Кіріспе

Жәндіктерді электр тогымен өлтіретін құрылғы

Бұрынғыда электрлік разрядты жәндіктерді жою жүйесі, электрлік жәндік өлтіргіш немесе (жәндіктерді) электрмен өлтіру тұзағы деп аталатын жәндіктерді электр тогымен өлтіретін құрылғы, жарыққа тартылатын ұшатын жәндіктерді тартады және өлтіреді. Жарық көзі жәндіктерді электр желісіне тартады, онда олар екі жоғары кернеулі сымға тиіп, электр тогынан қаза табады. Атау жәндік электр тогымен өлтірілген кезде шығатын ерекше дыбыс – "зап" дыбысынан шыққан.

Сипаттама

Құрт-құртты құртқыш құрылғылар, әдетте, адамдар мен үлкен жануарлардың жоғары кернеулі желіге тиісуін болдырмау үшін, пластиктен немесе жерленген металл тақталардан жасалған қорғаныш қақпаққа орналастырылады. Оның ішінде жарық көзі орнатылады, көбінесе көру және ультракүлгін сәулелерді шығаратын флуоресцентті шам, бұл жәндіктерге көрінеді және олардың әртүрлі түрлерін тартады. Жаңа модельдер жарық шығару үшін ұзақ қызмет ететін LED шамдарын қолданады. Жарық көзі бір-бірімен келісіп орналасқан жалаңаш сым торлары немесе спиральдермен қоршалған. Жақын сымдар арасындағы қашықтық әдетте шамамен…

Жоғары кернеулі қуат көзі қолданылады, ол диодтар мен конденсаторлармен жасалған қарапайым трансформаторсыз кернеу көбейтуші схемасы болуы мүмкін, ол 2 киловольт немесе одан да көп кернеуді тудырады. Бұл екі торды жалғастыратын жәндіктің денесінен ток өтетіндей жеткілікті, бірақ ауадағы қашықтықтан ұшқын шығаруға жеткіліксіз. Жәндіктің кішкентай денесі арқылы өтетін электр тогы оны жоғары температураға дейін қыздырады. Қуат көзінің кедергісі және тордың орналасуы адамның денесі арқылы қауіпті ток өте алмайтындай етілген. Көптеген құрт-құртты құртқыштар электр тогынан өлген жәндіктерді жинап алатын науалармен жабдықталған; басқа модельдер қалдықтардың төменге түсуіне мүмкіндік береді. Кейбіреулерінде жәндікті ұстау үшін желдеткіш пайдаланылады.

Үй ішінде немесе сыртта пайдалану

Құрт-құрттан қорғайтын тұзақтарды үй ішінде немесе ауа райының әсеріне төтеп беру үшін сыртта орнатуға болады. Дегенмен, олар сыртта тістейтін жәндіктерді (ұрғашы масалар және басқа жәндіктерді) өлтіруде тиімді емес, керісінше, зиянсыз және пайдалы жәндіктерді тартуға және өлтіруге әлдеқайда жақсырақ. Делавэр университетінің зерттеуі бойынша, 15 жазғы түнді ішінде алты құрылғымен 13 789 жәндік өлтірілді. Олардың ішінде тек 31-і ғана тістейтін жәндіктер еді. Масалар ультракөк сәулеге емес, сүтқоректілердің тынысындағы көмірқышқыл газы мен су буына тартылады. АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) құрт-құртты жою құрылғысын тамақ дайындалатын жердің үстіне орнатуға болмайды және жәндіктер құрылғының ішінде қалуын қамтамасыз етуге кеңес береді. Осы мақсатта шашырауға қарсы конструкциялар жасалады.

Қолмен ұсталатын

Батареямен жұмыс істейтін, көбінесе теннис ракеткасы пішіндес, ұшатын жәндіктерді ұруға арналған жәндіктерді жою құралдары жасалады. Төмен бағалы үлгілерде стандартты бір рет қолданылатын батареялар, ал қайта зарядталатын жәндіктерді жою құралдарында литий-ионды батареялар қолданылуы мүмкін.

Тарих

1911 жылдың қазан айындағы санында «Popular Mechanics» журналы заманауи жәндіктерді қырып тастау құрылымының барлық элементтерін, соның ішінде электр жарығы мен электрленген торды пайдаланған «ұшқыштар тұзағы» үлгісін жариялады. Бұл жобаны есімдері аталмаған екі Денвер тұрғыны іске асырды, бірақ оны практикалық қолдану үшін тым қымбат деп таныды. Құрылғыда 5 шам болған, ал тор 450 вольт кернеумен бір-бірінен белгілі бір қашықтықта орналасқан сымдардан тұрған. Пайдаланушылар оның ішін етпен жемдеуі керек еді. АҚШ-тың Патенттік және Сауда белгілері бюросы мәліметінше, алғашқы жәндіктерді қырып тастау құрылымы 1932 жылы Уильям М. Фростқа патенттелген. Ал Калифорния университетінің паразитология профессоры Уильям Бродбек Гермс (1876–1949) Калифорнияның маңызды жеміс-жидек өнеркәсібін қорғау мақсатында 20 жылдан астам уақыт бойы ірі коммерциялық жәндіктер тұзақтарын жасаумен айналысты. 1934 жылы ол барлық келешектегі жәндіктерді қырып тастау құрылымдарының үлгісіне айналған электрондық жәндіктерді қырып тастау құрылын ұсынды.