Кіріспе

Дүниежүзілік жұмбақ чемпионаты (WPC) – жыл сайынғы халықаралық жұмбақтар жарысы, оны Дүниежүзілік жұмбақ федерациясы өткізеді. Жарыстағы барлық жұмбақтар – тіл мен мәдениетке қарамастан ойнауға болатын, қарапайым қағидаларға негізделген таза логикалық есептер. Ұлттық командалар Дүниежүзілік жұмбақ федерациясының жергілікті ұйымдары арқылы анықталады. Бүгінгі күнге дейін өткізілген 30 чемпионаттың (командалық санада) 16-сын АҚШ, 8-ін Германия, ал 3-ін Чехия және Жапония жеңіп алды. Ең табысты жекелеген қатысушы – Ульрих Войт (Германия), ол 2000 жылдан бері 11 рет жеңіске жеткен. Соңғы WPC 2023 жылдың қазан айында Канадада өтті.

Шығу тегі

Дүниежүзілік жұмбақ чемпионаты Леви Саммерстің ойлап тапқан идеясы болды, ол әртүрлі елдерден келген жұмбақ шешушілердің тең мүмкіндіктерде жарыса алатын шарасын құруды қалады. Бұрын Халықаралық кроссворд марафоны жұмбақ шешудегі маңызды халықаралық жарыс болып келді, және Шортц оған жыл сайын қатысты, бірақ қатысушылар өз тілдерін және кроссворд ережелерін пайдаланғандықтан, бұл мәдениеттер арасындағы жұмбақ шешу дағдыларын салыстыру үшін тиімді негіз болған жоқ. Шортц осы кемшіліктерді жою мақсатында Дүниежүзілік жұмбақ чемпионатын (WPC) құрды. Алғашқы WPC 1992 жылы Нью-Йорк қаласында өтті, оны Шортц ұйымдастырды, ал Хелен Хованек үйлестірді. Содан бері әрбір WPC әртүрлі қалада өткізіліп келеді.

Қатысушылар

Қазіргі уақытта 34 ел Дүниежүзілік пазл федерациясының ресми мүшесі болып табылады. Егер елдері ұлттық командамен ұсынылмаса, жеке тұлғалар да қатыса алады. 2017 жылғы WPC-ге 27 елден 169 қатысушы қатысты. АҚШ 16 рет чемпионатты жеңіп алды, ал Германия 8 рет жеңіске жетті. Чехия мен Жапония әрқайсысы үш реттен жеңіп алды. Германиялық Ульрих Войт 2000 жылдан бері он бір рет алтын медаль жеңіп, ең табысты жеке қатысушы атанды. АҚШ-тан Вэй Хва Хуан 1990 жылдардағы алғашқы сегіз чемпионаттың төртеуінде жеңіске жетті. Жапониялық Кен Эндо соңғы жеті чемпионаттың төртеуінде жеңіске қол жеткізді.

Нәтижелер жиынтығы

Қонақ қала Жеке команда Жыл Қала Ел Алтын Күміс Қола Алтын Күміс Қола Сілтеме. 1992 Нью-Йорк қаласы Дэвид Сэмюэл Даррен Ригби Дэниел Джонсон 1993 Брно Роберт Бабилон Вэй Хва Хуан Павел Калхоус 1994 Кёльн Рон Ошер Павел Калхоус Перо Галогаза 1995 Пояна-Брашов Вэй Хва Хуан Дьёрдь Иштва́н Павел Калхоус 1996 Утрехт Роберт Бабилон Зак Батлер Вэй Хва Хуан 1997 Копривница Вэй Хва Хуан Рон Ошер Роберт Бабилон 1998 Стамбул Вэй Хва Хуан Акира Накаи Зак Батлер 1999 Будапешт Вэй Хва Хуан Зак Батлер Нилс Роест 2000 Стамфорд Ульрих Войгт Вэй Хва Хуан Нилс Роест 2001 Брно Ульрих Войгт Роберт Бабилон Зак Батлер 2002 Оулу Нилс Роест Роланд Войгт Ульрих Войгт 2003 Арнем Ульрих Войгт Вэй Хва Хуан Роджер Баркан 2004 Опатия Нилс Роест Ульрих Войгт Роджер Баркан 2005 Эгер Ульрих Войгт Вэй Хва Хуан Нилс Роест 2006 Боровец Ульрих Войгт Вэй Хва Хуан Махо Йокота 2007 Рио-де-Жанейро Пал Мадарасси Томас Снайдер Ульрих Войгт 2008 Минск Ульрих Войгт Мехмет Мурат Севим Роджер Баркан 2009 Анталья Ульрих Войгт Петер Худак Мехмет Мурат Севим 2010 Папротня Таро Аримацу Ульрих Войгт Хидеаки Джо 2011 Эгер Палмер Мебейн Ульрих Войгт Томас Снайдер 2012 Кралевица Ульрих Войгт Томас Снайдер Палмер Мебейн 2013 Бейжің Ульрих Войгт Палмер Мебейн Томас Снайдер 2014 Лондон Ульрих Войгт Палмер Мебейн Флориан Кирх 2015 София Кен Эндо Ульрих Войгт Палмер Мебейн 2016 Сенец Ульрих Войгт Палмер Мебейн Кен Эндо 2017 Бангалор Кен Эндо Ульрих Войгт Кота Мориниши 2018 Прага Томас Снайдер Ульрих Войгт Кен Эндо 2019 Кирххайм Филипп Вайсс Кен Эндо Уолкер Андерсон 2020 Шанхай COVID-19 пандемиясының салдарынан өткізілмеді 2021 Шанхай 2022 Краков Кен Эндо Прасанна Сешадри Томас Луо 2023 Торонто Кен Эндо Уолкер Андерсон Томас Луо 2024 Бейжің Алдағы жарыс

Жасы шектеулі санаттар

2013 жылдан бастап, атақтар екі жас санатындағы үздік ойыншыларға да беріле бастады: 18 жасқа дейін және 50 жастан асқандар. Орналасу орны 18 жасқа дейін 50 жастан асқандар Қала Ел Алтын Күміс Қола Алтын Күміс Қола Сілтеме. 2013 Бейжің Qiu Yanzhe Якуб Бахил Zuzana Hromcová Стефано Форколин Ник Бакстер Жони Юхани Сяркиярви 2015 София Qiu Yanzhe Оливье Гарсоннет Павол Коллар Дэвид МакНейл Стефано Форколин Зоран Танасич 2016 Сенец Qiu Yanzhe Павол Коллар Оливье Гарсоннет Таро Аримацу Стефано Форколин Миклош Мочси 2017 Бангалор Уокер Андерсон Павол Коллар Кан Хёнмо Таро Аримацу Дэвид МакНейл Майкл Смит 2018 Прага Уокер Андерсон Тантан Дай Иван Георгиев Таро Аримацу Седомир Миланович Майкл Смит 2019 Кирхейм Уокер Андерсон Рётаро Чиба Петер Дьимеши Таро Аримацу Дэвид МакНейл Седомир Миланович 2020 Шанхай COVID-19 пандемиясының салдарынан өткізілмеді 2021 Шанхай 2022 Краков Нитянт Агривал Юн Гонву Ахмет Эрен Гозубенли Таро Аримацу Дейян Разсадов Седомир Миланович 2023 Торонто Qiu Suzhe Валентин Майкинен Мачей Игнациук Дейян Разсадов Клодин Тири Филипп Мейер 2024 Бейжің Алдағы жарыс