Наувоо қаласының тарихы мен маңызы

Кіріспе

Наувоо ( /n//ɔː//v//uː/ NAWvoo; бастапқыда ) – Айова штатының Форт-Мэдисон қаласының жанында, Миссисипи өзенінің бойында орналасқан, Иллинойс штатының Ханкок округіне қарасты шағын қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша Наувоо қаласының халқы 950 адамды құрайды. Наувоо тарихи маңыздылығымен және бірнеше топтардың мүшелері үшін діни маңызымен келушілерді қызықтырады: Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі; Мәсіхтің қауымы, бұрынғы Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуі (RLDS); Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысынан туындаған басқа да топтар; және Икариандар. Қала мен оның төңірегіндегі аумақ Ұлттық тарихи орындар тізіліміне Наувоо тарихи ауданы ретінде енгізілген.

Тарих

Науву аймағы алғаш рет Куашкуэма деп аталды, бұл атау осы жерде мекен еткен саук және мескваки тайпаларының басшысының құрметіне берілген. Олардың шатырларының саны шамамен 500-ге жуық болған. 1827 жылға қарай, ақ түсті қоныс аударушылар осы аймақта шатырлар тұрғызған. 1829 жылға таман Хэнкок округіне қарасты бұл аудан жеткілікті деңгейде өсіп, пошта бөліміне мұқтаж болды. 1832 жылы қала, сол кезде Венера деп аталған, жаңа округтің орталығы болуға үміткерлердің бірі болды. Бірақ, бұл құрметке жақын орналасқан Карфаген қаласы ие болды. 1834 жылы Венера атауы Коммерция деп өзгертілді, себебі қоныс аударушылар жаңа атау олардың жоспарларына сәйкес келеді деп ойлады. 1838 жылдың соңында елші Бригам Янг Израиль Барлоу мен 32 басқа да соңғы күндердің қасиеттілеріне Миссури штатының Фар-Уэст қаласынан 12 000-нан астам үйсіз қалған қасиеттілерге пана іздеуге кеңес берді. Шет елдегі жер аудару кезінде Барлоу топтан бөлініп, кейін Айова штатының Монтроуз және Иллинойс штатының Коммерс қалалары маңындағы жерлердің иесі доктор Исаак Галландпен танысты. Қасиеттілердің ауыр жағдайы туралы естігеннен кейін Галланд Барлоуға қасиеттілерге жақсы шарттармен жерді сатуға ұсыныс жасады, ал Барлоу бұл ұсынысты шіркеу басшыларына жеткізді. 1839 жылы шіркеу Галландтан жерді сатып алды және шашыраған қасиеттілер қайтадан жинала бастады, әсіресе Миссисипи өзенінің жағасындағы Коммерцияда. 1840 жылдың сәуір айында Джозеф Смит Коммерция қаласын Науву деп атады, ол соңғы күндердің қасиеттілерін Миссури штатының үкіметімен туындаған қақтығыстан қашу үшін Наувуға бастап келді. Науву атауы дәстүрлі еврей тілінен алынған, бірақ ағылшын тіліне бейімделіп жазылған. Бұл сөз Ишая кітабының 52:7 аятынан келген: "Таулардағы сұлулық". 1844 жылға қарай "Науву халқының саны 12 000-ға жетіп, сол кездегі Чикаго қаласымен теңесті". 1844 жылы Джозеф Смит қайтыс болғаннан кейін, ЛДС емес адамдар тарапынан жалғасқан зорлық-зомбылықтың салдарынан соңғы күндердің қасиеттілерінің көпшілігі Наувудан кетуге мәжбүр болды. Бригам Янг басқаруымен осы ізбасарлардың көпшілігі Ұлы Тұзды көл аймағына көшіп кетті. 1849 жылы икарийліктер француз философы Этьен Кабедің идеяларына негізделген утопиялық социалистік коммунды құру үшін Науву аймағына көшіп келді. Колонияның ең жақсы кезеңінде шамамен 500 мүшесі болды, бірақ 1856 жылы Кабе қайтыс болғаннан кейін, кейбір мүшелер осы бас колониядан кетуге мәжбүр болды. Икарийліктер кеткеннен кейін Науву Иллинойс штатындағы неміс тілді ең ірі қауымға айналды және ол елу жыл бойы солай болды. Неміс тілі қалада және католик, лютеран, пресвитериан және методист шіркеулерінде кеңінен қолданылды.

