Кіріспе
Үндістанның Раджастан штатындағы қала, Үндістанның Раджастан штатындағы муниципалитет.
the municipality in Rajasthan, India
Инд алқабы өркениетінің
Индус өркениетінің іздері бар ауданда Гаггар-Хакра өзені (Сарасвати өзенінің ежелгі арнасы) бойында 100-ден астам Қаранпура сияқты ауылдар орналасқан. 1951 жылы Калибанга және Пилибангада табылған қалдықтар осы аймақтың шамамен 5000 жылдық өркениеттің бір бөлігі болғанын көрсетеді. Адам қаңқасының қалдықтары, белгісіз жазу үлгілері, мөрлер, монеталар, ыдыс-аяқ, әшекейлер, ойыншықтар, мүсіндер, құдықтар, жуынатын бөлмелер, бекіністер, көшелер, базарлар және т.б. табылған. Осы орындардан табылған қалдықтар Калибанга мұражайында және Нью-Делидегі Ұлттық мұражайда сақтаулы.
Орта ғасырлар
Ол Кушан империясының соңғы кезеңіне тән терракотадан жасалған декоративтік плиткалар мен көптеген монеталарды табыс етті. Қорғанның үстінен 15 фут тереңдікте қабырғаларында сатылап орналасқан пирамидалары бар екі терракотадан жасалған капительдер (бағана бастары) қазылып алынды. Атақты Бхадракали храмы қаланың жанында, ежелгі Сарасвати өзенінің (Гхаггар өзені) жағасында орналасқан.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша, Ханумангархтың жалпы саны 150 958 адамды құрады, оның ішінде 79 709 еркек және 71 249 әйел болды. 0-ден 6 жасқа дейінгі жас тобындағы халық саны 18 094 адамды құрады. Ханумангархтағы сауаттылардың жалпы саны 102 149 адамды құрады, бұл халықтың 67,7%-ын білдіреді, ал ерлердің сауаттылығы 73,6%, әйелдердің сауаттылығы 61,1% болды. 7 жастан асқан Ханумангарх халқының тиімді сауаттылық деңгейі 76,9%-ды құрады, оның ішінде ерлердің сауаттылығы 83,8%, әйелдердің сауаттылығы 69,28% болды. Ханумангархтағы жоспарлы касталар мен тайпалардың саны тиісінше 25 486 және 2 463 адамды құрады. 2011 жылы Ханумангархта 30 022 үй шаруашылығы тіркелді. 2001 жылғы Үндістан халық санағы мәліметтері бойынша Ханумангархтың халқы 129 654 адамды құрады. Оның ішінде еркектер 69 583, әйелдер 60 071 адамды құрады. Әйелдер мен еркектер арақатынасы 1000 еркекке 863 әйел шамасында болды. 0-6 жастағы халықтың саны 18 669 адамды құрады. Ханумангархта 83 923 адам сауатты, бұл жалпы халықтың 64,7%-ын құрайды. 7 жастан асқандардың тиімді сауаттылық деңгейі 75,6% болды.
as of 2001 India census, Hanumangarh had a population of 129,654. Males constitute 69,583 of the population and females 60,071. The sex ratio was 863 females to 1000 males. Population in the age range of 0–6 years was 18,669. 83,923 people were literates in Hanumangarh which is 64.7% of the total population. The effective literacy of people 7 years and over of age was 75.6%.
Темір жол торабы
Ханұмангарх Junction темір жол станциясы – Жодхпур-Батинда жолындағы маңызды темір жол станциясы; Садулпур, Ревари, Джайпур, Шри Ганганагар, Анупгарх, (Каналуп). Бұрын бұл станция арқылы метрлік және кең жолақты желілер өтіп, қазір одан өтетін барлық желілер кең жолақты желіге айналдырылды. Мұнда алмасты темір жол өткелі де бар. 1982 жылы Ханумангарх арқылы Бхатиндадан Суратгархқа дейін кең жолақты қозғалыс басталды. 2012 жылдың 1 қазанында Ханұмангарх-Садулпур метрлік жолы жабылып, кең жолаққа ауыстырылды. 3 Ханұмангарх-Шри Ганганагар бағытындағы жолаушылар пойызы кең жолақты жолмен қатынайды. Бұл жол Ханумангарх, Шри Ганганагар және Фирозпур арқылы Жасылмер (Раджастан) мен Үдхампур (Дж. және К.) секілді стратегиялық маңызы бар екі гарнизон арасындағы үздіксіз темір жол қозғалысын қамтамасыз етеді.
Техсилдер
Ауданның сегіз тегіс бөлімі бар: Ханұмангарх, Сангария, Пилибанга, Нохар, Бхадра, Раватсар Тибби және Паллу.
Тіл
Хинди тілі – мемлекеттік тіл, ал ағылшын тілі – қосымша мемлекеттік тіл. Багри тілі Раджастханның солтүстік бөлігіндегі аудандардың көп бөлігінде екінші тіл ретінде де қолданылады. Осы жерде пәнджәби тілі де кең таралған.