Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аризона штатының Window Rock қаласындағы зообақ және дендрарий. Оның нысандары Навахо мәдениеті үшін маңызды жануарлар мен өсімдіктерді сақтау және күтудің ерекше мақсатына қызмет етеді, бірақ оның құрылуы Навахо қоғамының консервативті бөліктері арасында пікір қақтығысын тудырды.
Zoo and arboretum in Window Rock, Arizona
While its facilities have the unique mission of preserving and caring for the fauna and flora significant to Navajo culture, its existence has also sparked controversy among the more traditionalist elements in Navajo society.
Тарих
Зообақтың алғашқы экспонаты 1963 жылғы Навахо ұлтының жәрмеңкесінен кейін мемлекеттік ұйым қалдырып кеткен аю болды. Осыдан кейін, экспозиция шамамен 50-ге дейін өсті. Зообақ өзін "Табиғат пен Рухқа арналған қасиетті орын" деп атайды, назар Навахо мәдениеті мен дәстүрі үшін маңызды жануарлар мен өсімдіктерге аударылған. Осы рухта, ол негізінен Навахо жеріне тән жараланған және жетім қалған жануарларды қабылдайды. Бұл зообақта 1980-жылдардың басынан бері федералды түрде қорғалатын мексикалық қасқыр көрсетілуде. Соңғы кезде зообақ 2015 жылы мәдени себептермен үш жыланы қайта орналастырды және АҚШ-тағы 20-дан астам мекеменің бірі болып, федералды түрде қорғалатын қара аяқты күзенді қабылдады. Навахо дәстүріне сәйкес, зообақтың ешбір құсы экспонат ретінде көрсету үшін ұсталған жоқ, керісінше, көліктерден немесе электр сымдарынан жарақат алғаннан кейін құтқарылып, ұшуға қабілетсіз болды; қалған экспонаттардың көпшілігі де жетім қалғандықтан немесе бұрынғы иелерінен заңсыз жануар ретінде тәркіленгендіктен, жабайы табиғатта тіршілік етуге жарамсыз. 2008 жылдан бастап, зообақтың 30 жылдық «Discovery Center» жаңартылып, қазіргі зообақ стандарттарына сәйкес қайта жобаланды. Парктің басым бөлігінің жұмыртқаларын көрсетуден басқа, ол жануарларға қатысты дәстүрлі Навахо әңгімелерін қамтитын экспонатты да қосады. Зообақтың ауқымды трансформациясы соңғы жылдары да жалғасуда; экспонат жануарлары үшін маңызды жақсартулар: күнделікті қызметке мінез-құлқылық байыту тәжірибесін енгізу, жануарларға тұрақты көлеңке салу, койот пен бұғы қоршауларын кеңейту, экспонаттарды жаңарту кезінде сым торларын пайдалану, карантин және ветеринарлық станция салу, сондай-ақ үлкен бүркіттерге арналған вольер салу (толық мәліметтер төменде). Келушілер үшін маңызды жақсартулар: экспонаттарға қосымша табельдер, асфальтталған тұрақ, бетон тротуарлар, зообақ аумағында көбірек отыру орындары, іс-шараларға арналған жабық сахна және кештерге арналған 40 қырлы павильон орнату. Осы процесте әртүрлі жануарларға «Hunter» (Аңшы) – парктегі тау қасқырына, «Boomer» (Бумер) – бұғыға және «Thor» (Тор) – алтын бүркітке сияқты есімдер берілді.
