Кіріспе

Математикалық логикада Крейгтің интерполяция теоремасы – әр түрлі логикалық теориялар арасындағы байланыс туралы мәлімдеме. Қарапайым түсіндіргенде, егер φ формуласы ψ формуласын логикалық түрде тудырса, және екеуінің де кем дегенде бір атомдық айнымалы белгісі ортақ болса, онда ρ формуласы болады, ол интерполянт деп аталады. Онда ρ формуласындағы барлық логикалық емес символдар φ және ψ формулаларында кездеседі, φ формуласы ρ формуласын тудырады, ал ρ формуласы ψ формуласын тудырады. Бұл теореманы алғаш рет 1957 жылы Уильям Крейг бірінші реттік логика үшін дәлелдеген. Теореманың түрлері басқа логикалар үшін де қолданылады, мысалы, есептік логика үшін. 1959 жылы Роджер Линдон бірінші реттік логика үшін Крейгтің интерполяция теоремасының күшті түрін дәлелдеді; осы жалпы нәтиже кейде Крейг–Линдон теоремасы деп аталады.

Линдонның интерполяция теоремасы

S және T екі бірінші реттік теория болсын деп есептейік. Белгі ретінде S ∪ T, S және T екеуін де қамтитын ең кіші теорияны білдірсін; S ∪ T теориясының сигнатурасы, S және T сигнатураларын қамтитын ең кіші сигналтура болады. Сондай-ақ, S ∩ T екі теорияның тілдерінің қиылысы болсын; S ∩ T теориясының сигнатурасы, екі тілдің сигнатураларының қиылысы болады. Линдон теоремасы бойынша, егер S ∪ T қанағаттандырылмаса, онда S ∩ T тілінде ρ интерполяциялық сөйлем болады, ол S-тің барлық модельдерінде дұрыс, ал T-тің барлық модельдерінде жалған. Одан әрі, ρ мықты қасиетке ие, яғни ρ-да оң мәнде қолданылған әрбір қатынас символы S-тің кейбір формуласында оң мәнде, ал T-тің кейбір формуласында теріс мәнде қолданылады, ал ρ-да теріс мәнде қолданылған әрбір қатынас символы S-тің кейбір формуласында теріс мәнде, ал T-тің кейбір формуласында оң мәнде қолданылады.

Қолданбалар

Крейг интерполяциясының көптеген қолданыстары бар, олардың ішінде дәйектілік дәлелдеу, модельді тексеру, модулдік спецификацияларда дәлелдеу, модулдік онтологиялар.