Кіріспе

Жоқ, 25-ші Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері эскадрильясы 1943 жылдың шілде айында Оклендтегі Сигровта Дуглас SBD Dauntless пикируші бомбалаушыларымен құрылды және Бугенвилдегі Пива әуеайлағында базасы бар Оңтүстік Тынық мұхитында қызмет етті, Бугенвилдегі және Рабаулдағы жапон күштеріне қарсы миссиялар орындады. 1944 жылдың мамырында таратылып, F4U Corsair истребительдерін/жер шабуылдаушы ұшақтарын пайдаланатын эскадрилья ретінде қайта құрылды. Санто, Гуадалканал, Лос-Негрос және Эмирауда қызмет еткен соң, Жаңа Зеландияға оралды және 1945 жылдың қыркүйегінде таратылды. 25-ші эскадрильяға тиесілі SBD 4 Dauntless ұшағы бір кезде Виграмдағы Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері мұражайында сақталды, ол Эспириту-Сантода оқу миссиясы кезінде экипажымен бірге жоғалғаннан кейін табылған күйінде көрсетілді. 25-ші эскадрилья пайдаланған SBD 5 ұшақтарының бірі Америкада "Planes of Fame" мұражайы үшін ұшуға жарамды күйге келтірілді, американдық ұшақтың түс схемасында боялды.

Құрылу

25-ші эскадрилья 1943 жылғы 31 шілдеде Окленд маңындағы Сигроув қаласында он екі экипаж және техникалық қызмет көрсету бөлімімен құрылды. Кейіннен бұл сан он сегіз экипажға дейін арттырылды. Эскадрилья командирі – эскадрилья басшысы Теодор Джаспер Маклейн де Ланге (Симила, 16 маусым 1914 жылы туылған, Роторуа, 4 шілде 2005 жылы қайтыс болған), кейіннен персонал жөніндегі әуе меңгері болған, денелі және мұртты тұлға. 1965 жылы CBE орденімен марапатталды және 1966 жылғы ақпанда зейнетке шықты. Эскадрильяның көптеген мүшелері армияның әрекеттесу және әуе шабуылына қарсы күрес бөлімдерінен болды, олардың орташа жасы 23 жасқа жуық болды, бірақ кем дегенде бір ұшқыш (Лесли Маклелан Симондс, 1911 жылы туылған) де Лангеден үлкен болды. Ұшақтардың алғашқы партиясы MAG 14-тен тоғыз SBD 3 ұшағынан тұрды. Бұл машиналар бұрынғы Тынық мұхиты шайқастарында қатысқан, жағдайы нашар машиналар деп есептелді. Келесі бірнеше айда экипаждар оқу-жаттығуларын жүргізді, ал техникалық қызметкерлер ұшақтарды ұшуға қабілетті ету үшін күресті, американдықтардан бірнеше SBD 3 (кейін SBD 4) ұшақтарын сұрап, алды. 1943 жылғы қараша айына дейін ұшақтар бастапқы USMC таңбаларымен және эскадрилья нөмірлерімен жұмыс істеді. Бастапқы дайындықтан кейін эскадрилья 1944 жылғы 6 қаңтарда түскі асқа дейін Окленд үстінен он сегіз ұшақпен ұшып өтті, бұл азаматтардың үлкен қызығушылығын тудырды.

Киелі рух

1944 жылдың 30 қаңтарында эскадрильяның қызметкерлері Lodestar және C 47 ұшақтарымен, 40 эскадрильяның көмегімен Эспириту Сантоға американдық бөлімдермен бірге оқу үшін ұшырылды. Оларды күтіп тұрған 18 SBD 4 ұшағы Жаңа Зеландияда қалдырғандарындай дерлік ескі болды. Дегенмен, эскадрилья зениттік оқпен ату, пикелік бомбалау және формацияда ұшу бойынша оқуын аяқтады. Осы оқу кезінде NZ5037 ұшағы екі экипаж мүшесімен бірге жаттығу бағытымен ұшу кезінде жоғалып кетті. Жүргізілген кең ауқымды іздеулерге қарамастан, ұшақ немесе экипаж табылмады. NZ5037 1987 жылға дейін джунгліде жоғалған күйде қалды, содан кейін 3 эскадрилья оны тауып, Жаңа Зеландияға қайтарып әкелді. 1944 жылдың ақпан айында эскадрилья 18 жаңа SBD 5 ұшағын алды. Мақсаты – эскадрильяны Бугенвиль аралындағы Пива әуежайына дереу орналастыру еді, бірақ аралдағы одақтастардың жағажай бекінісінің нашар жағдайына байланысты, Пива әуежайына артиллериялық оқтан қорғаныш күшейгенге дейін орналасу кейінге шегерілді.