The zoo's first specimen was a bear that had been left behind after the 1963 Navajo Nation Fair by a state organization, and the animal was named "Yogi the Bear," after the then popular cartoon character. Since then, the exhibit has grown to about 50 Admission to the facility is free. The zoo dubs itself "a Sanctuary for Nature and the Spirit", with an emphasis on fauna and flora that is important and significant to Navajo culture and traditions. In this spirit, it houses primarily injured and orphaned animals native to Navajoland This zoo has exhibited the federally endangered Mexican wolf since the early 1980s. More recently, the zoo re homed their three exhibit snakes in 2015 for cultural concerns, and became one of 20+ facilities across the U. S. to house the federally endangered black footed ferret. In keeping with Navajo tradition, none of the zoo's birds were captured for the purpose of being exhibited, but were rather rescued after sustaining injuries from vehicles or electrical lines and are thus unable to fly; the majority of the other specimens are also non releasable and unable to survive in the wild due to being orphaned or having been confiscated as illegal pets from their former owners. Starting in 2008, the zoo's then 30 year old Discovery Center was renovated and redesigned to bring it in line with modern zoo standards; apart from displaying the majority of the park's invertebrates, it also incorporates a display with traditional Navajo stories relating to the animals. The major transformation of the Zoo continues in recent years; some of the notable improvements for exhibit animals include: incorporating behavioral enrichment practices into everyday activities, constructing permanent animal shades, enlargement of coyote and elk enclosures, incorporating wire mesh into exhibit renovations, construction of a quarantine and veterinary station, and constructing a large eagle aviary (details below). Major improvements for visitors include: more exhibit signage, a paved parking lot, concrete sidewalks, more seating around the zoo grounds, a covered stage for events, and installation of a 40 octagon pavilion for parties. in this process, various animals have been given names such as "Hunter" for the park's mountain lion, "Boomer" for the elk, and "Thor" for one of the golden eagles.
Алтын бүркіт қорығы
2008 жылдан бері зоопарк федералды заңға сәйкес, тайпа мүшелеріне жануарлардың қауырсындарын рәсімдер үшін тарату мақсатында бүркіт қорығын салуға қаржы және рұқсат алу үшін лоббилік жұмыс жүргізді. Федералды Аққалпақ және Алтын бүркіттерді қорғау туралы заңның талаптарына сәйкес, өлген бүркіттердің барлық қалдықтарын федералды үкімет жинап, Колорадодағы орталық қоймаға жеткізеді; Американың жергілікті халықтарының мүшелері кейін қауырсын сияқты бөліктерді алу үшін жеке өтініш беруге тиіс, бұл процеске бірнеше жылға созылатын күту мерзімі кіреді. Тайпалық басқарудағы бүркіт қорығы осы процеске ерекшелік құрайтындықтан, ол Навахо мәдени тәуелсіздігін нығайтуда маңызды рөл атқарады. 2012 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің қолдауымен Навахо ұлтына өз мүшелеріне табиғи түрде түскен бүркіт қауырсындарын таратуға рұқсат берілді. Бұл қауырсындар зоопаркта көрсетілімде тұрған төрт Алтын бүркіттен алынған. Содан кейін 2015 жылы Навахо ұлтының зоопаркы үлкен Бүркіт қорығын салуға қажетті қаржыны алуға қол жеткізді; тікелей қаржыландырудың көп бөлігі Навахо ұлтының Кеңесінен, Навахо ұлтының Туризм департаментінен және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінен (Тайпалық жабайы табиғат грант бағдарламасы) түсті. Навахо тайпасының тағы тоғыз мүшесі мен коммерциялық емес ұйымдар бұл жобаны іске асыру үшін өздерінің қызметтерін немесе тікелей қаржысын ұсынды. Навахо ұлтының Алтын бүркіт қорымы 2016 жылдың 1 шілдесінде ресми түрде ашылды, онда 5 қайта жіберілмейтін Алтын бүркіт орналасқан. 2018 жылы қорықта 10 Алтын бүркіт сақталды. 80 фут (ұзындығы) және 50 фут (ені) көлемді нысан көптеген қону алаңдарына ие және 25 Алтын бүркітке дейін орналастыруға рұқсат етілген. Бұл нысан әлі де қызмет етеді: қайта жіберілмейтін бүркіттерге тұрақты үй, Алтын бүркіттердің көрмесі, бүркіттерді сақтау бойынша білім беру орталығы және Навахо және басқа да жергілікті американдықтар үшін түскен қауырсынның заңды көзі.
