Кіріспе

Электрондық схема]

Видлар тоқ көзі – негізгі екі транзисторлы ток көпіршігінің модификациясы болып табылады, ол тек шығыс транзисторы үшін эмитерлік дегенерациялық кедергісін қосады, бұл тоқ көзіне орташа кедергі мәндерін ғана пайдаланып төмен токтарды жасауға мүмкіндік береді. Видлар схемасын биполярлы транзисторлармен, МОП транзисторларымен және тіпті вакуумдық түтіктермен де қолдануға болады. Мысалы, 741 операциялық күшейткішін келтіруге болады, ал Видлар көптеген жобаларында осы схеманы құрамдас бөлік ретінде пайдаланған. Бұл схеманы ойлап тапқан Боб Видлардың құрметіне аталған және 1967 жылы патенттелген.

DC талдау

1-сурет – биполярлы транзисторлар қолданылатын Видлар тоқ көзінің мысалы, онда эмитерлік кедергі R2 шығыс транзисторы Q2-ге қосылған және Q1-ге қарағанда Q2-дегі токты азайтады. Бұл схеманың негізгі қағидасы – R2 резисторындағы кернеудің төмендеуі Q2 транзисторының база-эмиттерлік кернеуінен шегеріледі, соның салдарынан бұл транзистор Q1 транзисторына қарағанда өшіріледі. Бұл тұжырым 1-суреттегі схеманың екі жағындағы базалық кернеу өрнектерін теңестіру арқылы түсіндіріледі:

мұнда β2 – шығыс транзисторының бета шамасы, ол кіріс транзисторының бета шамасынан өзгеше, себебі екі транзистордағы тоқтар мүлдем әртүрлі. IB2 айнымалысы – шығыс транзисторының базалық тогы, ал VBE – база-эмиттерлік кернеуді білдіреді. Бұл теңдеу (Шокли диод теңдеуін қолданып) мынаны көрсетеді:

теңдеу 1

мұнда VT – жылулық кернеу. Бұл теңдеу токтардың екі масштабтық токтан, IS1 және IS2, әлдеқайда үлкен екенін шамалайды; бұл шамалау тоқ деңгейі өшіру деңгейіне жақын болмаса жарамды. Әрі қарай, масштабтық тоқтар бірдей деп есептеледі; бірақ іс жүзінде оларды тең ету үшін арнайы шаралар қабылдануы керек.

Дәл шешім

Жоғарыдағы трансценденттік теңдеулер Ламберт W функциясы көмегімен нақты шешіледі.