Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кішкентай мөрленген құтыша.
Small sealed vial
Ампула – әдетте қатты немесе сұйық сынамаларды сақтауға және сақтап тұруға арналған кішкентай мөрленген құтыша. Ампулалар көбінесе шыныдан жасалады. Қазіргі заманғы ампулалар ең көп қолданылатыны – ауа мен ластанудан қорғалуы тиіс фармацевтикалық препараттар мен химиялық заттарды сақтау үшін. Олар жұқа жоғарғы бөлігін ашық отпен балқытып герметикалық түрде жабылады және әдетте мойнын сындырып ашылады. Химиялық заттың үстіндегі кеңістік жабылу алдында инертті газбен толтырылуы мүмкін. Шыны ампулалардың қабырғалары қолғап қорапқа кез келген қиындықсыз енгізуге жеткілікті мықты болады. Шыны ампулалар бөтелкелер мен басқа қарапайым ыдыстарға қарағанда қымбат, бірақ газдар мен сұйықтықтарға және шынының ішкі бетіне жоғары өткізбеу қабілеті көп жағдайда қосымша төлемге тұрарлық. Ампулаларда сатылатын химиялық заттардың мысалдары: инъекциялық фармацевтикалық препараттар, тетракис(трифенилфосфин)палладий(0) сияқты ауаға сезімтал реагенттер, дейтериленген еріткіштер және трифторметансульфон қышқылы сияқты ылғалдылыққа бейім материалдар және талдау стандарттары. Ампулаларға қысым түсірілуі мүмкін, олардан ауа шығарылуы мүмкін, ал ампуладағы ауа басқа, көбінесе инертті газдармен алмастырылуы мүмкін. Радиофармацевтикалық ксенон-133 көбінесе шыны ампулаларда тасымалданады, ал ерекше пішіндес шыны ампулалар асыл газдардың (радонды қоспағанда, себебі ол радиоактивті және жартылай өмір шамасы жарты аптадан кем) сынамалары үшін ұзақ жылдар бойы қолданылып келеді, сондай-ақ жоғары қысымдағы фтор және хлор сұйықтарын сақтау үшін қалың қабырғалы кварц және флюорит ампулалары қолданылады.
An ampoule (also ampul and ampule) is a small sealed vial which is used to contain and preserve a sample, usually a solid or liquid. Ampoules are usually made of glass. Modern ampoules are most commonly used to contain pharmaceuticals and chemicals that must be protected from air and contaminants. They are hermetically sealed by melting the thin top with an open flame, and usually opened by snapping off the neck. The space above the chemical may be filled with an inert gas before sealing. The walls of glass ampoules are usually sufficiently strong to be brought into a glovebox without any difficulty. Glass ampoules are more expensive than bottles and other simple containers, but there are many situations where their superior imperviousness to gases and liquids and all glass interior surface are worth the extra cost. Examples of chemicals sold in ampoules are injectable pharmaceuticals, air sensitive reagents like tetrakis(triphenylphosphine)palladium(0), hygroscopic materials like deuterated solvents and trifluoromethanesulfonic acid, and analytical standards. Ampoules can be pressurised, have air evacuated from them, and have the air in the ampoule replaced with other gasses, often inert ones. The radio pharmaceutical Xenon 133 often is packaged in glass ampoules and specially shaped glass ampoules have long been used for samples of gaseous elements, such as all of the noble gases save radon (mainly because it is radioactive with a half life less than half a week) and special thick walled quartz and fluorite ampoules under high pressure containing fluorine and chlorine liquefied by the high pressure
Тэфлон ампулалары, жоғары концентрациялы фтористор қышқылына арналған тефлон ыдысының принципіне негізделген, шыныны жең немесе тұтандыратын және/немесе металл ыдыстарды коррозияға ұшырататын және/немесе өзін-өзі ластайтын химиялық заттарды сақтау үшін әзірленген, егер реагент металл бетінде жаңа инертті қосылыстың қабатын жылдам және сенімді түрде қалыптастырып, металлды пассивацияламаса. Гидроморфон және оксиморфон сияқты көптеген 14 дигидроморфинон опиоидтары, әртүрлі күміс тұздары және т.б. сияқты жарыққа сезімтал химиялық заттарды ультракүлгін және басқа да жарық түрлерін сүзгілейтін химиялық заттар қосылған түтінделген шыны ампулаларға немесе мөлдір емес жоғарғы және төменгі бөліктерімен (әдетте мөлдір емес бояумен боялған) және ампуланың қалған бөлігі қалың қағазға оралған ампулаларға сақтауға болады.