Бугенвиль

25-ші эскадрилья 22 наурызда Гуадалканалға SBD-5 ұшақтарымен ұшып келді, оны 40-шы эскадрильяның төрт Вентура және бір C-47 ұшағы сүйемелдеді. 6-шы эскадрильяның "Каталина" ұшағы Флорида аралдарындағы Халаво су ұшақтары базасында қауіпсіздік ұшағы ретінде күшінде болды. Гуадалканалда NZ5055 ұшағы, пилот Ф/О Брюс Грэм басқарған, Хендерсон аэродромына қонғанда бағытын жоғалтып, май барабанына соқтығысты, ұшақ жарамсыз деп жарияланды. 23 қаңтарда Хендерсон аэродромынан эскадрилья Пива әуежайына ұшты. Ұшу кезінде NZ5063 ұшағының мергеншісі қателікпен сақталып қойылған пулеметін оқтап, фюзеляжға елеулі зақым келтірді. Пулеметтер ұшақтың кез келген бөлігіне бағытталғанда оқ атуға арналмаған. Пиваға қонғаннан кейін жаңа зеландиялықтар өзін тар жағажайда тапты, жапондық күштері периметрді оққа тұтып, шабуылдады. Пивадан жасалған алғашқы миссия 24 наурызда сағат 06:15-те Маклеан де Ланге және оның мергеншісі жүзеге асырған артиллериялық барлау болды. Күндіз эскадрилья жапондықтарға қарсы тағы үш рет ұшты. Жау тым жақын болғандықтан, шабуылдардың бірі кезінде әуежайдағы техникалық қызметкерлер ұшқыштардың бомба тастағанын көруге мүмкіндік алды.

NZ211

1943 жылдың 13 қыркүйегінде Жаңа Зеландиядағы Вайуку маңында төмен ұшып келе жатып жылдамдығын жоғалтып, құлап, өртенді. Осы апатта пилот-лейтенант Уильям МакДжаннет және сержант Дуглас Кернс қаза тапты.

NZ5037

NZ5037 экипажымен бірге FGOFF Александр Мур және FSGT Джон Мунро 11 ақпанда Эспириту Сантода радио диапазонымен танысу ұшуы кезінде жоғалып кетті. Ұшақ бұл аймақтың бұлтпен жабылған төбелерінде жоғалып, кең ауқымды іздеу жұмыстарына қарамастан, 1987 жылға дейін қираған қалдықтары табылған жоқ.

"176" деген сан

4 сәуірде Хендерсон алаңынан Пиваға ұшып бара жатқан үш SBD ұшағы жоғалып кетті, ал FGOFF Лесли Маклелан Симмондс басқарған "176" кодты ұшақ, басқа ұшақтардан бөлініп, із-түзсіз жоғалып кетті. Сол күні кешке радиоарна арқылы оның Танга аралдарына жақын жерге суға қонуды жоспарлап отырғаны хабарланды. Оның ұшуы қалай және қайда аяқталғаны әлі анықталған жоқ, бірақ ең мүмкін жағдай – ол Танга аралдарының жанында суға қонған немесе парашютпен секіріп шыққан. Кейін Маклелан Симмондс жапондықтарға тұтқынға түсіп, сол жамбасына оқ тиді және Рабаулға жеткізілді, онда ол Туннель Хилл Роудтағы тұтқын лагерінде ұсталды. Маклелан Симмондстың соңғы күндерін оның бірге тұтқын болған Хосе Холгин 1948 жылы жазған куәлігінде сипаттады. "1944 жылдың сәуір айында Туннель-Хилл тұтқын лагеріне тек Симмонс деген есіммен таныс болған бір тұтқын келді. Оның сол жамбасында жаралы оқ жарасы болды. Мен және басқа тұтқындар Симмонсқа бірінші көмек көрсетіп, көйлектерімнен жарып, бинт жасадық. Бірақ лагерь басшылары Симмонсқа тиісті медициналық көмек көрсетпегендіктен, оның жағдайын жақсартуға ешқандай әрекет етпеді, ол санасыз болып, қайда екенін және не жағдай екенін білмейтін болды. Бұл 1944 жылдың 15 наурызында немесе оған жуық уақытта Туннель-Хилл тұтқын лагерінің үңгірінен, содан кейін Туннель-Хилл тұтқын лагерінің үңгірінен және оның маңынан тұтқын шатырларына көшірілгеннен кейін болды. Симмонс құлыпталған есікке қарай сүйініп, "Жылдамдайық, кешігіп қаламыз, машина күтіп тұр, бәрі дайын" дейтін. Біз оны қайтадан жерге жатқызып, қадағалап отыратынбыз. Мен және басқа тұтқындар бірнеше рет өтініш білдіргеннен кейін бас дәрігер Оямада түрмеге келіп, Симмонсқа қарағаннан кейін, оған қан құю және жамбасындағы оқты алу үшін операция жасау қажет екенін айтты, бірақ доктор Фуситита немесе полковник Кикучидің рұқсаты болмаса, Симмонсқа мұндай көмек көрсету мүмкін емес еді. Симмонс 1944 жылдың 28 мамырында қайтыс болды, менің білуімше, оның өлімінің себебі – тиісті медициналық көмек немесе емдеудің болмауынан туындаған қанның улануы, нәтижесінде ол қайтыс болды. Менің ойымша, Симмонс Жаңа Зеландия Әуе Күштерінің құрамында болған және 1944 жылдың 20 сәуірінде немесе оған жуық уақытта Бугенвилл маңында, Соломон аралдарында жапондықтар тарапынан атып түсірілген".

