Кіріспе
Сабақтары, жапырақтары, қабықтары, тамырлары және т.б. Егін жиналғаннан және өңделгеннен кейін қалған өнімдер.
Crop residues are waste materials generated by agriculture. The two types are:
Field residues are materials left in an agricultural field or orchard after the crop has been harvested. These residues include stalks and stubble (stems), leaves and seed pods. Good management of field residues can increase efficiency of irrigation and control of erosion. The residue can be ploughed directly into the ground, or burned first. In contrast, no till, strip till or reduced till agriculture practices are carried out to maximize crop residue cover. Simple line transect measurements can be used to estimate residue coverage. Process residues are materials left after the crop is processed into a usable resource. These residues include husks, seeds, bagasse, molasses and roots. They can be used as animal fodder and soil amendment, fertilizers and in manufacturing.
Егін қалдықтары – ауыл шаруашылығынан пайда болатын қалдық материалдар. Олардың екі түрі бар:
Crop residues are waste materials generated by agriculture. The two types are:
Field residues are materials left in an agricultural field or orchard after the crop has been harvested. These residues include stalks and stubble (stems), leaves and seed pods. Good management of field residues can increase efficiency of irrigation and control of erosion. The residue can be ploughed directly into the ground, or burned first. In contrast, no till, strip till or reduced till agriculture practices are carried out to maximize crop residue cover. Simple line transect measurements can be used to estimate residue coverage. Process residues are materials left after the crop is processed into a usable resource. These residues include husks, seeds, bagasse, molasses and roots. They can be used as animal fodder and soil amendment, fertilizers and in manufacturing.
Далалық қалдықтар – егін жиналғаннан кейін шаруашылық даласында немесе бақта қалған материалдар. Бұл қалдықтарға сабақтар мен түпкілер (сабаулар), жапырақтар мен тұқымдық қаптар кіреді. Далалық қалдықтарды дұрыс басқару суару тиімділігін арттырып, эрозияны бақылауға көмектеседі. Қалдықтарды тікелей жерге сіңіруге болады немесе алдымен өртеді. Керісінше, ең аз өңдеу, жолақты өңдеу немесе толық өңдеуден бас тарту арқылы егін қалдықтарының жабынуын барынша арттыруға болады. Қалдықтардың жабынуын бағалау үшін қарапайым сызықтық өлшемдерді қолдануға болады.
Crop residues are waste materials generated by agriculture. The two types are:
Field residues are materials left in an agricultural field or orchard after the crop has been harvested. These residues include stalks and stubble (stems), leaves and seed pods. Good management of field residues can increase efficiency of irrigation and control of erosion. The residue can be ploughed directly into the ground, or burned first. In contrast, no till, strip till or reduced till agriculture practices are carried out to maximize crop residue cover. Simple line transect measurements can be used to estimate residue coverage. Process residues are materials left after the crop is processed into a usable resource. These residues include husks, seeds, bagasse, molasses and roots. They can be used as animal fodder and soil amendment, fertilizers and in manufacturing.
Өңдеу қалдықтары – егін өңделгеннен кейін пайдалы ресурсқа айналғаннан кейін қалған материалдар. Бұл қалдықтарға қабық, тұқым, багасс, меласса және тамырлар кіреді. Оларды мал азығы ретінде, сондай-ақ топырақты жақсарту, тыңайтқыш ретінде және өндірісте пайдалануға болады.
Crop residues are waste materials generated by agriculture. The two types are:
Field residues are materials left in an agricultural field or orchard after the crop has been harvested. These residues include stalks and stubble (stems), leaves and seed pods. Good management of field residues can increase efficiency of irrigation and control of erosion. The residue can be ploughed directly into the ground, or burned first. In contrast, no till, strip till or reduced till agriculture practices are carried out to maximize crop residue cover. Simple line transect measurements can be used to estimate residue coverage. Process residues are materials left after the crop is processed into a usable resource. These residues include husks, seeds, bagasse, molasses and roots. They can be used as animal fodder and soil amendment, fertilizers and in manufacturing.