Teflon ampoules have been developed, based on the concept of the Teflon jug for high molarity hydrofluoric acid, for containing chemicals that would corrode and/or ignite glass and/or contaminate themselves, corrode, or disintegrate metal containers where the reagent does not passivate the metal by rapidly forming a layer of a new inert compound on the metal surface reliably and predictably or at all. Photosensitive chemicals like many 14 dihydromorphinone opioids like hydromorphone and oxymorphone, various silver salts and so on can be packaged in ampoules of smoked glass, glass with chemicals added in manufacturing that filter out ultraviolet and other types of light, or be made with an opaque top and bottom (usually painted with opaque paint) and the rest of the ampoule wrapped in thick paper.
Тарихи ампулалар
Тарихи тұрғыдан алғанда, ампулалар адам өлгеннен кейін оның қанының шағын үлгісін сақтау үшін қолданылған, және олар көптеген христиан катакомбаларында олармен бірге жерленген. Алғашқыда бұл жерлеу рәсімі тек шейіттерге ғана жасалған деп есептелген, бірақ бұл кең тараған дәстүр болған деген күдік туып отыр.
Historically, ampoules were used to contain a small sample of a person's blood after death, which was entombed alongside them in many Christian catacombs. It was originally believed that only martyrs were given this burial treatment, though it is suspected to have been a widely practiced tradition.
Сан-Дженнаро
305 жылы жасалған деген болжаммен, Беневенто епископы Сан-Джанариус (Сан-Дженнаро) қанымен толтырылған ампула ғасырлар бойы Неаполь соборында сақталып келеді. Жыл сайын 19 қыркүйекте қала Сан-Дженнаро мерекесін тойлайды, осы күні ампуланың қатты, қызғылт қоңыр түсті мазмұны қауіпсіз сақтау орынынан алынып, шерумен әкелініп, собор алтарына қойылғаннан кейін әдетте сұйық күйге өтеді.
An ampoule, allegedly dating back to the year 305 and filled with the blood of Saint Januarius (San Gennaro), bishop of Benevento, has been kept for centuries in the Cathedral at Naples. Every year on 19 September the town celebrates the Feast of San Gennaro, when the solid reddish brown contents of the ampoule usually liquifies after being taken out of a safe, carried in procession and placed on the Cathedral's altar.
Сент-Ампула
Тағы бір мәшһүр ампула – қасиетті ампула (Sainte Ampoule), ол француз монархтарының тәж кию рәсімінде қолданылатын майды сақтаған. Бұл майдың Клодвиг I заманынан бері жеткені айтылады; ол біраз уақыт Сент-Ремигийдің мазарында, кейін Реймс қаласындағы Нотр-Дам соборында сақталды. Ол 1825 жылы Карл X-тің тәж кию рәсімінде пайдаланылды.
Another well known ampoule is the Holy Ampulla (Sainte Ampoule) which held the anointing oil for the coronation of the French monarchs. The oil was allegedly passed down from the time of Clovis I; it was kept for a time in the tomb of Saint Remigius and later in the Cathedral of Notre Dame, Reims. It was used at the coronation of Charles X in 1825.
Стандарттау
Ампулаларды өндіру және қаптау негізінен ISO 9187 1:2010 Медициналық мақсаттағы инъекциялық жабдықтар – 1-бөлім: Инъекцияға арналған ампулалар стандартымен реттеледі. Бұл стандарт үш стандартталған нысанды анықтайды: B, кесілген/түзу нысан; C, ашық саңылау; және D, мөрленген нысан. ("A" нысаны фармацевтикалық өнеркәсіпте қолданылмайды және жаңартылған нұсқада қамтылмайды.) ISO 9187 1:2010 стандарты олардың өндірісінде қандай материалдар қолданылуы тиіс, қандай өлшемдерде болуы тиіс, қандай сыйымдылыққа ие болуы тиіс, қалай жұмыс істеуі тиіс және қалай қапталуы тиіс мәселелерін қарастырады. Үш нысанның барлығы үшін сындыру күші, гидролиздік төзімділік және қайта қыздыру сапасы сияқты сипаттамалар белгіленген.
