Кіріспе
Халықаралық регби лигасының басқару органы – регби лигасы футбол спортының әлемдік басқару органы. Бұрын Регби лигасының императорлық кеңесі, Халықаралық регби лигасы кеңесі және соңғы кезде Регби лигасының халықаралық федерациясы деп аталған IRL, ойын ережелеріне, регби лигаларының халықаралық деңгейде дамуына, ұйымдастырылуына және басқаруына, сондай-ақ спорттың маңызды халықаралық турнирлеріне, ең бастысы – Регби лигасының әлем чемпионатында жауапты. IRL-ға екі аймақтық қауымдастық мүше: Еуропалық регби лигасы (ERL) және Азия-Тынық мұхиты регби лигасы (APRL).
The International Rugby League (IRL) is the global governing body for the sport of rugby league football. Previously known as the Rugby League Imperial Board, the International Rugby League Board and latterly the Rugby League International Federation, the IRL is responsible for the Laws of the Game, the development, organisation and governance of rugby leagues internationally, and for the sport's major international tournaments; most notably the Rugby League World Cup. There are two regional associations affiliated to the IRL; the European Rugby League (ERL) and the Asia Pacific Rugby League (APRL).
18951926: Регби лигасының негіздері
1895 жылы Англияда басталып, 1907 жылы Уэльске, ал 1908 жылы Австралия мен Жаңа Зеландияға тараған регби лигасы 1934 жылы Францияға әкелінді, олардың регби одағы Халықаралық регби федерациясынан әуесқойлық ережелерін бұзғаны және алаңдағы жалғаса бермелі бұзық ойынға байланысты уақытша шеттетілді.
19271947: Императорлық регби лигасы
Императорлық регби лигасы 1927 жылы құрылды. Регби футбол лигасының спорттағы беделін басқармадағы өкілдердің көпшілігі қолдады. Коллинздің (2000) айтуынша, дауыс беру құқығының теңгерімсіздігі RFL-дің "ана елінің" өкілі болуына және басқа мүшелердің Корольдікке деген адалдығын көрсетуге құштар болуына байланысты болды. Австралиялық регби лигасы бірнеше айдан кейін IRLB-ге қосылды. Келесі бірнеше жылда IRLB кездесулер өткізді, олардың нәтижесі 1954 жылы алғаш рет өткен Регби лигасының әлем чемпионатын қалыптастырды. Гарри Эдгардың пікірінше, Басқарма құрылғаннан бастап "1986 жылы қайтыс болғанға дейін Билл Фэллоуфилд оның іс-әрекетінде басым тұлға болды. Ол әрқашан ойын ережелерін жақсы білетін, соңғы кездері Австралияның Том Беллю сияқты барлық елдердің арасында біркелкілік орнатуға тырысқан". Австралиялықтар әрқашан ойынның кеңейтуін қолдап, "Оңтүстік Африка, Америка және Канада" сияқты жерлерді қамтыды. Бұрынғы IRLB мүшелері Super League-мен қол қойған келісімдер халықаралық кеңестің бақылауын "қамтамасыз ету" және оның бас директоры, Австралиялық регби лигасының төрағасы Кен Артурсонның ықпалын азайту әсерін тигізді. SLIB өзінің Тынық мұхит аралдарындағы мүшелеріне ойынға деген демократиялық құндылықтарын көрсету үшін толық дауыс беру құқығын берді, дегенмен кейбіреулер күшті бай мемлекеттердің өкілдері өздерін жоққа шығаруға жол бере ме деп күмән білдірді. Бұл регби лигасының бүкіл әлем бойынша басқаруын спорттың ұлттық басқару органдарына қайтаруды көрді. Ұлыбританияның атынан оның жетекші клубтары құрған Super League (Еуропа) емес, Регби футбол лигасы болды. 1998 жылы регби лигасының қатты бұзылуына өкініш білдірілді, деп ескертті регби лигасының жазушысы Гарри Эдгар, "халықаралық ойын үш жыл бойы қатал таластан кейін бөлшектерді жинап алған кезде" "саясаттың немесе жеке даңқ іздейтін адамдардың орны болмайды". 