Кіріспе

Америкалық кәсіпкер Эдвард Эрл Уайтакр (Edward Earl Whitacre Jr.) (4 қараша 1941 жылы туған) – General Motors компаниясының бұрынғы төрағасы және бас директоры. Ол сонымен қатар AT&T, бұрынғы Southwestern Bell Corporation (SBC) компанияларының басқарма төрағасы және бас атқарушы директоры қызметін атқарған. 1998 жылдан 2000 жылға дейін Американың скауттар ұйымының ұлттық президенті болды. 2010 жылдың 1 қыркүйегінде Уайтакр бас директор лауазымынан қалып, 2010 жылдың соңына дейін басқарма төрағасы лауазымынан шықты.

Өмір және мансап

Уитакр Техастың Эннис қаласында дүниеге келген. Ол Техас Техникалық Университетінің өндірістік инженерлік бакалавриат дәрежесін алып, Delta Tau Delta студенттік бірлестігінің мүшесі. Ол өзінің мансабын 1963 жылы Southwestern Bell компаниясында инженер ретінде бастады. 1988 жылдың қазанында Уайтакр аймақтық телефон компаниясы – Southwestern Bell Corporation президенті және бас операциялық директоры болды. Екі жылдан кейін Уайтакр басқарма төрағасы және бас атқарушы директор болды. 1995 жылы Southwestern Bell Corporation өзінің атын SBC Communications деп өзгертті. Уайтакр SBC-ге бірігулер мен сатып алулар сериясы арқылы АҚШ-та жергілікті және алыс қашықтыққа телефон қызметтерін, сондай-ақ сымсыз байланыс қызметтерін (Cingular бөлімшесі арқылы) ұсынатын ең ірі провайдер құруға жетекшілік етті. Бұл сатып алулар Pacific Telesis (1997), SNET (1998), Comcast Cellular (1999), Ameritech (1999) және AT&T Corporation (2005) болды, олардан бірігуден кейінгі компания өзінің атын алды, сондай-ақ 2006 жылы Bell South компаниясы да сатып алынды. 2006 жылдың 23 маусымында ол және BellSouth компаниясының бас директоры AT&T BellSouth компаниясының бірігуінен кейін Сенаттың Антимонополиялық кіші комитетіне шақырылды. Уайтакр ұлттық қауіпсіздік мүддесі үшін NSA-ға клиенттер туралы ақпаратты беру мүмкіндігі туралы сұрақтарға жауап берді. 2006 жылы Уитакр Google, Yahoo! немесе Vonage сияқты компаниялар "тегін құбырларды пайдалануға" құқылы емес екенін мәлімдеді.

2007 жылдың 27 сәуірінде AT&T акционерлерінің жылдық жиналысында Уайтакр 3 маусымнан бастап бас атқарушы директор және басқарма төрағасы лауазымынан кету ниеті туралы хабарлады. Директорлар кеңесі Рэндалл Стивенсонды Уайтакрдың орнына жаңа бас директор және төраға етіп сайлады. Уайтакр 2007 жылдың 4 маусымында зейнеткерлікке шықты, ал келесі күні таңертең Рэндалл Стивенсон оның орнына келді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Уайтакр AT&T-ден 158 миллион доллар алды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін, еңбек шарты бойынша Уайтакр автомобильді пайдалану, ай сайын он сағатқа дейін AT&T корпоративтік ұшақтарына қол жеткізу, AT&T кеңселері мен көмекші персоналды пайдалану, үй қауіпсіздігі, клуб мүшелігі және осы жеңілдіктерден туындайтын салықтарды төлеу сияқты бірқатар жеңілдіктерге ие болды, бірақ ұшақты пайдаланудан басқа. Сонымен қатар, Уайтакр AT&T компаниясымен үш жылдық консалтингтік келісімшартқа ие, ол үшін оған жылына шамамен 1 миллион доллар төленеді. AT&T-де жұмыс істеген кезінде Уайтакр Рэндалл Стивенсонға жіберген хабарламада үш кеңес бергені хабарланды: "Оларға тозаққа дейін қиындық тудыр". BusinessWeek (1999) хабарлағандай, AT&T компаниясының бас директоры болғанымен, телекоммуникация және онымен байланысты технология саласындағы ең ірі және ықпалды тұлғалардың бірі Уайтакр электрондық поштаны пайдаланбады және кеңсесінде компьютері болған жоқ. General Motors компаниясының төрағасы және уақытша бас директоры ретінде Уайтакр кеңсесінде компьютері бар және электрондық поштаға жауап беруді BlackBerry арқылы артық көреді. 2008 жылдың мамырында Уайтакр ExxonMobil директорлар кеңесінің мүшесі болып сайланды. 2009 жылдың 9 маусымында General Motors компаниясы Уитакерді төраға етіп тағайындады. Ол 2009 жылдың 10 шілдесінде автокөлік өндіруші банкроттан шыққан кезде осы лауазымға келді. 2009 жылдың 1 желтоқсанында Фриц Хендерсонның отставкасынан кейін Уайтакр уақытша бас директор болды. Ол көптеген блогтарда "GM Reaper" деп аталды, өйткені ол брендтер мен жобаларды, мысалы Saab және Chevrolet үшін жоспарланған Toyota Prius бәсекелесін "жоюға" бейімділігімен танымал болды. 2010 жылдың қаңтар айында төраға Уайтакр уақытша бас директор болып қызмет еткеннен кейін тұрақты бас директор болып тағайындалды. 2010 жылдың 1 қыркүйегінде ол бас директор лауазымын Дэниел Акерсонға тапсырды, бірақ жыл соңына дейін GM төрағасы болып қалуға келісті. 2014 жылдың ақпан айында ол 10 мамырда Алекс Г. Спанос орталығында Тынық мұхиты университетінің Стоктон кампусында көктемгі бітіру салтанатында сөз сөйлейтіні жарияланды. Ол Сан-Антониода тұруын жалғастырады, бірақ жиі Детройтке сапар шегеді.

Құрметтер

1997 жылы Уайтакр Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығымен марапатталды. Оның «Алтын тақтасын» сыйлықтар кеңесінің мүшесі Карлос Слим табыс етті. AT&T компаниясының Далла қаласының орталығындағы бас кеңсесі Уайтакрдың компаниядағы 44 жылдық еңбегінің құрметіне, оның ішінде төраға және бас директор ретінде өткен 17 жылы ескеріле отырып, «Уайтакр мұнарасы» деп аталды. 2004 жылы ол Инкарнация Сөзі университетінің құрметті доктор дәрежесін алды. 2008 жылдың 12 қарашасында Техас Технологиялық университеті өз инженерлік факультетін Эдвард Э. Уайтакр атындағы Инженерлік факультеті деп атауды жариялады. 2007 жылы AT&T бұрынғы төрағаның құрметіне «Уайтакр сыйлығы» деп аталатын сыйлық тағайындады. 2009 жылы Уайтакр Junior Achievement АҚШ Бизнес құрмет залына енгізілді. 2010 жылы Уайтакр «Жыл адамы – Техас» номинациясының финалисі атанды.

Кітап

Америкалық қайта жаңғыру: AT&T және GM компанияларын жаңартпақ және АҚШ-та бизнес жасау жолы. 2013 жыл.