Кіріспе
Африка жазушысының ең үздік түпнұсқа қысқа әңгімесі үшін жыл сайынғы сыйлық – африкалық жазушының ағылшын тілінде, Африкада немесе басқа жерде жарық көрген ең үздік қысқа әңгімесіне берілетін жыл сайынғы әдеби сыйлық. 2000 жылы Ұлыбританияда құрылған 10 000 фунт стерлингтік сыйлық, Букер тобының бұрынғы төрағасы және Букер сыйлығының басқару комитетінің төрағасы болған бизнесмен және меценат сэр Майкл Харрис Кейннің құрметіне аталды. Кейде бұл сыйлықты "Африкалық Букер" деп те атайды. Басқарма төрағасы – 2019 жылы тағайындалған Элла Вакатама. 2020 мен 2022 жылдар аралығында Николай Тангеннің AKO Foundation қорынан үш жылдық грант алғандықтан, сыйлық "AKO Caine африкалық жазу сыйлығы" деп аталды.
The Caine Prize for African Writing is an annual literary award for the best short story by an African writer, whether in Africa or elsewhere, published in the English language. Founded in the United Kingdom in 2000, the £10,000 prize was named in memory of businessman and philanthropist Sir Michael Harris Caine, former Chairman of Booker Group and of the Booker Prize management committee. The Caine Prize is sometimes called the "African Booker". The Chair of the Board is Ellah Wakatama, appointed in 2019. Between 2020 and 2022 it was styled as the AKO Caine Prize for African Writing due to a three year grant from Nicolai Tangen's AKO Foundation.
Тарих және негіз
Кейн сыйлығы – жыл сайынғы әдеби сыйлық арқылы африкалық әдебиетті кеңірек аудиторияға таныстыру мақсатында құрылған тіркелген қайырымдылық қоры. Ол бизнесмен және меценат, Букер plc компаниясының бұрынғы төрағасы, сондай-ақ "Africa95" өнер фестивалі мен шамамен 25 жыл бойы Букер сыйлығы басқару комитетінің төрағасы болған сэр Майкл Кейн (1927–1999) есімімен аталады. Оның қазасынан кейін, достары мен әріптестері оның естелігін сақтау үшін жыл сайын табысталатын сыйлықты құрды, оған ұсынылған барлық кандидаттар шақырылады. Бұл кандидаттар үшін оқу кештері, кітапқа қол қою және баспасөзбен кездесулер сияқты бір апталық іс-шаралардың бір бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, Кейн сыйлығы жыл сайын Африканың әртүрлі елінде өткізілетін жазушылар семинарларын ұйымдастырады.
Сыни қабылдау
2011 жылы нигериялық-американдық жазушы және сыншы Ихиде Ихекла Кейн сыйлығын сынға алды: ««Африка жазуы» үшін сыйлық құру Африканы даңқ үшін стереотиптеуге дайын жазушыларды көбейтудің күтпеген салдарына әкелген болуы мүмкін. 2011 жылғы қысқа тізімге ілескен көбінесе жалқау, болжамды әңгімелер дәстүрлілік пен ешқандай ерекшеліксіздікті мақтайды. Қазіргі мәселе – көптеген жазушылар өз жазбаларындағы көзқарасты Батыс пен Кейн сыйлығының төрешілеріне ұнайтындай етіп өзгертуге тырысып жатыр». 2019 жылы «бір шағым» кейін автордың «негізгі дереккөзді көрсетпеуі» мойындалғаннан соң, қысқа тізімнен бір әңгіме алынып тасталды, атап айтқанда Ләлә Хадивидің 2014 жылғы әңгімесі.
Жеңімпаздар тізімі
Жыл Автор Жұмысы Көздері (Source(s)) 2000 Лейла Абулела (Судан) "Музей" 2001 Хелон Хабила (Нигерия) "Махаббат өлеңдері" 2002 Биняванга Вайнайна (Кения) "Үйді табу" 2003 Ивонн Адхиамбо Овуор (Кения) "Сырлы сөздердің салмағы" 2004 Брайан Чиквава (Зимбабве) "Жетінші көше алхимиясы" 2005 С. А. Афолаби (Нигерия) "Дүйсенбі күнгі таң" 2006 Мэри Уотсон (Оңтүстік Африка) "Жунгфрау" 2007 Моника Арак де Ньеко (Уганда) "Жамбула ағашы" 2008 Хенриетта Роуз Иннес (Оңтүстік Африка) "У" 2009 Э. С. Осонду (Нигерия) "Күту" 2010 Олуфеми Терри (Сьерра-Леоне) "Қарсыласу күндері" 2011 НоViolet Булавайо (Зимбабве) "Будапештке шабуыл" 2012 Ротими Бабатунде (Нигерия) "Бомбей Республикасы" 2013 Топе Фоларин (Нигерия) "Ғажайып" 2014 Оквири Одуор (Кения) "Әкемнің басы" 2015 Намвали Серпелл (Замбия) "Қап" 2016 Лидудумалингани Мкомботи (Оңтүстік Африка) "Жоғалтқан естеліктеріміз" 2017 Бушра Эльфадил (Судан) "Құсы ұшып кеткен қыздың тарихы" 2018 Макена Онжерика (Кения) "Фанта қара құлпынай" 2019 Лесли Ннека Арима (Нигерия) "Жылақан" 2020 Иреносен Окоджие (Нигерия) "Грейс Джонс" 2021 Мерон Хадеро (Эфиопия) "Көше тазалаушы" 2022 Идза Лухумйо (Кения) "Жексенбідегі бес жыл" 2023 Маме Бугума Диене & Воппа Дьялло (Сенегал) "Кішкентай кеңістіктердің жаны"