Since 2008, the zoo had lobbied for funding and a permit to build an eagle sanctuary in order to be able to distribute the animals' feathers to tribal members for ceremonial purposes in accordance with federal law. According to requirements under the federal Bald and Golden Eagle Protection Act, any remains of dead eagles are collected by the federal government and transported to a central repository in Colorado; members of Native American Indian nations then have to apply individually to receive parts, such as feathers, in a lengthy process with wait times that can exceed several years. Since a tribal operated eagle sanctuary constitutes an exception to the process, it is instrumental in strengthening Navajo cultural sovereignty. With support from the U. S. Fish and Wildlife Service, the Navajo Nation was permitted in 2012 to release naturally molted eagle feathers to enrolled member of the Navajo Nation. These feathers came from the four Golden Eagles already on exhibit at the zoo. Then in 2015, the Navajo Nation Zoo was successful in obtaining the necessary funding for a large Eagle Sanctuary; the bulk of the direct funding came from the Navajo Nation Council, Navajo Nation Department of Tourism, and the U. S. Fish and Wildlife Service (Tribal Wildlife Grant Program). Another nine Navajo Tribal and NGOs, contributed in kind services or direct funding to make this project a reality. The Navajo Nation Golden Eagle Sanctuary officially opened on July 1, 2016 with 5 non releasable Golden Eagles. In 2018, the sanctuary houses 10 Golden Eagles. The facility has a footprint of 80 feet (length) by 50 feet (width) with many perching areas, and is permitted to house up to 25 Golden Eagles. This facility continues to serve as: a permanent home for non releasable eagles, an exhibit of Golden Eagles, a location for eagle conservation education, and a legal source of molted feathers for Navajos and other Native Americans.
Даулар
1999 жылдың қаңтар айында Навахо ұлтының келе жатқан президенті Милтон Блухаус Рок Риджден келген екі әйелдің қасиетті саналатын аюлар, жыландар және бүркіттерге деген құрметін білдіргенінен кейін зообақты жабуға бұйрық берді. Содан кейін, Блухаус орнына келген Келси А. Бегае өзінің қызметінің алғашқы күндерінде зообақтың жабылуына қатысты басқа кез келген саяси мәселеге қарағанда көп шағымдар мен хаттар алды. Блюхаус шешімін уақытша кері қайтарғаннан кейін Бегае жағдайды талқылау үшін Навахо ұлтының Хатаалии кеңесімен кездесу шақырды; алайда, кеңес жануарлар қыстап жатқанда мәселені қарастырудан бас тартты және келесі жылдың сәуір айына дейін кеңес беруді немесе шешім қабылдауды кейінге шегерді. Қарастырылып жатқан нұсқалардың ішінде жануарларды табиғатқа жіберу, жаңа жануарларды қабылдамау және соңғы жануар өлгеннен кейін зообақты жабу, немесе жануарларға құрметпен қаралатын атаумен қайта атау болды. 12 наурызда Бегае зообақты кеңейтпей, қалған жануарларға өмірін зообақтың аумағында өткізуге рұқсат беру туралы шешімін жариялады. Дене колледжінің Дене зерттеулер орталығының бұрынғы төрағасы, антрополог Гарри Уолтерс оқиғаның Навахо және Батыс мәдениетінің арасындағы аян мен табиғаттан тыс тәжірибелерге қатысты қабылдау әдісіндегі маңызды айырмашылықты көрсететінін айтады: "Біз көрулерге назар аударамыз, көрушінің ақыл-сақасы дұрыс па, жоқ па, анықтауға тырыспаймыз – Батыс адамы солай істейді. Оны хабарлама ретінде қараймыз: 'Біз дұрыс жолмен келе жатырмыз ба?' – деді Уолтерс."
In January 1999, outgoing Navajo Nation president Milton Bluehouse ordered the zoo closed after two women from Rock Ridge specifically bears, snakes, and eagles, which are considered sacred. Subsequently, during his first days in office, Bluehouse's successor, Kelsey A. Begaye, received more complaints and letters protesting the zoo's closure than concerning any other political issue. After temporarily reversing Bluehouse's decision, Begaye then summoned a meeting with the Navajo Nation's Hataałii Advisory Council to discuss the situation; the group, however, refused to consider the matter while the animals were in hibernation and postponed any advice or decision until April of the following year. Options under consideration were releasing the animals into the wild, not accepting new animals and closing the zoo after the last one had died, or renaming the zoo to a term that would be considered more respectful to the animals. On March 12, Begaye announced his decision to keep the zoo open without expanding it and letting the remaining animals live out their lives on the zoo grounds. According to Harry Walters, an anthropologist and former chairman of the Center for Diné Studies at Diné College in , the incident demonstrates a crucial difference between Navajo and Western culture in the way visions and supernatural experiences are handled: "Rather than focus on the sightings to determine if who saw it was nuts or not – that's what a Westerner would do – we look at it as a message: 'Are we going the way we should? Walters said.