2008 жылғы әлем чемпионатының алдында, Австралияның регби лигасының 100 жылдығын атап өту үшін, келесі турнирдің 2013 жылы Ұлыбританияда 2012 жылғы Лондон жазғы Олимпиада ойындарынан аулақ болу үшін өткізілетіндігі және одан кейінгі әлем чемпионаттары төрт жылдық цикл бойынша өткізілетіндігі мәлімделген және кейін расталған. Халықаралық жарыстардың ресми кестесі болмағандықтан, спортты "халықаралық дамуда әлсіз және Ұлыбритания мен Австралиядан тыс жерде ойынның сақталуына және өсуіне көмектесетін қаржы" деп сынға алынды. Алайда, бұл жағдайды түзету үшін кейбір қадамдар жасалды, 2007 жылы RFL-дің Ричард Льюис он жылдық халықаралық жоспарды ұсынды. 2009 жылы мүше елдер RLIF мүше мемлекеттердің орнына халықаралық регби лигасының демеушілігі, лицензиясы және хабар тарату құқықтары туралы келіссөздер жүргізуі керек деп келісті. 2009 жылдан бастап RLIF барлық халықаралық матчтардағы таза қақпа түсімдеріне 10% алым салды, бұл Халықаралық федерацияны кірістермен қамтамасыз етті. RLIF мүше елдерге ойынды дамытуға көмектесу үшін гранттар береді, бірақ олардың тиімділігі күмән тудырады. Тынық мұхит айналасындағы Папуа-Жаңа Гвинея, Тонга, Самоа, Фиджи және Кук аралдары 2009 жылдың желтоқсан айында Тынық мұхит аралдары регби лигасы федерациясын (PIRLF) құруға бірікті. Алайда, PIRLF-ті RLIF ресми түрде мойындамады, себебі RLIF-тің конституциясын және мүшелік құрылымын жаңғырту қарастырылды. Уэльс регби лигасына 2010 жылы Австралияның Мельбурн қаласында өткен кездесуде RLIF-тің толық мүшесі болды. 2010 жылдың қараша айында Жаңа Зеландияның Окленд қаласында өткен арнайы жалпы жиналыста Жаңа Зеландия, Австралия және Англияға RLIF басқармасында тұрақты орын берген жаңа конституция мақұлданды, RLEF және жақын арада құрылатын Азия Тынық мұхиты регби лигасы конфедерациясы (APRLC) үшін 2011 жылдың мамырына дейін әрқайсысына қосымша орын беруге жағдай жасалды, RLEF және APRLC RLIF-ке Ассоциацияланған мүшелік мәртебесін бергеннен кейін. APRLC 2011 жылдың сәуірінде Жаңа Зеландия, Австралия, Папуа-Жаңа Гвинея, Тонга, Самоа, Фиджи және Кук аралдары мүше мемлекеттермен біріктірілді. Шотландия мен Ирландияға 2011 жылдың мамыр айында Жаңа Зеландияның Окленд қаласында өткен жылдық жалпы жиналыста RLIF-тің толық мүшесі, RLEF және APRLC-тің қауымдасқан мүшесі болып тағайындалды. Сондай-ақ жаңа төраға, Скотт Картер сайланды, ол бұл рөлді атқаратын алғашқы киви болды. Бұл Регби футбол лигасының Ричард Льюисінің рейдінен шығуына себеп болды, ол Австралияның Колин Лавтың орнын алмастыру керек деп сенді. Сербия мен Ливанға 2012 жылдың мамыр айында Англияның Манчестер қаласында өткен жылдық жалпы жиналыста RLIF-тің толық мүшесі болып тағайындалды. Украина, Ресей және Ямайка 2013 жылы толық мүшелік алды. Найджел Вуд 2014 жылы төраға болып сайланды және реформаларды жүзеге асырды, соның ішінде алғашқы толық уақытты бас директорды, бұрынғы Англия және Уэльс крикет тақтасының бас директоры Дэвид Коллиерді тағайындады. 2018 жылдың ақпанында Джон Грант RLIF-тің жаңа төрағасы болып тағайындалды.
2019 қазіргі уақытқа дейін: Халықаралық регби лигасы
2019 жылдың 14 қазанында RLIF басқармасы өз атын ресми түрде Халықаралық регби лигасына өзгертуге дауыс берді, бұл өзгеріс келесі күні күшіне енді. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенінен кейін Халықаралық регби лигасы мен Еуропалық регби лигасы Ресейді барлық халықаралық регби лигасы жарыстарынан шеттетуге бел буды. 2021 жылғы Регби лигасы әлем чемпионатында IRL төрағасы Трой Грант 2032 жылы Брисбенде өтетін жазғы Олимпиада ойындарына тоғызыншы форматтағы турнирді, ал Паралимпиада ойындарына мүгедектер күшіндегі ойындар турнирін енгізуді көздеп отырғанын мәлімдеді. 2024 жылдың наурызында IRL Ирландия, Италия, Ливан, Ресей және Шотландияны толық мүшелік статусынан қосымша мүшелікке төмендетті, себебі олар толық мүшелік талаптарын орындамады; Ресей бұрынғыдай шеттетілді. Белгия, Дания, Латвия, Эфиопия, Сауд Арабиясы және Тринидад және Тобаго бейәрекеттігіне байланысты құрамынан шығарылды. Аргентина мен Испания федерациялары бақылаушы мәртебесінде қабылданды.