The area of Nauvoo was first called Quashquema, named in honor of the Native American chief who headed a Sauk and Meskwaki settlement numbering nearly 500 lodges. By 1827, white settlers had built cabins in the area. By 1829 this area of Hancock County had grown sufficiently so that a post office was needed and in 1832 the town, by then called Venus, was one of the contenders for the new county's seat. However, the honor was awarded to a nearby city, Carthage. In 1834 the name Venus was changed to Commerce because the settlers felt the new name better suited their plans. In late 1838, Apostle Brigham Young counseled Israel Barlow and 32 other Latter day Saints to leave Far West, Missouri to search for a place for more than 12,000 homeless Saints to find refuge. While journeying in exile, Barlow would separate from the group and eventually make the acquaintance of Dr. Isaac Galland, the owner of properties near Montrose, Iowa, and Commerce, Illinois. After hearing of the dire plight of the Saints, Galland offered Barlow to sell the Saints the properties on good terms, an offer that Barlow relayed to Church leaders. The Church purchased the properties from Galland in 1839 and the dispersed Saints once again began to gather together, particularly along the Mississippi River at Commerce. In April 1840 Commerce was renamed Nauvoo by Joseph Smith, who led the Latter day Saints to Nauvoo to escape conflict with the state government in Missouri. The name Nauvoo is derived from the traditional Hebrew language with an anglicized spelling. The word comes from Isaiah 52:7, "How beautiful upon the mountains " By 1844 "Nauvoo's population had swollen to 12,000, rivaling the size of Chicago" at the time. After Joseph Smith's death in 1844, continued violence from surrounding non LDS members forced most Latter day Saints to leave Nauvoo. Most of these followers, led by Brigham Young, emigrated to the Great Salt Lake Valley. In 1849, Icarians moved to the Nauvoo area to implement a utopian socialist commune based on the ideals of French philosopher Étienne Cabet. The colony had nearly 500 members at its peak, but Cabet's death in 1856 led some members to leave this parent colony. After the departure of the Icarians, Nauvoo became the largest German speaking community in Illinois and remained so for fifty years. German was spoken widely in town and in the Catholic, Lutheran, Presbyterian and Methodist churches.

