1958-1974 жылдардағы Түрік Кипрлік Қарсыласу Ұйымы
Turkish Resistance Organisation
Түрік Қыпрлық ТМТ ұйымы (1958-1974) – EOKA-ға қарсы құрылған, тәуелсіздік үшін күрескен қарулы ұйым. Рауф Денкташ пен Риза Вурушкан құрған. Кілт сөздер: ТМТ, EOKA, Қыпр.
Түрік қарсылық ұйымы (Түрік Мукавемет Тешкилаты, TMT) – 1958 жылы Рауф Денкташ және түрік әскери шенеунігі Риза Вурушкан құрған, грек-қыптық жауынгерлер ұйымы EOKA-ға (кейін "EOKA B") қарсы тұру мақсатындағы түрік-қыптық жақтас жарымәскери ұйым. Ұйымның атауы екі рет өзгертілді. 1967 жылы "Мүкахит" деп, ал 1976 жылы Қауіпсіздік күштерінің бас қолбасшылығы болып өзгерді. Оның мүшелері (сайындары) Мүкахит (муджахидтер) деп аталады.
The Turkish Resistance Organisation (Türk Mukavemet Teşkilatı, TMT) was a Turkish Cypriot pro taksim paramilitary organisation formed by Rauf Denktaş and Turkish military officer Rıza Vuruşkan in 1958 as an organisation to counter the Greek Cypriot Fighter's Organization EOKA (later "EOKA B"). The name of the organization was changed twice. In 1967 to "Mücahit", and became the Security Forces Command in 1976. Its members (soldiers) are called Mücahit (Mujahideen).
Құрылу
Кипрдің грек жарымәскери ұйымы EOKA, Грекиямен аралдың бірігуі, Enosis үшін британдықтарға қарсы қызметін бастады. Бұл түрік кипрлік қауымдастығында "Криттік синдромды" тудырды, себебі оның мүшелері Крит түркілерінің тағдыры сияқты, аралды тастап кетуге мәжбүр болады деп қорқып, британдық үкіметтің сақталуын және кейіннен аралдың бөлінуін (taksim) қалаған. Түрік кипрліктерінің британдықтарды қолдауына байланысты, EOKA жетекшісі Георгиос Гривас оларды жау деп жариялады. Түрік кипрліктеріның энозға қарсы тұру үшін құрылған алғашқы жасырын ұйым – "Волкан" болды. Бұл ұйым 1956 жылы, немесе әртүрлі дереккөздерге сәйкес 1955 жылдың қыркүйегінде құрылды және британдық әкімшіліктің қолдауымен құрылған деген мәлімдеме бар. Алайда, Рони Аласор ТМТ-ның ұйымдық құрылымы мен базасы 1950 жылы Yenişehir қаласында (Yenişehir – Анкараның қазіргі бөлігі) құрылғанын айтады. Анкара. Осы кезеңде басқа да қарсылық ұйымдары құрылды, мысалы, Түрік қарсылық легионының қозғалысы үшін (KİTEM), 9 қыркүйек фронты немесе "Қара банда" (Kara Çete), олардың Фазыл Күчүктен қолдау алғаны хабарланды, бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталып, "Волканға" қосылды. ТМТ-ның құрылған күні туралы бірнеше дереккөздерде әртүрлі мәліметтер келтіріледі, көрсетілген күндер – 15 немесе 23 қараша 1957 жыл. Рауф Денкташ болса, ұйымның 27 қарашада құрылғанын мәлімдеді. Құрылыс шарасы Никосиядағы Түркия елшілігіндегі түрік кипрліктерінің атташесі Кемал Танырвердидің үйінде Денкташ пен Бурхан Налбантоғлудың қатысуымен өтті. Олар түрік кипрліктерінің грек кипрліктерінің мүліктеріне жасаған шабуылдарын ұйымдастырды. 1950 жылдары Түрік мемлекеті Кипрге түрік офицерлерін және арнайы күштердің ветерандарын жіберді, олар жасырын түрде келіп, өздерін банкирлер, мұғалімдер және бизнесмендер ретінде таныстырып, түрік кипрліктерін конвенциялық емес соғыс тактикасына оқытты.
The Greek Cypriot paramilitary organization, EOKA started its anti British activities for Enosis, the union of the island with Greece. This caused a "Cretan syndrome" within the Turkish Cypriot community, as its members feared that they would be forced to leave the island in such a case as was the case with Cretan Turks; as such, they preferred the continuation of the British rule and later, taksim, the division of the island. Due to the Turkish Cypriots' support for the British, the EOKA leader Georgios Grivas declared them an enemy. The first underground organization formed by Turkish Cypriots to oppose enosis was Volkan. This organization was founded in 1956. or September 1955 according to different sources, and purportedly with the support of the British administration. Roni Alasor, however, claims that TMT's organisation structure and base had been formed as early as 1950 with its centre in Yenişehir (Yenişehir is the modern section of Ankara). Ankara. During this period, other resistance organizations were founded, such as the Turkish Resistance Legion for the Movement Legion (KİTEM), 9 September Front or Kara Çete ("Black Gang"), which reportedly had the support of Fazıl Küçük, but these turned out to be unsuccessful attempts and joined Volkan. The exact date of establishment of the TMT varies across several sources, the given dates are 15 or 23 November 1957. Rauf Denktaş, however, claimed that the organization was established on 27 November. The establishment took place in the house of Kemal Tanrıverdi in Nicosia, the Turkish Cypriot attaché at the Turkish embassy, with the participation of Denktaş and Burhan Nalbantoğlu. was leading the irregular Turkish Cypriot attacks on Greek Cypriot properties. The Turkish state in 1950s had sent to Cyprus Turkish officers and special forces veterans who arrived secretly and presented themselves as bankers, teachers and business men and trained Turkish Cypriots in tactics of unconventional warfare.
Идеология
ТМТ этникалық ұлтшыл ұйым болды, саяси көзқарасы оңшыл бағытта еді. ТМТ-ның басты мақсаты грек-кипрліктердің энос талабына қарсы тұру болды. ТМТ негізінен 1958-1974 жылдар аралығында Кипрдің бөлінуін (түрікше: Таксим) жақтады. ТМТ 1963 жылдан кейін ЕОКА және грек-кипрліктердің толық бақылауындағы Кипр үкіметі тарапынан өз қауымдастығына төнген нақты қауіпке жауап ретінде ғана әрекет еткенін мәлімдейді, ол Кипр түркілерін ұсынуын тоқтатқан еді.
The TMT was an ethno nationalist organization, with a right wing stance. TMT's main goal was to counter the Greek Cypriot demand for enosis. TMT was active mainly between 1958 and 1974, promoting partition (in Turkish: Taksim) of Cyprus. TMT claims that their efforts were simply in response to a real threat against their community by EOKA, after 1963, by the Cypriot Government, which by then was under exclusive Greek Cypriot control and had ended representing Turkish Cypriots.
Қуаттылығы
1964 және 1967 жылдар аралығында ТМТ шамамен 5000 жауынгерден тұратын күшті сақтап келді, бірақ 1966 және 1967 жылдары оқуларын үзіліске түсірген немесе бастау мүмкіндігі болмаған шамамен 950 адам Түркияға университеттерге оқуға барып, оның құрамы біршама әлсіреген еді.
Between 1964 and 1967, the TMT maintained a force of about 5,000 fighters, although this was somewhat weakened in 1966 and 1967, when around 950 men, who had interrupted their studies or never had a chance to commence them, went to Turkey to enroll in universities.