NZ5050

17 сәуірде эскадрилья он екі SBD ұшағын Рабаул қаласының жанындағы Лакунайдағы жапон әуежайына 86 ұшақтың шабуылына қатысу үшін жіберді. NZ5050 нысана үстінде соңғы рет көрінді және зениттік артиллерияға (AAA) түсіп, PLTOFF Джеффри Крей мен FSGT Фрэнк Белл қаза болуымен бірге шатқалына құлаған деп есептеледі. 25-ші эскадрильяға қарасты барлық SBD-5 ұшақтары АҚШ Әскери-теңіз күштерінің (USN) "үш түсті схемасымен" – жоғарғы бөлігі теңіз көк түсімен, бүйектері орташа көк түсімен және астыңғы бөлігі ақ түсімен боялған.

NZ5051

10 мамырда 34 ұшақтан тұратын күш, оның ішінде 25-ші эскадрильяның он екі SBD ұшағы Лакунайға және жақын жердегі қарулы бекеттерге шабуыл жасады. FLTLT Джек Эдвардс және W/O Лу Хопп басқаратын NZ5051 ұшағы бомбаларын тастады, бірақ ұшу-қону жолағынан көтерілген кезде зениттік артиллериядан зардап шекті. SBD Грит (Матупи) портына құлап, екі экипаж мүшесі қаза тапты.

Саяхаттың аяқталуы

25-ші эскадрильяның сапары 20 мамырда аяқталды. Сағат 07:00-де он жеті SBD Пивадан ұшып шығып, Расселл аралдарындағы Ренард алаңына қонды, онда ұшақтар американдықтарға қайтарылды, айтуынша, "жаңадай" жағдайда болған. Эскадрильяның қызметкерлері келесі күні RNZAF Whenuapai әуе базасына жеткізілді. 25-ші эскадрилья таратылып, жаңа командирімен F4U Corsair (F4U 1s және F4U 1Ds) ұшақтарымен жабдықталған истребитель-бомбалаушы эскадрильясы ретінде қайта құрылды. Бірнеше ұшқыш жаңа эскадрильяға өтті, соның ішінде Грэхам Хоуи 1945 жылғы 13 маусымда ұшып көтерілгенде қозғалтқышы істен шығып, орманға құлап қаза тапты.

Әуе кемесінің тағдыры

Эспириту Сантода жұмыс істеген SBD 4 ұшақтары 1944 жылдың ақпан айында USMC-ге қайтарылды. Пивадан жұмыс істеген SBD 5 ұшақтары 1944 жылдың мамыр айында USMC-ге қайтарылды. Олардың бірі қазір "Даңқ ұшақтары" мұражайында ұшып жүр; NZ5037 және NZ5021 ұшақтарының қираған қалдықтарынан басқа, жалғыз сақталған RNZAF *SBD, олардың қазіргі орны белгісіз. Жаңа Зеландияда пайдаланылған SBD 3 және SBD 4 ұшақтары бастапқыда Хобсонвиллде сақталды, содан кейін 1940 жылдардың соңында металл тескісі ретінде сатылды.