Наувуо бүгінгі күні

Қаланың биік жерінде ғибадатхана, тұрғын үйлер және Мулхоланд көшесі (Иллинойс 96-шы бағдарламасы) бойындағы бизнес ауданы орналасқан, оның көп бөлігі туристер мен соңғы күнгі қасиеттілер тарихына қызығушылық танытушылардың қажеттіліктеріне арналған. Жазық жерлерді 19 ғасырда салынған аз ғана кірпіш үйлер мен қаланың қиындықтарынан аман қалған басқа да ғимараттар алып жатыр, олардың арасында үйлер мен тұтас аудандардың жоғалып кеткеніне куә болатын үлкен бос кеңістіктер бар. Мәсіх қауымы жазық жерлердің оңтүстік жағының көп бөлігіне иелік етті және бұрын Наувоодағы және оның төңірегіндегі маңызды тарихи орындарға ие болды, соның ішінде Джозеф Смит үйі, Наувоо үйі, Қызыл кірпіш дүкені, Мансион үйі және Смиттер отбасының зираты. 2024 жылдың 5 наурызында Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің Мәсіх қауымынан Смиттер отбасының зиратын қоспағанда, тарихи маңызы бар мүліктер мен артефакттарды алғаны жарияланды. Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі Наувоодағы Бригам Янг, Хебер К. Кимболл және шіркеудің алғашқы мүшелерінің үйлері сияқты көптеген тарихи орындарға да иелік етеді. Бұл орындардың көпшілігі жұртшылыққа ашық, демонстрациялар мен көрмелер ұйымдастырылады, сондай-ақ өздігінен жүргізілетін автомобильдік және атпен жүргізілетін экскурсиялар бар. Бұл экскурсиялар, сондай-ақ сахнадағы және өзен жағасындағы театрлық қойылымдар тегін. Екі театры мен 1846 жылғы Наувоо картасы бар үлкен келушілер орталығы да бар. Наувооны тарихи туризм орталығы ретінде дамытуға Дж. Лерой Кимболл (1901–1992) үлкен үлес қосты. Кимболл ертедегі LDS басшысы Хебер К. Кимболлдың ұрпағы болды және 1954 жылы атасының үйін қалпына келтіру мақсатымен сатып алды. Ол 1962 жылдан 1986 жылға дейін Nauvoo Restoration, Inc. президенті болды. 1956 жылы Наувоода Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі құрылды, ол миссионерлер мен тарихи жетекшілер ретінде қызмет ететін егде жастағы LDS жұбайлардың көпшілігінен тұрды. 1978 жылы көптеген үйлерді қалпына келтірумен қатар, Деннис Смит пен Флоренс Хансеннің мүсіндері орнатылған Қауымға көмек көрсету қоғамының ескерткіш бағы да ашылды. 2002 жылдың маусым айында Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі бұрынғы ғибадатхана орнында жаңа ғибадатхананың құрылысын аяқтады. Сыртқы және ішкі көрінісі түпнұсқаның көшірмесі болып табылады. Сыртқы пішіні түпнұсқамен толық сәйкес келеді, тек үш айырмашылығы бар: ғибадатхана солтүстік жағында тұрақ үшін оңтүстікке қарай 4 метрге жылжытылды, екі жаңа есік қосылды (солтүстік жағында мүгедектерге арналған кіреберіс және шығыстағы жертөледе авариялық шығулар) және көптеген қазіргі заманғы ғибадатханалардағыдай, тұрған періште Морони орнатылды; түпнұсқада мүйізі бар, бірақ компас, бұрыш және жалынмен бірге көлденең жағдайдағы ұшатын періште болған. Наувоо ғибадатханасын қайта құру Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелері үшін үлкен қуаныш пен ынта тудырды. Бағыштау алдындағы ашық есік кезінде 331 849 адам ғимаратты аралап көрді. Шіркеудің дәстүрі бойынша, ғибадатхана енді тек шіркеу мүшелері үшін ғана пайдаланылады. Аймақтағы тарихи маңызы бар орындарды жаңарту жұмыстарын Nauvoo Restoration, Incorporated үйлестіреді. NRI – бұл Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі мен Мәсіх қауымы, сондай-ақ Наувоо тарихына қызығушылық танытқан басқа да ұйымдардың қолдауымен қаржыланатын коммерциялық емес ұйым. NRI мен оның мүшелерінің жұмысының нәтижесінде Наувоо "Орталық Батыстың Уильямсбургі" деп аталды. 2007 жылдың наурыз айында Наувоо Иллинойстың жеті кереметінің бірі ретінде бағалануға ұсынылды. Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі Наувоода жыл бойы көптеген іс-шараларды ұйымдастырады, соның ішінде Наувоо мерекесін (шілде/тамыз). 2020 жылғы мереке COVID-19 пандемиясының салдарынан тоқтатылды. Қоғам жүзім фестиваліне (Еңбек күні демалысы) және қабақ фестиваліне (қазан) демеушілік етеді. Қаланың көп бөлігі су тасқыны деңгейінен жоғары орналасқандықтан, Миссисипи өзенінің көтерілуі Наувооға ешқандай қауіп келтірген жоқ. 1993 және 2008 жылдардағы су тасқыны қала шегінде аз ғана зиян келтірді. Наувоода көптеген ғибадат орындары бар, олардың ішінде: Біріккен методист шіркеуі, Санкт-Петер және Пауыл католик шіркеуі, Сион шіркеуі, Тірі үміт шіркеуі (конфессиялық емес), Мәсіх қауымы (бұрынғы Атаулы Иса Мәсіхтің қайта ұйымдастырылған шіркеуі) және Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің үш бөлімі бар.

