Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
17 Таури деп белгіленген Электра /ə//'//l//ɛ//k//t//r//ə/ – Бурақ шоқжұлдызындағы көк ақ алып жұлдыз, шамамен 400 жарық жылы қашықтықта орналасқан. Ол Плеядалар ашық жұлдыз шоғырындағы (M45) үшінші ең жарқын жұлдыз және қалың көзбен 3,7 шамасымен көрінеді. Плеядалар тобындағы басқа жарқын жұлдыздар сияқты, ол грек мифологиясындағы Жеті қарындастың бірінің атымен аталған.
Blue white giant star in the constellation of Taurus
Electra /ə//'//l//ɛ//k//t//r//ə/, designated 17 Tauri, is a blue white giant star in the constellation of Taurus located approximately 400 light years away. It is the third brightest star in the Pleiades open star cluster (M45), visible to the naked eye with an apparent magnitude of 3.7. Like the other bright stars of the Pleiades, it is named for one of the Seven Sisters of Greek mythology.
Қасиеттері
Электраның көрінетін жарықтығы 3,72, бұл топтағы жұлдыздардың арасында үшінші ең жарық жұлдыз. Ол B6 IIIe спектральдық класына жатады және Күннен шамамен 400 жарық жылы қашықтықта орналасқан. Бұл жұлдыздың проекцияланған айналу жылдамдығы 181, оны жылдам айналатын жұлдыз етеді. Бұл – жұлдыздың экваторлық айналу жылдамдығының Жерге қарай бағытталған компоненті. Жұлдыздың полюсінің еңіс бұрышы шамамен 46,8 градусқа тең, бұл оған 320-ға жуық нақты экваторлық айналу жылдамдығын береді. Бұл жұлдыздың жоғары айналу жылдамдығы полюстерін тегістеп, экваторды кеңейтеді. Бұл жұлдыздың беткі гравитациясын біркелкі емес етеді және температураның өзгеруіне себеп болады. Бұл эффект гравитациялық қараңғылау деп аталады, себебі ол ендік бойынша сәулеленудегі өзгеріске әкеледі. Жылдам айналу жұлдыздың өмір сүру мерзімін ұзартады, себебі ол ядроның тығыздығын арттырып, сәулелену шығысын азайтады. Be жұлдыздарының айналу жылдамдығы қалыпты B типті жұлдыздардың айналу жылдамдығынан 1,5–2 есе жоғары. Бұл жоғары айналу жылдамдығы тіпті шағын протоберандар кезінде де масса жоғалтуға мүмкіндік береді. Радиалды жылдамдық өлшемдеріндегі өзгерістер бұл жұлдыздың серігі болуы мүмкін екенін көрсетеді, бұл Электраны спектрлік екі жұлдызға айналдырады. Дегенмен, интерферометрияны қоса алғандағы қосымша зерттеулер кез келген серік жұлдызды растамады, сондықтан ол жалғыз жұлдыз болуы мүмкін. [[Файл:ElectraLightCurve.png|thumb|left|Электраның жарық қисығы, White et al. (2017) еңбегінен алынған. Халықаралық өзгермелі жұлдыз индексі оны баяу пульсациялайтын B жұлдызы деп жіктейді. Бұл жұлдыздың инфрақызыл бақылаулары шамамен 0,5 шамадан артық сәулелену деңгейін көрсетті. Бұл эмиссия, сәулеленумен шақырылған масса жоғалту және жұлдыздың жоғары айналуы нәтижесінде пайда болған газдан тұратын дискіден болуы мүмкін. Мұндай дисктер шамамен он жыл сайын материалдың шығарылуымен құрылады, ол кейін жұлдыздың экваторлық жазықтығына орналасады. Алайда, бұл жұлдызды қоршаған жарқын тұмандық байқауды қиындатады.
Electra has an apparent brightness of 3.72, the third brightest of the stars in the group. It belongs to the spectral class B6 IIIe and is approximately 400 light years from the Sun. The projected rotational velocity of this star is 181, making it a fast rotator. This is the velocity component of the star's equatorial rotation along the line of sight to the Earth. The estimated inclination of the star's pole is 46.8, giving it a true equatorial rotational velocity of 320. The rapid rotation rate of this star flattens the poles and stretch the equator. This makes the surface gravity of the star non uniform and causes temperature variation. This effect is known as gravity darkening, because it results in a variation of radiation by latitude. The rapid rotation extends the life span of the star by increasing the core density and reducing the radiation output. The Be stars have a rotation rate that is 1.5–2 times the rotation of normal B type stars. This high rate of rotation may allow mass loss during even minor prominences. Changes in the radial velocity measurements indicate that this star may have a companion, which would make Electra a spectroscopic binary. However, follow up studies including interferometry have failed to confirm any companion star(s), so it is likely a single star. [[File:ElectraLightCurve. png|thumb|left|A light curve for Electra, adapted from White et al. (2017) The International Variable Star Index classifies it as a slowly pulsating B star. Infrared observations of this star showed an excess level of radiation equal to about 0.5 magnitudes. This emission is probably from a gaseous disk created by radiation driven mass loss and rapid rotation of the star. These disks are created by an ejection of material roughly every ten years, which then settles into the equatorial plane about the star. However, the bright nebulosity that surrounds this star makes the observation uncertain.
Номенклатура
17 Таури – жұлдыздың Фламстид белгілеуі. Ол дәстүрлі түрде Электра деп аталды. Электра – грек мифологиясындағы Плеядалардың әпкелерінің бірі. 2016 жылы Халықаралық астрономиялық одақ жұлдыз аттарын тізімдеу және стандарттау үшін Жұлдыз аттары жөніндегі жұмыс тобын (WGSN) құрды. WGSN 2016 жылдың 21 тамызында осы жұлдызға Электра деген атты бекітті және қазір ол IAU Жұлдыз аттары каталогына енгізілген.
17 Tauri is the star's Flamsteed designation. It bore the traditional name Electra. Electra was one of the Pleiades sisters in Greek mythology. In 2016, the International Astronomical Union organized a Working Group on Star Names (WGSN) to catalogue and standardize proper names for stars. The WGSN approved the name Electra for this star on 21 August 2016 and it is now so entered in the IAU Catalog of Star Names.
Әскери атаулар
USS Electra (1843) және USS Electra (AK 21/AKA 4) – екеуі де АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері болды.
USS Electra (1843) and USS Electra (AK 21/AKA 4), were both ships of the United States Navy.