адалберт, Принц Август Вильгельм, Принц Иоахим және бір қарындасы: Принцесса Виктория Луиза. Ол балалық шағын алты бауырымен бірге Потсдамдағы Жаңа сарайда өткізді.

Білім

Оскар ханзада анасының туған жері Шлезвиг-Гольштейндегі Плон қаласындағы Принцхаус мектебінде курсант ретінде тәрбиеленді, бұрын оның ағалары да сонда оқыған. 1902 жылы көлденең таяқшадан құлап, кіндік сүйегін сындырғаннан кейін ол жаңалықтарда қалды.

Әскери мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы айларында ол "Кеніг Вильгельм I" атты гранадер полкіне (2. Батыс Пруссия) No.7 полковник ретінде қолбасшылық етті. Болашақ әскери ұшқыш Манфред фон Рихтгофен 1914 жылғы 22 тамызда Бельгияның Виртон қаласына жасалған шабуылға куә болды және Принц Оскардың батырлығы және полкінің алдындағы шабыттандыратын басшылығы туралы жазды, олар шайқасқа кірген кезде. Осы әрекеті үшін Оскар екінші дәрежелі Темір крестімен марапатталды. Бір айдан кейін Верденде Оскар тағы да өз әскерін сәтті шабуылға алып, қатты шайқасқа түсті және бірінші дәрежелі Темір крестімен марапатталды. Осыдан кейін ол да құлап, майданнан шығарылды. Жарақат алғаны үшін жарақат белгісімен марапатталды және 1914 жылдың күзінде жүрек ауруы деп хабарланған дерттен айығуға көп уақыт жұмсады. Ақырында ол қызметке оралып, Шығыс майданында қызмет етті, онда ол қайтадан жарақат белгісімен марапатталды. 1920 жылдардың басында оның есімі әскери қылмыстар жасады деп айыпталған бас штабтың немесе патшалық отбасының басқа мүшелерімен бірге тізімге енгізілді және Веймар Республикасынан полковник зейнетақысын алуға өтініш білдіргені үшін баспасөзде айыпталды. 1930 жылдары Гогенцоллерн әулеті ұлттық социализм арқылы билікке қайта оралу мүмкіндігін сынап көргенде, Оскар оған қолдау көрсеткендей көрінді және 1940 жылдың 1 наурызында Generalmajor zur Verfügung (бригадир-генералға тең, "тапсыруға дайын") шеніне тағайындалды. Отбасы Гитлердің құрметінен айырылғанда (Оскардың ортаңғы ағасы Август Вильгельмнен басқа), нацистер арқылы монархияның қайта жаңғыруы болмайтыны анық болды. Оскардың ұлының (сондай-ақ Оскар, 1939 жылдың қыркүйегінде Польшада қаза тапқан) және оның жүрекжарының (мұрагер ханзаданың ұлы Вильгельм, 1940 жылдың мамырында Францияда алған жарақатынан қайтыс болған) ерте майдандық қазасы неміс халқында нацистік Германияның тоталитарлық режимі кезінде патшалық отбасыға деген жаңа сезімді тудырды. Салдарынан, Германия қарулы күштерінде қызмет ететін патшалық әулеттердің көпшілігі, соның ішінде Принц Оскар да қызметтен босатылды.

Жоғарғы әскердің иегері, протестанттық Сент-Джон орденінің иегері

Йоганн ордені (Бранденбург Баливигінің) тарихи тұрғыдан Гогенцоллерндердің, әсіресе ханзада Оскардың жақын отбасының ең жақсы көретіні болды. Оның әкесі мен қарындасы орден мүшелері болды, ал ағасы Эйтель Фридрих 1907 жылдан 1926 жылға дейін оның Жоғарғы шебері (Herrenmeister) қызметін атқарды. Ханзада Оскар Эйтель Фридрих 1926 жылы қызметтен кеткеннен бастап 1958 жылы қайтыс болғанға дейін орденнің отызыншы бесінші Жоғарғы шебері болды. Қазіргі тарихшылар ханзада Оскарды нацистік режимнің мәдени тазалау кезінде ежелгі орденді жойылудан сақтап қалғаны үшін марапаттайды. Осы күрес нәтижесінде ол нацистерге қарсы көзқарасын қалыптастырды. 1958 жылы қайтыс болғаннан кейін оның кіші ұлы, принц Вильгельм Карл, оның толыққанды мұрагері болды. Ханзада Оскардың немересі, оның құрметіне аталған доктор Оскар Гогенцоллерн, қазіргі (отызыншы жетінші) Жоғарғы шебер.

Неке және балалылық

Принц Оскар 1914 жылғы 31 шілдеде графша Ина Мария Хелена Адель Элиза фон Басевицке (27 қаңтар 1888 – 17 қыркүйек 1973) тұрмысқа шықты. 1914 жылғы 27 шілдеде, үйлену тойына дейін, Ина Марияға "Руппин графинясы" атағы берілді. Азаматтық және діни рәсімдер Берлин қаласындағы Шлосс-Беллевуде өтті. Бастапқыда бұл неке моргандық неке болып саналды, бірақ 1919 жылғы 3 қарашада Гогенцоллерн әулетінің заңдарына сәйкес династиялық неке деп жарияланды. Осыдан бастап, 1920 жылғы 21 маусымнан бастап оның әйелі "Пруссия ханшайымы" титулын алды. Олардың төрт баласы болды:

Пруссия ханзадасы Оскар Вильгельм Карл Ханс Куно (12 шілде 1915, Потсдам – 5 қыркүйек 1939, Польша); Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Пруссия принці Бурхард Фридрих Макс Вернер Георг (8 қаңтар 1917 – 12 тамыз 1988), 1961 жылғы 30 қаңтарда графша Элеонора Фуггер фон Бабенхаузенге үйленді, балалары жоқ. Пруссия ханшайымы Герцелида Ина Мария Софи Шарлотта Элиза (25 желтоқсан 1918 – 22 наурыз 1989), 1938 жылғы 15 тамызда Карл, Курляндияның Бирон ханзадасына үйленді, балалары бар. Пруссия ханзадасы Вильгельм Карл Адалберт Эрих Детлофф (20 қаңтар 1922 – 9 сәуір 2007), 1952 жылғы 1 наурызда Армгард Элиза Хелена фон Вельтхаймге үйленді, балалары бар.

Өлім

Принц Оскар, өмірінің соңғы жылдары денсаулығы нашарлаған, 1958 жылдың 27 қаңтарында Мюнхендегі клиникада асқазан қатерлі ісігінен қайтыс болды. Бұл күні оның әйелі 70 жасқа толып, әкесі 99 жасқа толуы керек еді. Ол Вильгельм II-нің соңғы тірі баласы болды.

Полк комиссиялары

Garderegiment zu Fuß (1-ші жаяу гвардиялық полк), 1898 жылдан лейтенант, 1914 жылға дейін капитан. "Король Вильгельм I" гранадерлік полкі (2. Батыс Пруссия) №7, 1908 жылға дейін штабқа бекітілген, 1-ші дүниежүзілік соғыс кезінде полковник.