Ойынның ережелері
Регби лигасының ережелері 1998 жылы құрылғаннан бері RLIF-тің жауапкершілігінде. Одан бұрын Регби футбол лигасы және 1948 жылы құрылған IRLB ережелерді сақтайтын ұйымдар болды. Халықаралық федерация, елдердің басқарушы органдарымен (атап айтқанда, Австралия регби лигасы, Франция регби лигасы XIII, Жаңа Зеландия регби лигасы және Регби футбол лигасы) бірлесіп, жылына төрт ретке дейін кездесіп, өзгерістер енгізеді немесе жаңа ережелерді бекітеді; алайда, регби лигасының ережелері мен заңдарын өзгертуге барлық халықаралық матчтар өткізетін елдердің де қатысуы бар.
Халықаралық жарамдылық
2008 жылы RLIF ойыншы ата-анасының елі үшін немесе ойыншының таңдалған күніне дейін үш жыл бойы тұрақты түрде өмір сүрген елі үшін өнер көрсетуге құқылы екенін қайта мәлімдеді. Сондай-ақ, ойыншы 1998 жылы RLIF конституциясы қабылдағанға дейін кез келген жастағы халықаралық регби лигасында немесе кез келген басқа спорт түріндегі халықаралық жарыста өнер көрсеткен ел үшін де таңдалуы мүмкін. Бірақ, әлем чемпионатының іріктеу турнирінде бір ел үшін ойнаған ойыншыға енді әлем чемпионатында басқа ел үшін ойнауға "жол берілмейді".
Жарыстар
Халықаралық регби лигасы шетелдегі халықаралық турнирлерді ұйымдастырады. Төрт конфедерацияның бірінде (Америка регби лигасы, Азия-Тынық мұхиты регби лигасы, Еуропа регби лигасы және Таяу Шығыс-Африка регби лигасы) өткізілетін жарыстар көбінесе Халықаралық регби лигасының бақылауында болмайды.
Әлем кубогы
IRL регби лигасының әлем кубогын басқарады, ол алғаш рет 1954 жылы Францияда өткізілді және ресми түрде "Регби әлем кубогы" деп аталды. Осы уақыттан бері әлем кубогы барлығы 16 рет өткізілді, соңғы кубок 2021 жылы Англияда ұйымдастырылды. IRL 2000 жылы құрылғаннан бері әйелдер регби лигасының әлем кубогын санкциялап, қадағалап келеді. Турнир ерлер турнирімен бірге өткізіледі, бірақ 2028 жылдан бастап жеке шара болады.
Төрт ел
IRL сонымен қатар Англия, Австралия және Жаңа Зеландия – Үлкен Үштік елдер арасындағы Төрт Ұлттар сериясын ұйымдастырады. Төртінші ұлт Еуропа немесе Оңтүстік Тынық мұхиты елдерінен болады, бұл жарыс қай жерде өткізілетініне байланысты. Жарысқа қабылдаушы ел ретінде Англия мен Океания кезекпен тағайындалады. Қазіргі чемпион – 2016 жылы Англияда жеңіс однысқан Австралия.
Жаңа өркендеген елдер турнирі
Регби лигасының дамып келе жатқан елдер турнирі – регби лигасы ойынын дамыту мақсатындағы филиал мүшелер мен елдер арасындағы турнир.
Болашақ турнирлер
RLIF төрт жыл сайын өткізілетін және Төрт Ұлттық турнирін алмастыратын Континенттік кубокты енгізуді жоспарлап отыр.
Марапаттар мен марапаттар
IRL 2004 жылдан бастап 2014 жылғы соңғы нұсқасына дейін жыл сайын бірнеше халықаралық сыйлықтарды табыс етті.
Халықаралық рейтингтер
IRL ерлер ұлттық регби лигасы командаларының рейтингтерін жариялайды және қолдайды. Бұл концепция алғаш рет 2007 жылдың қаңтарында Регби лигасының Еуропалық федерациясы жариялаған Еуропа рейтингісінің үлгісімен енгізілді. Рейтингтер әр елдің үш жылдық цикл ішінде жинаған ұпайларының орташа көрсеткішіне негізделген. Аталған жүйе бойынша, Әлем чемпионаттары, үш елдің турнирлері және басқа да маңызды турнирлердің финалдары сияқты жоғары маңызы бар матчтар маусым ортасындағы сынақ ойындары мен басқа да халықаралық матчтарға қарағанда көбірек ұпай әкеледі. Әр матчқа қатысқан елге белгілі бір деңгейдегі ұпай беріледі. Бұл базалық деңгей матчтың түріне және қарсыластың статусына байланысты өзгеріп отырады. Халықаралық маңызы зор деп есептелетін белгілі бір жетістіктерге жеткен командаларға бонус ұпайлары қоса беріледі, оның ішінде турнир финалына өту немесе Әлем чемпионаттары сияқты шараларға іліккені үшін. Елдің үш жылдық циклде алған ұпайларының жалпы саны есептеліп, орташасы шығарылады, бұл елдің өнерін дәлірек бағалауға мүмкіндік береді. Егер ел үш жылдық циклде қалыпты саналған матчтардан кем өткізсе, ағымдағы ұпай жүйесі бойынша оған санкция салынады.