Кіріспе
Жер жөңкеден жасалған тағамдар балалардың нашар тамақтануын емдеу үшін қолданылады, әсіресе ашаршылық кезінде. Plumpy'Nut – Nutriset француз компаниясы өндіретін, пластикалық қаптамадағы арахис негізіндегі паста, ол ауыр ақуылдық нашар тамақтануды емдеуге арналған. Осы пастаны пакеттермен беру ауруханаға жатқызу қажеттілігін азайтады. Оны үйде қолдануға болады, соның арқасында көптеген адамдарға емделу мүмкіндігі туады. Nutriset компаниясы "Шекарасыз дәрігерлер" ұйымынан Plumpy'Nut патенттерін сақтағаны үшін сынға ілікті. Дегенмен, 2018 жылдың мәліметі бойынша, АҚШ, Ұлыбритания және Еуропалық Одақта Plumpy'Nut патенттерінің мерзімі өткен.
Plumpy'Nut is a peanut based paste in a plastic wrapper for treatment of severe acute malnutrition manufactured by Nutriset, a French company. Feeding with the packets of this paste reduces the need for hospitalization. It can be administered at home, allowing more people to be treated. Nutriset has been criticized by Médecins Sans Frontières for enforcing its Plumpy'nut patents. However, as of 2018 Plumpy'nut patents have expired in the US, UK and the European Union.
Қолдану
Plumpy’Nut – жедел жәрдемге мұқтаж нашар тамақтанған жағдайларды емдеуге қолданылатын препарат. Ол кең спектрлі қоректік заттарды қабылдау арқылы жылдам салмақ алуға көмектеседі, бұл аштықтан қиналып жатқан баланың ауруын жеңілдетіп, өлімге алып келуі мүмкін жағдайды болдырмайды. Plumpy’Nut екі жыл сақталады және су, дайындау немесе тоңазытуды қажет етпейді. Жұқпалы ауыр нашар тамақтану дәстүрлі түрде емдік сүтпен емделіп, ауруханаға жатқызуды талап етеді. Сүтке қарағанда, Plumpy’Nut үй жағдайында және медициналық бақылаусыз қолданылуы мүмкін. Біріккен Ұлттар Ұйымы осының тиімділігін мойындап, 2007 жылы «жаңа мәліметтер бойынша, ауыр нашар тамақтанумен ауыратын көптеген балаларды денсаулық сақтау мекемесіне немесе емдік тамақтандыру орталығына жатқызусыз, олардың өңірлерінде емдеуге болады» деп мәлімдеді. Plumpy’Nut БҰҰ-ның «Қолдануға дайын емдік тағам» (RUTF) анықтамасына сәйкес келеді. Plumpy’Nut күнделікті тамақтануға немесе ашаршылық жағдайларына жатпайтын нашар тамақтануды емдеуге арналмаған. Мақсатты топтарда аллергиялық реакциялардың кездеспеуіне байланысты, қолдану кезінде арахис аллергиясы мәселесі байқалған жоқ.
Құрамы
"Плампи'Нут" өнімінің құрамына "арахис негізіндегі паста, қант, өсімдік майы және витаминдер мен минералдармен байытылған құрғақ сүт ұнтағы" кіреді. АҚШ-тың Род-Айленд штатындағы бірнеше серіктес компаниялар мен бір коммерциялық емес ұйым Plumpy'Nut өндіреді. Африка елдерінде (Нигер, Буркина-Фасо, Эфиопия, Судан, Мадагаскар, Кения) алты фабрика, Гаитиде және Үндістанда бір фабрика бар. Жеткізу тізбегінде тиімділіктің төмендеуіне әсер ететін факторлар – тапсырыстар туралы ақпарат ағыны, қажеттілікке сәйкес анықталуы, болжамдар, Nutriset-тің өңірлік тарату және өндірісті бақылайтын тараптарға далалық қызметкерлер мен елдік кеңселерден ақпараттың жоғары бағыты, сондай-ақ жеткізу мерзімдері мен тапсырыс статусы туралы ақпараттың төмен бағыты. Африканың кем дегенде 27 елінде кез келген коммерциялық емес ұйым (соның ішінде ҚҚС) лицензиялық төлемсіз бұл пастаны өндіре алады. Nutriset патентін жою ашаршылықтан зардап шеккен халыққа оң әсер ете алады, ал гуманитарлық ұйымдардың зерттеулері Nutriset-тегі бір ғана басым жеткізуші болуының тиімсіз екенін көрсетеді. Nutriset-тің сыншылары АҚШ патентінің "бұрынғы рецептураларға қарағанда айқын" екенін және "патент Nutriset-ке монополиялық билік беріп, Шерман заңын бұзды" деп мәлімдейді. Кенияға ұқсас өнімді экспорттаған норвегиялық компанияға қарсы заңдық шаралар қабылдау туралы ескертуден кейін Nutriset-ті Médecins Sans Frontières сынға алды. Дьюк университеті мен Солтүстік Каролина университетінің тапсырысымен ЮНИСЕФ жүргізген зерттеу жаһандық қажеттіліктерді жақсырақ қамтамасыз ету үшін RUTF өнімдерінің әртүрлі жеткізушілер базасын ұсынды. Бұл сынға жауап ретінде Nutriset кейбір африкалық елдердегі компаниялар мен ҚҚС-терге лицензиялық төлемсіз паста өндіруге рұқсат берді. АҚШ-тағы Plumpy'Nut патенті 2017 жылы, ал Ұлыбритания мен Еуропалық Одақта 2018 жылы тоқтап қалды.