Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Австралияның жартылай эскадрильясы: Месопотамиядағы алғашқы қадам

Кіріспе

Месопотамиялық жартылай ұшу (MHF) немесе Австралиялық жартылай ұшу, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде активті қызметке кірген алғашқы Австралиялық ұшу корпусының (AFC) бөлімшесі болды. 1915 жылдың сәуір айында Үндістан үкіметінің сұрауы бойынша құрылған бұл жартылай ұшудың құрамы Месопотамияға (қазіргі Ирак) жіберілді, онда олар аз ғана саны бар, ескірген және жарамсыз дерлік ұшақтармен жабдықталды. Кейіннен олар генерал-майор Чарльз Тауншенд басқаруындағы британдық және үнділік күштерге көмек көрсету үшін Тигр аңғарында операция жүргізді. 1915 жылдың желтоқсан айында бөлімшенің операциялары аяқталды, ал келесі айда ұшу Египетте құрылып жатқан АФК-нің басқа бөлімшелеріне біріктірілді. 1916 жылдың қазан айында ресми түрде таратылды.

Тарих

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда одақтас әскерлердің әуе күштері шағын және жаңа құрылған болатын. Барлық қолда бар ұшақтар мен ұшқыштардың көпшілігі Батыс майданға жіберілді. Бұл Месопотамияда Осман империясына шабуыл жасап жатқан Үндістан армиясының әуеден қолдауы болмағанын білдірді. 1915 жылдың 8 ақпанында Австралия үкіметі Үндістанның Британ үкіметінен әуе көмегі туралы сұрау алды. AFC әлі де даму кезеңінде болды және жартылай эскадрилья үшін ғана жеткілікті ұшқыштар мен техникалық персоналды қамтамасыз ете алды: сондықтан бөлімше Месопотамиялық жартылай эскадрильясы немесе Австралиялық жартылай эскадрильясы деп аталды, ал капитан Генри Петре командир болып тағайындалды. Месопотамиялық жартылай эскадрильясы 1915 жылдың 1 сәуірінде Орталық ұшу мектебінде құрылды. Құрылғаннан бастап бөлімшеде төрт офицер және 41 сарбаз болды. Жартылай эскадрильяға тағайындалған ұшқыштардың арасында сол кезде Австралияда оқытылған жеті ұшқыштың төртеуі болды. Австралиялықтарға Үндістан армиясы мен Жаңа Зеландиядан қосымша персонал келуі тиіс болды. AFC контингенті Бомбейге, ал 20 сәуірде Басраға аттанды. Эскадрильяның ұшақтарын Үндістан үкіметі қамтамасыз етуге міндеттенді. 26 мамырда Басраға келген кезде екі Maurice Farman Shorthorn және Maurice Farman Longhorn ұшағы берілді. Бұл үш екіұшақтың конструкциясы ерекше болды, өйткені винт қозғалтқыштың арт жағында, пилот кабинасынан кейін орналастырылған. Ұшақтар көнелген және шөл жағдайларына жарамсыз болды. Бастапқыда олардың максималды жылдамдығы сағатына 80 км-ге жететін, ал шөл желдері (шамал деп аталады) көбінесе сағатына 129 км жылдамдыққа дейін жететін. Екіншіден, шөлдің ыстық ауасы ұшақтардың көтерілу қабілетін төмендетіп, кейде ұшып қалуға мүмкіндік бермейтін. Longhorn екінші қол ұшақ болды және үнемі механикалық ақауларға тап болды, сондықтан оны жиі жөндеуге тура келді. Келгеннен кейін ұшақтар дереу барлау миссияларына жұмылдырылды, Тигр өзені аймағында генерал-майор Чарльз Тауншенд басқаратын британдық және үнділік күштерге көмек көрсетті. Біраз уақыттан кейін Үндістан армиясы Амара қаласын басып алды, ал маусымның басында қалаға келген жартылай эскадрилья Кутқа қарай жорыққа қолдау көрсетуге кірісті, арасында Насирияда да операциялар жүргізілді. 4 шілдеде жартылай эскадрильяның жабдығы екі Caudron G.3 ұшағымен толықтырылды, олар әлі де толыққанды жаңа емес еді, бірақ Фарман ұшақтарынан жақсырақ саналды. 30 шілдеде Caudron ұшақтарының бірі механикалық ақауларға байланысты жау территориясына қонуға мәжбүр болды. Кейінірек хабарланғандай, экипаж – лейтенанттар Джордж Пиннок Мерц (медициналық дәрігер және бұрынғы Мельбурн университетінің студенттік полкінің мүшесі) және Уильям Берн (жаңа зеландиялық) – бірнеше шақырымға созылған атыс кезінде қарулы азаматтар тарапынан қаза тапты. Олар Австралияның әуе соғысындағы алғашқы құрбандары болды. Тамыз айында жартылай эскадрилья төрт Martinsyde S.1 ұшағын алды. 24 тамызда ол ресми түрде 30-шы Корольдік әуе эскадрильясына қосылды, бірақ 30-шы эскадрильяның қалған бөлігі бірнеше апта бойы Мысырда қалды. Жартылай эскадрильяның құрамы мен ұшақтары 30-шы эскадрильяның "B" бөлігіне енгізілді. Қыркүйек айында Корольдік әскери-әуе қызметінің (RNAS) үш Short 827 су ұшағы және олардың экипаждары, эскадрилья командирі Роберт Гордон басшылығында келді және жартылай эскадрильяға қосылды. Тигр өзені сол жылы су ұшақтары үшін тым жақсы болмағандықтан, олар Shorthorn ұшақтарына айналдырылды. 27 қыркүйекте Кут басып алынды және жартылай эскадрилья сол жерге көшті. Қазан айының соңында Мысырдан төрт B.E.2c ұшағы және олардың RFC экипаждары келді. "B" бөлігінің австралиялық құрамының саны көбейді, кем дегенде екі экипаж атып түсірілді немесе қозғалтқыштары істен шықты және тұтқынға алынды. Үндістан армиясы Бағдадтан тыс жерлерде күшті қарсылыққа тап болды және 4 желтоқсанда Кутқа қайта шегінді, онда қала қоршауға алынды. Бес айлық қоршаудан кейін Куттағы гарнизон капитуляциялады. Австралияның тоғыз техникалық қызметкері соғыс тұтқыны болды. Басқа одақтас тұтқындары сияқты, Месопотамияда тұтқынға алынған AFC қызметкерлері де Түркияға қатаң марш жасады және олардың тек екеуі ғана тұтқындықтан аман қалды. Месопотамиядағы соңғы австралиялық ұшқыш Петре 7 желтоқсанда 30-шы эскадрильядан кетіп, қалған жалғыз Shorthorn ұшағымен Мысырға ұшты, онда ол және ұшақ Австралияның ұшу корпусының эскадрильялары құрылып жатқан жерге қосылды. Месопотамиялық жартылай эскадрильясы 1916 жылдың қазан айында ресми түрде таратылды. Бөлімшемен тоғыз ұшқыш ұшқан, олардың екеуі жоғалып кетті деп есептеледі, ал алтауы тұтқынға алынды. Тарихшы Алан Стивенс "Галлиполидегі қазіргі оқиғаларға Австралия жұртшылығының қызығушылығын көлеңкелеп, Half Flight-тің батылдығы мен жаңашылдығы көбінесе назардан тыс қалды" деп жазды.