Өсімдік қалдықтарынан биоотын өндіру
Көмірсутектердің жоғары мөлшеріне байланысты, егін қалдықтары биоотын өндіруге қолайлы шикізат ретінде қарастырылуы мүмкін. Ауыл шаруашылығы қалдықтарынан биоотын өндірудің әлеуетті мүмкіндігін бағалау үшін бірнеше алгоритмдер әзірленді. Enterobacter aerogenes қолданылып, этанол органосольвымен алдын ала өңделген күріш сабандарынан биоводород өндіру жөніндегі зерттеуден алынған деректерге сүйенсек, биоотын өндіруге жиналатын күріш сабандарының (жалпы өндірілген емес) жылдық әлемдік көлемі шамамен 249 миллион тоннаға бағаланды, бұл ұсынылған органосольв технологиясы арқылы шамамен 355,78 килотонна водород және 11,32 миллион тонна лигнин өндіруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Қытай күріш сабандарынан биоводород өндірудің әлемдік әлеуетінің шамамен 32% -ын құрайтыны анықталды.
Минералдану
Өсімдік қалдықтарындағы көптеген қоректік заттар өсімдіктер пайдалануына бірден қолжетімді емес. Олардың шығарылуы (минералдану деп аталады) бірнеше жылға созылады. Топырақтағы қоректік заттар айналымына қатысқан биологиялық процестер күрделі. Шамамен алғанда, дәнді дақылдардың сабаны өз қоректік заттарының 10-15 пайызын, ал бұршақ қалдықтары келесі жылға қарай шамамен 35 пайызын шығарады. Минералдану жылдамдығы азот пен лигнин (талшық) мөлшеріне, топырақтың ылғалдылығына, температурасына және топырақпен араласу дәрежесіне байланысты. Азоттың мөлшері 1,5%-дан жоғары болса (мысалы, бұршақ қалдықтарында) тез шығарылады. Ал 1,2%-дан төмен болса (мысалы, дәнді дақылдардың қалдықтарында), топырақтағы азот микроорганизмдер арқылы бекітіледі (иммобилизация деп аталады), олар қалдықтарды ыдырата отырып. Осылайша, бұршақ қалдықтары топырақтың құнарлылығына қысқа және ұзақ мерзімді пайда әкеледі, ал дәнді дақылдардың сабаны келесі жылғы топырақтың қоректік заттармен қамтамасыз етілуін азайтады. Уақыт өте келе, топырақ микроорганизмдері мен гумус бекіткен қоректік заттар босап, өсімдіктерге қолжетімді болады. Қалдықтардан алынған қоректік заттар өсімдіктерге толыққанды сіңірілмейді. Тыңайтқыштар сияқты, өсімдік қалдықтарынан топыраққа шығарылған қоректік заттар да сіңіру (азот және күкірт), денитрификация (азот), иммобилизация (азот, фосфор, калий және күкірт) және бекіту (фосфор және калий) сияқты жоғалтуларға ұшырайды.
Қоректік заттардың қабылдану тиімділігі
Тыңайтқыштардан немесе қалдықтардан өсімдіктердің қоректік заттарды сіңіру тиімділігі, әдетте, бірдей деп саналады. Мысалы, бірінші жылы жер үстіндегі өсімдік бөлігінде азоттың (N) шамамен 50 пайызы игеріледі. Екпелер екі және үш жылдан кейін қоректік заттардың аз мөлшерін сіңіретіндіктен, тыңайтқыштардың қалдық пайдасы да бар. Тыңайтқыштарды орналастыру өсімдіктердің қоректік заттарды сіңіру тиімділігіне елеулі әсер етеді. Қалдықтарды орналастырудың (тілмелеу арқылы топыраққа көму немесе топырақсыз өңдеуде бетте қалдыру) қоректік заттар айналымына және тиімділікке тиетін әсері зерттеліп жатыр. Осылайша, өсімдік қалдықтарындағы қоректік заттардың тыңайтқышқа баламалы құнын есептеу, өсімдік қалдықтарының шамамен құнын бағалау үшін қолайлы тәсіл болып табылады.