On the city's higher ground are the temple, residential areas, and the business district along Mulholland Street (Illinois Route 96), much of it devoted to the needs of tourists and those interested in Latter day Saint history. The flatlands are occupied by a small number of 19th century brick houses and other buildings that have survived the city's vicissitudes, with large empty spaces between them where houses and whole neighborhoods have disappeared. The Community of Christ owned much of the southern end of the flatlands and previously owned several key historic sites in and around Nauvoo, including the Joseph Smith Homestead, the Nauvoo House, the Red Brick Store, the Mansion House, and the Smith Family Cemetery. On March 5, 2024, it was announced that the Church of Jesus Christ of Latter day Saints had acquired all of these properties with the exception of the Smith Family Cemetery as part of a larger transfer of historically significant properties and artifacts from the Community of Christ. The Church of Jesus Christ of Latter day Saints also owns most of the other historic sites in Nauvoo, including the homes of Brigham Young, Heber C. Kimball, and other early members of the church, as well as other significant buildings. Most of these sites are open to the public, with demonstrations and displays, and there are self guided driving tours as well as wagon tours. These tours are free, as are the stage and riverside theatrical productions. There is a large visitors' center complete with two theaters and a relief map of 1846 Nauvoo. The creation of Nauvoo as a historical tourism destination was largely a result of the work of J. LeRoy Kimball (1901–1992). Kimball was a descendant of early LDS leader Heber C. Kimball, and bought his ancestor's home in 1954 with the intention of restoring it. He was the president of Nauvoo Restoration, Inc. from 1962 to 1986. A Church of Jesus Christ of Latter day Saints congregation was established in Nauvoo in 1956, from its inception consisting largely of elderly LDS couples serving as missionaries and historical guides. In addition to the many homes that had been restored, the Relief Society Memorial Garden was dedicated in 1978, featuring statues designed by Dennis Smith and Florence Hansen. In June 2002, the Church of Jesus Christ of Latter day Saints completed construction of a new temple on the site of the original temple. The exterior, and much of the interior, is a copy of the original. The exterior matches the original exactly except in three ways: The temple was positioned 12.5 feet (4 m) south to allow for parking on the north side, there are two new exterior doors (with an entrance on the north for disabled persons and emergency exits in the basement on the east) and there is a standing Angel Moroni as is seen on most modern temples; the original was an unspecified flying angel, also with a horn in hand but in a horizontal position with the compass, square and flame above. The rebuilding of the Nauvoo Temple was an occasion of great joy and enthusiasm for members of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. During the public open house prior to its dedication, 331,849 visitors toured the building. Following
Church custom, the temple is now used only by Church members. The work to renovate various sites of historical significance in the area is coordinated by Nauvoo Restoration, Incorporated. NRI is a nonprofit organization supported by the Church of Jesus Christ of Latter day Saints and Community of Christ, as well as others interested in Nauvoo's history. Due to the work of NRI and its members, Nauvoo has been dubbed the "Williamsburg of the Midwest." In March 2007, Nauvoo was nominated to compete as one of the Seven Wonders of Illinois. The Church of Jesus Christ of Latter Day Saints sponsors numerous activities throughout the year in Nauvoo including The Nauvoo Pageant (July/August). The 2020 pageant was cancelled due to the COVID 19 pandemic. The community sponsors the Grape Festival (Labor Day weekend) and Pumpkin Walk (October). Because most of the city is well above flood level, Nauvoo has not historically had problems when the Mississippi river has risen. In both the floods of 1993 and 2008, very little damage was sustained within city limits. Nauvoo has many places of worship, among them: United Methodist Church, St Peter & Paul Catholic Church, Cornerstone of Zion Church, Living Hope Church (Non denominational), a Community of Christ (Formerly known as The Reorganized Church of Jesus Christ of Latter day Saints), and three wards of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints.

География

Наувоу (40.5446, −91.3803) координаталарында орналасқан. Миссисипи өзенінің кең иілісінде жатқан Наувоу қаласының тарихи ауданының көп бөлігі төменгі жазықтарда (жазықтар деп аталады), су деңгейінен небары бірнеше футқа ғана биік. Шығысқа қарай жылғанда, ең биік нүктеде қайта жаңартылған Наувоо ғибадатханасы тұр. Ғибадатханадан басталатын бұл көтеріңкі жер (жоғарғы қала деп аталады) шығысқа қарай шақырымдар бойына жазықтап созылады. 2010 жылғы халық санауы бойынша Наувоудың жалпы ауданы 13 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 9 шаршы километр (немесе 70,17%) құрлық және 4 шаршы километр (немесе 29,83%) су алабын қамтиды.

Демография

Санақ деректеріне сүйенсек, Науву қаласының халқы 1839 жылы 100 адамды құраса, 1842 жылы шамамен 4000-қа, 1844 жылы 12000-ға дейін өсті, ал 1845 жылы шамамен 11000 адамды құрады.

2010 жыл

2010 жылғы халық санағы бойынша қалада 1149 адам, 494 үй шаруашылығы және 351 отбасы тұрды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,7% ақ нәсілді, 0,6% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 0,6% басқа нәсілдерден және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,60% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. Барлығы 494 үй шаруашылығы бар, олардың 20,0% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 60,9% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 28,9% -ы отбасы емес. Үй шаруашылығының 28,9% -ы бір адамнан тұрады, ал 12,5% -ы 65 жасқа толған бір адамнан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,28 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,70 адамды құрайды. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер 19,9% -ды, ал 65 жастан асқандар 29,9% -ды құрайды. Орташа жас 51,6 жас. Халықтың 47,5% -ы ер адамдар, ал 52,5% -ы әйелдер. Қаланың орташа үй шаруашылығының табысы 37 216 доллар, ал орташа отбасы табысы 56 250 долларды құрайды. Қаланың жан басына шаққандағы табысы 26 210 доллар. Халықтың 6,6% -ы кедейлік шегінен төменде, оның ішінде 18-64 жас аралығындағылардың 9,5% -ы және 65 жасқа жоғарыдағылардың 6,3% -ы.