At the start of World War I, the air forces of the Allied forces were small and primitive. Most of the available aircraft and pilots were assigned to the Western Front. This meant that the Indian Army, which was attacking the Ottoman Empire in Mesopotamia, had no air support. On 8 February 1915, the Australian government received a request for air assistance from the British Government of India. The AFC was still in its infancy and could provide enough aircrews and ground staff for only half a flight: the unit therefore became known as the Mesopotamian Half Flight, or Australian Half Flight and Captain Henry Petre was appointed commander. The Mesopotamian Half Flight was formed at the Central Flying School on 1 April 1915. Upon establishment, the unit consisted of four officers and 41 enlisted personnel. The personnel assigned to the Half Flight included four of the seven trained pilots in Australia at the time. The Australians were to be augmented by personnel from the Indian Army and New Zealand. The AFC contingent sailed for Bombay, and on 20 April it left for Basra. The half flight's aircraft were to be provided by the Indian Government, and on its arrival in Basra on 26 May, two Maurice Farman Shorthorns and a Maurice Farman Longhorn were handed over. These three biplanes were of a "pusher" design, so called because the propeller was placed aft of the engine, behind the cockpit. The planes were already obsolete and were not suitable for the desert conditions. To start with, their top speed was only 50 mph (80 km/h), while the desert wind (known as the shamal) often reached 80 mph (129 km/h). Secondly, the warm desert air reduced the aircraft lift capability, rendering them unable to take off on occasions. The Longhorn was a second hand aircraft and had persistent mechanical problems, meaning that it spent much time being repaired. After arrival, the aircraft were immediately put to use on reconnaissance missions, operating in the Tigris Valley in support of British and Indian forces under the command of Major General Charles Townshend. Shortly afterwards, the Indian Army captured the town of Amarah, and after arriving there in early June, the half flight began operations in support of an advance towards Kut from Amarah, with intervening operations in Nasiriyeh. On 4 July, the half flight's equipment was augmented with two Caudron G.3 aircraft, which were still not up to date, but generally preferred to the Farmans. On 30 July, one of the Caudrons was forced to land in enemy territory due to mechanical problems. It was later reported that the crew – Lieutenants George Pinnock Merz (a medical doctor and formerly of the Melbourne University Rifles) and William Burn (a New Zealander) – were killed by armed civilians after a running gun battle over several miles. They were Australia's first air war casualties. In August the half flight received four Martinsyde S.1s. On 24 August, it was officially attached to No. 30 Squadron Royal Flying Corps, although the rest of 30 Squadron remained in Egypt for several weeks. The half flight's personnel and aircraft were incorporated into "B" Flight, No. 30 Squadron. During September, three Royal Naval Air Service (RNAS) Short 827 floatplanes and their crews, under Squadron Commander Robert Gordon, arrived and were attached to the half flight. Because the Tigris river was too shallow for the seaplanes to use at that time of year, they were converted into Shorthorns. On 27 September, Kut was captured and the half flight moved there. Four B. E.2c aircraft and their RFC crews arrived from Egypt in late October. The Australian personnel of "B" Flight suffered an increasing number of losses with at least two crews being taken prisoner, either after being shot down or suffering engine failure. The Indian Army soon met with stiff opposition outside Baghdad, and were forced back to Kut on 4 December, where the city was besieged. After five months of siege, the garrison at Kut surrendered. Nine Australian ground staff became prisoners of war. Like the rest of the Allied prisoners, AFC personnel taken prisoner in Mesopotamia endured a punishing forced march to Turkey proper and only two of them survived captivity. Petre, the last remaining Australian airman in Mesopotamia, left No. 30 Squadron and flew the only remaining Shorthorn to Egypt on 7 December, where he and it were eventually incorporated into the Australian Flying Corps squadrons that were forming there. The Mesopotamian Half Flight was officially disbanded in October 1916. A total of nine pilots flew with the unit, and of them two were lost, presumed killed, and six were captured. Historian Alan Stephens has written that "overshadowed by the Australian public’s interest in the contemporary events at Gallipoli, the Half Flight’s heroic and pioneering achievements went largely unrecognised".