The production and packaging of ampoules are largely standardized by ISO 9187 1:2010 Injection equipment for medical use — Part 1: Ampoules for injectables. This standard dictates three standardized forms: B, cut/straight form; C, open funnel; and D, sealed. (The "A" form is no longer used in the pharmaceutical industry and is not included in the updated version.) ISO 9187 1:2010 addresses what materials should be used in their manufacture, what the dimensions should be, what capacities they should have, how they should perform, and how they should be packaged. Characteristics such as breaking force, hydrolytic resistance, and annealing quality are specified for all three forms.
Толтыру
Ампулаларды толтыру және мөрлеу өнеркәсіптік деңгейде автоматтандырылған жабдықтармен, ал шағын өндірістер мен зертханаларда қолмен жүзеге асырылуы мүмкін. Ампула толтыру машиналары автоматты, жартылай автоматты және қолмен басқарылатын (қолмен жұмыс істейтін) машиналар деп үш түрге бөлінеді. Бос ампулаларды ғылыми мақсаттағы шыны ыдыс сататын дүкендерден сатып алып, оларды кішкентай газ шаммен мөрлеуге болады. Инертті атмосферада мөрлеу үшін Шленк желісі қолданылуы мүмкін. Ампулаларға сұйықтық құю алдында және кейін ампулалардың ішіндегі ауаны кетіру үшін азотпен тазарту процедурасы қолданылады.
The filling and sealing of ampoules may be done by automated machinery on an industrial scale, or by hand in small scale industries and laboratory. Ampoule filling machines can be categorized in three categories called automatic machine, semi automatic machine, and manual (hand operated) machines. Blank ampoules can be purchased from scientific glass supply houses and sealed with a small gas torch. A Schlenk line may be used for sealing under inert atmospheres. There is procedure of purging nitrogen before and after filling liquid into ampoules in order to remove atmospheric air available inside the ampoules.
Ашылу
Ампулалар мойнын сызып, жоғарғы бөлігін сындырып ашылады. "Бір нүктелі кесу" (OPC) ампулаларында мойынның үстіндегі нүкте дұрыс бас бармақ орналасуын көрсетеді, ол бас бармақты ампуланың алдын ала жасалған микросызығымен дәлдеп қояды. Егер бұл соңғы әрекет дұрыс жасалса, шынының ұсақ сынықтары немесе кесектері болмайтын таза үзіліс пайда болады, бірақ қауіпсіздікті арттыру үшін сұйықтық немесе ерітінді сүзгіленуі мүмкін.
Ampoules are opened by scoring the neck and snapping the top off. In the "one point cut" (OPC) ampoules a dot above the neck identifies the correct thumb placement that aligns the thumb with a pre made micro score in the ampoule. If properly done, this last operation creates a clean break without any extra glass shards or slivers, but the liquid or solution may be filtered for greater assurance.
Ластану мәселесі
Шыны бөлшектерімен ластану мәселесі үздіксіз алаңдатуда, дәрі-дәрмектерді парентеральды жолмен, мысалы, ауруханада тамырға салу арқылы қабылдаған науқастар дәрі-дәрмекті сорғанда шыны бөлшектеріне ұшырау қаупі жоғары. 2016 жылы 180 ампуланы зерттеу нәтижесінде сорған сұйықтықтарда 19 473 шыны бөлшек табылды, ал сүзу орташа көрсеткішті ампулаға қатысты 114-ден 89 бөлшекке дейін ғана төмендетті. Ампуланың шыны бөлшектерімен ластануы барлық тамырға салу әдістерінде байқалды.
Glass particle contamination is of ongoing concern, with patients who receive medication parenterally, such as intravenously under hospital care, at greater risk of receiving glass particulates when medication is aspirated. A 2016 study of 180 ampoules found 19,473 glass particles in aspirated fluids, with filtering only reducing the mean by 114 to 89 particles per ampoule. Glass particle contamination of an ampule occurred with all intravenous injection methods.
Басқа қолданыстар
Ампулалар төмен жиілікті RFID тегтерін сақтау үшін жиі қолданылады. Олар көбінесе жануарларды анықтау мақсатында таңбалауға пайдаланылады.
Ampoules are common practice as containers of low frequency RFID tags. These are used mainly for tagging animals for identification.