Кіріспе

Хайли – Англияның Шропшир графтығындағы ірі ауыл. Ол Северн өзенінің батыс жағасында және Бриджнорт қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 7 миль қашықтықта орналасқан. Вулвергемптон және Бирмингем ең жақын қалалар болып табылады.

Тарих

Хайли шаруашылық қауымдастығы ретінде басталып, Дomesday кітабында тіркелген, кейіннен Вустер соборының құрылысына қажет болған тас өндірісі үшін маңызды аймаққа айналды. Орта ғасырларда аймақта көмір өндіру басталды, бірақ 19 ғасырдың соңында 1878 жылдан бастап ауыл көмір өндірісінің қарқынды дамуымен түбегейлі өзгерді. Осымен бірге, қызыл кірпіштен тұрғызылған шахтерлердің ерекше үйлері салынып, ауылдың көркін ашты. 1930 жылдары шахта көршілес Алвели ауылына дейін кеңейтілді, Северн өзені арқылы туннель мен көпір салынды. Солтүстікке қарай Бриджнортта және оңтүстікке қарай Бедлиде тарихи көпірлер бар, ал Хэмптон Лойдте шұғыл қызметтер пайдаланатын жеке көпір орналасқан. 1969 жылы шахта жердің шөгуі мен су басу салдарынан жабылды. Көпір тек атты көліктер үшін ашық қалды, себебі аңғардың тік беткейлері шөгіп, қауіпті жағдай туды. Алвели (шығыс) жағындағы шахта аумағы көмір өндірісі тоқтағаннан кейін өнеркәсіптік аймаққа айналдырылып, 1980 жылдардың соңында Северн аңғарының ұлттық паркіне айналдырылды. Бастапқыда бұл көмір қалдықтарын бекіту үшін ағаштарды пайдалану мақсатында жасалды, ал кейіннен туристік орталыққа айналды, онда қазір қоғамдық өнер туындылары мен мүсіндерден тұратын "Seam Pavement Trail" атты жол бар. Бұл жол Хайлидің тарихын бейнелейтін жеті қола тақтадан тұрады және Вест-Мидлендс суретшісі Саранжит Бирдидің дизайнын қамтиды. Ол мұрағаттық мәліметтер мен жергілікті қоғамда жүргізілген зерттеулерден алынған шахтерлердің көптеген лақап аттарын өнер туындыларына енгізді. "Дик-де-Дьявол", "Joyful Clappers", "Cider Biscuit", "Flaming Heck" сияқты шахтерлердің лақап есімдері жұмыстарда қолданылған. Бирди оны "уақыт арқылы өтетін тігіс" деп атап, уақыт өте келе шеберлікпен қазылған және алынып шығарылған көмір қабаттарын білдіреді. Бір тақтада 11 ғасырда Хайли еліне ие болған Леди Годива бейнеленген. Бирди сонымен қатар Хайли станциясындағы "Будың әні" атты тағы бір мүсіннің авторы. 2000 жылы көпір қауіпсіз емес деп танылды және жаңа жаяу жүргіншілер көпірі салынды (2006 жылы аяқталды). Хайли – 1975 жылы "Қара пантера" Дональд Нилсон ұрлап кеткен 17 жасар Лесли Уитлдің туған ауылы. Лесли, коуч фирмасының иесі Джордж Уитлдің (1905-1970) қызы, 1975 жылдың 13 қаңтарында үйінен алып келініп, сол жылдың 7 наурызында Стаффордширдегі Кидсгроув қаласының жанындағы Батпул паркінің астындағы жер астындағы жартаста қаза болды. Нилсон 1976 жылғы жазғы сотта Лесли Уитлді және тағы үш адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылды (сондай-ақ, Дадлидегі күзетшіні жарақаттады, ол кейіннен жарақатынан толыққанды айығуға мүкіндік алмады) және өмір бойына бас бостандығынан айырылды.

