Кіріспе

Американдық ғалым (1945–2021)

Кэрол Патрис Кристос (20 желтоқсан 1945 – 14 шілде 2021) – феминист тарихшы, теолог, автор және Құдайшалар қозғалысының алға басушысы. Ол Йель университетінен докторлық диссертациясын қорғады және Колумбия университеті мен Гарвард діни мектебі сияқты университеттерде профессор болып жұмыс істеді. Оның ең белгілі жарияланымдарының бірі – «Неге әйелдерге Құдайша керек». Бұл еңбек алғаш рет 1978 жылы Санта-Крус университетінде өткен «Ұлы Құдайша қайта оянуы» конференциясында негізгі баяндама ретінде оқылған. Бұл мақала АҚШ және басқа елдерде Құдайшалар қозғалысын бастауға ықпал етті. Онда діни символдардың жалпы маңыздылығы және әсіресе Құдайдың еркек символикасының әйелдерге тигізетін әсері талқыланады. Кристос өзін «теолог» деп атады және осылайша теология ғылымына маңызды үлес қосты, бұл ғылымның тарихи тұрғыдан әйелдерге көбірек мүмкіндік беретін кеңістік құруына көмектесті. «Теология» термині ежелгі грек тіліндегі θεά (theá, «құдайша») + logy сөздерінен туындаған. Кристос әйелдер руханилығы және феминисттік теология саласында бес ықпалды кітап жазды, сондай-ақ екі классикалық антологияның редакторы болды: «Көріністерді тоқу: Феминисттік руханилықтағы жаңа үлгілер» (1989); және «Әйелдер рухының оянуы» (1979/1989). Соңғысында оның «Неге әйелдерге Құдайша керек» атты мақаласы жарияланған. Екі антологияда да түрлі діни көзқарастардан шыққан авторлардың феминисттік діни жазбалары жинақталған. Ол Йель университетінен доктор ғылымын алған. Кэрол П. Кристос АҚШ-тың жетекші университеттерінде, соның ішінде Колумбия университетінде, Гарвард діни мектебінде, Помона колледжінде, Сан-Хосе штатында және Калифорния интегралдық зерттеулер институтында оқытумен айналысты. Ариадн институтының директоры ретінде ол Грекиядағы матриархаттық діннің артефакттары бар қасиетті орындарға саяхаттар ұйымдастырды. Ол көп жылдар бойы ақын Сапфоның туған жері – Грекиядағы Лесбос аралында тұрды.

Өлім

Мәсіхтің қатерлі ісіктен қайтыс болғаны 2021 жылдың 14 шілдесінде Әйелдер мен мифологияны зерттеу қауымдастығы хабарлады. Оның феминистік теологияға қосқан үлесін құрметтейтін сіңірген қызметі туралы хабар "Қыз құдай" блогында жарияланған. Америка діни академиясы оның ұйымға көрсеткен қызметі мен Құдайлар қозғалысын дамытудағы еңбегі үшін есте сақтап қалды.