Экономика

Науву көк ірімшік компаниясы 1930 жылдары ірімшік өндіруді бастады. Аймақтағы салқын, ылғалды шарап қоймалары ірімшікті пісіруге өте қолайлы екені анықталды. Шарап қоймалары мен шарап жасау бизнесі, бастапқыда икарийліктермен құрылған, шектеу салғандықтан пайдалану азайды. 2003 жылы Науву Чизи компаниясы Сапуто тағам компаниясы сатып алып, басқа мекемелерге көшірген соң жұмысын тоқтатты. Наувуда сонымен қатар 1857 жылы Эмиль Бакстер құрған, отбасылық Бакстер жүзімдіктері орналасқан, ол Иллинойс штатындағы ең көне шарап зауыты болып табылады. Наувудың негізгі саласы туризм болып табылады, Науву қайта жаңғырту корпорациясы шамамен 30 адамды жұмысқа орналастырса, Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиетті шіркеуінен келген шамамен 200 миссионер (ақысыз) туристік маусымда жергілікті кәсіпорындарға қолдау көрсетеді. Тұрақты өнеркәсіптердің жетіспеуіне байланысты қала бірнеше маңызды кәсіпорын мен қызметтерді, оның ішінде жоғары мектепті және көптеген шағын бизнестерді жоғалтты.

Үкімет және саясат

Наувоу қалалық үкіметі қала әкімі мен бес қалалық кеңес мүшелерінен тұрады. Қалалық хатшы лауазымы да сайланады. Сонымен қатар, қалалық қазынашы, полиция бастығы және коммуналдық қызмет лауазымдары тағайындалады. Тейси Нельсон қазіргі әкім, ал кеңес мүшелері: Джим Бойлс, Бренда Адкиссон, Барб Шафер, Рон Грант және Скотт Самнер.

Қаладан бөлек Наувоу өрттен қорғау ауданы (FPD) және Наувоу-Колуза мектеп жүйесі бар. Наувоу өрттен қорғау ауданы қаланың барлық аумағын және оны қоршаған бес ауылдық округті қамтиды. Өрт сөндіру бөлімі қазіргі уақытта өрттен қорғау және жедел жәрдем қызметтерін бірге ұсынады. 1991 жылы Наувоу FPD науқастарды жергілікті ауруханаларға тасымалдау үшін округтік жедел жәрдем қызметіне тәуелді, BLS тасымалдауды жүзеге асырмайтын мекемеге айналды. Округтік жедел жәрдем машиналарының кешіккен жауап беру уақытының салдарынан, Наувоу FPD азаматтары 2007 жылдың 17 сәуірінде өткізілген референдумда дауыс берушілердің 74% қолдауымен жедел жәрдем қызметтерін ұйымдастыруға келісті, бұл округке төленген жедел жәрдем салығын FPD-ге аударуға мүмкіндік берді. Наувоу FPD 2007 жылдың 30 қарашасында жедел жәрдем машинасын сатып алу үшін қажетті қаржыны жинауды аяқтады, ол 2008 жылдың қаңтарында пайдалануға берілді.

Білім

Науву Колуза Қоғамдық Бірлік Мектеп Округ 325 жергілікті бастауыш және орта мектепті басқарады. 2008 жылға дейін Науву Колуза орта мектебіне 1961 жылдан 2008 жылға дейін жоғары сынып оқушылары қатысты. 2008 жылдан бері тұрғындар Варшава Қоғамдық Бірлік Мектеп Округ 316-ның Варшава орта мектебінде оқып келеді. Наувоода сонымен қатар жеке Сент-Питер және Пол католик мектебі орналасқан, ол мектепке дейінгі жастан 6-сыныпқа дейінгі оқушыларға діни негізде білім береді.

Автомобиль жолдары

Иллинойс 96 бағдарламасы (Мулхолланд көшесі)

Денсаулық сақтау

Науву қаласын Мемориал медициналық клиникасы қызмет көрсетеді, оның бас кампусы Наувудан шамамен 38,6 километр (24 миль) шығысқа қарай орналасқан. Қала ішінде жедел жәрдем клиникасы бар.