Көлік

Хайлиде Северн аңғары темір жолының Хайли станциясы және Кантри Парк аялдамасында екі аялдамасы бар. Басты темір жол аялдамасы – монументалды құмтасты Виктория дәуіріндегі темір жол станциясы. Станцияда сонымен қатар винтаждық пошта бөлімінде орналасқан ауыл өмірі мұражайы бар. Мұнда тарихи локомотивтер жинағы, сыйлық дүкені және кафе орналасқан. Хайли темір жол станциясынан бірнеше сатырақ төмен Ship Inn пабы орналасқан, ал одан бастап жаяу жол Кантри Паркке және белгіленген Severn Way бағытына жетелейді. Екінші аялдама – елдік саябаққа жақын көпір маңындағы адамсыз, талап бойынша тоқтайтын аялдама. Пойызға мінгісі келетін жолаушылар қолдарын созып пойызды тоқтатып алады, автобус шақырғандай, ал түскімті келетіндер бұрынғы станциядан шығар алдында пойыздың кондукторымен сөйлесіп кеңес алуға шақырылады. Ауыл ішінде Diamond West Midlands компаниясы басқаратын автобус қызметі де бар. 125 нөмірілі автобус дүйсенбіден сенбіге дейін Бриджнорттан Стурбриджге қатынайды. 2020 жылдың қаңтар айында ауылдағы дәрігерлік пункт Бриджнорт жолындағы шұңқырлардың салдарынан уақытша дәрігерлерді жұмысқа алуда қиындықтарға тап болғаны хабарланды. 2022 жылдың қараша айында Хайли медициналық орталығындағы NHS қызметтерін ұсынушылар 2023 жылдың наурызында келісімшартты тоқтатуға ниетті екенін мәлімдеді, жаңа қызмет провайдерлерін анықтау үшін консультациялар жүргізілуде.

Мәдениет және қоғамдастық

Хайлиде "Северн" орталығы орналасқан, бұл спорт және демалыс кешені, жылытылатын ашық бассейн (жазғы бассейн), сондай-ақ жергілікті кітапхана, футбол алаңы және крикет алаңы бар. (Крикет алаңы иттерге тыйым салынған болса да, оларды серуендету үшін жиі пайдаланылады.) Табиғат паркі, мүсіндер жолы, бірнеше мейрамхана мен пабтар да бар. Бу кәсібі мұражайының құрылысы ұсынылып отыр.

Хайли кен орнының қола оркестрі

Highley Colliery Brass Band – 19 ғасырдың басынан бастап 1969 жылы шахта жабылғанға дейін болған жергілікті қола оркестрі. 1993 жылы Highley-дегі Bache қоғамдық үйінде бірнеше қола оркестрінің музыканттары кездесіп, оркестр қайта құрылды. Топ әр сәрсенбі және жексенбі күндері кешке Bache Arms-та тұрақты түрде репетиция жасады. Мүшелер саны артып, Рей Миллишамп басшылығымен оркестр Highley Band деген атпен өнер көрсете бастады. 2000 жылы жаңа формамен бірге, оркестр қазір танымал болған Pit Head Wheel эмблемасын қабылдады және өздерінің туған ауылының кеншілік тарихын көрсете түсу үшін Highley Colliery Band деп өз атауын өзгертті. Оркестр өзін музыкалық ұйыммен қатар әлеуметтік топ ретінде де қарастырады. Оркестр құрамында жасы үлкендер де, жастар да бар. Әсіресе жас мүшелер музыкалық емтихан тапсуға ынталандырылады, сондай-ақ әрбір музыканттың музыкалық шеберлігі мен ләззатын арттыруға тырысады. Оркестр бүкіл ел бойынша мерекелерде, саябақтарда және концерттерде өнер көрсетеді. Оркестр бұрын Castle Inn-де әр сәрсенбі және жексенбі күндері репетиция жасаған, бірақ ол жабылып қалды.