Кіріспе

Антикатоликтік құпия қоғам, 1887–1911

Америка қорғаныс қауымдастығы (АҚҚ) – 1887 жылы протестанттар құрған американдық антикатоликтік құпия қоғам. Бұл ұйым 19 ғасырдың соңында АҚШ-тағы католиктерге қарсы ең ірі қозғалыс болып табылды, әсіресе Орта Батыста күшті өңірлік беделге ие болды. 1890 жылдардың басында ұйым қарқынды өсіп, 1896 жылғы сайлаудан кейін күрт құлдырады. 1850 жылдардағы «Бірде-бір нәрсені білмейтін» қозғалысынан өзгеше, АҚҚ өз тәуелсіз саяси партиясын құрмады, керісінше, науқандар мен саяси конвенцияларда, әсіресе Республикалық партияның қолдаушыларын арттыру арқылы ықпал етуге тырысты. Ұйым мемлекеттік мектеп жүйесіндегі Рим католиктерінің ықпалы, шексіз католиктердің көшіп келуі және Американың ірі қалаларындағы саяси құрылымдардың католиктердің бақылауына өтуіне алаңдады. 1896 жылдың басында жүз мыңнан астам мүшесі болғанымен, ұйымның құлдырауы жылдам болды, 1898 жылға дейін тек бос қабық қалды. Ұйымның қалдықтары 1911 жылы негізін қалаушының қайтысымен толық таратылды.

Құру

1887 жылғы 13 наурызда жексенбі күні түстен кейін, Айова штатының Клинтон қаласындағы Генри Ф. Бауэрстің заң кеңсесінде, қазіреттегі мэр Арнольд Уоликердің сайлаудағы жеңілісін талқылау үшін жиналыс шақырылды. Бауэрс және басқалар бұл жеңілісті жергілікті ұйымдасқан еңбек қозғалысындағы рим католиктерінің ұйымдасқан күш-жігеріне байланысты деп есептеді. Жиынға жеңілген бұрынғы мэр және оның інісі барлығы жеті адам қатысты. Жеті адам католиктердің саяси ықпалына қарсы күресу үшін жаңа саяси қоғам құру туралы шешім қабылдады, оны Американы қорғау қауымдастығы деп атады, және осы жаңа ұйым үшін масондық әсері бар конституция мен рәсім жасалды. Бауэрс топтың алғашқы "Жоғарғы президенті" болып сайланды. Бауэрстің өзінен басқа, тағы алты негіздеуші мүше болды. Бауэрс кейінірек бұл "Бірінші кеңес" үш республикашылдан, екі демократтан, бір популисттен және бір тыйым салушыдан тұрғанын мәлімдеді. Бауэрс Бірінші Кеңестің діни құрамында методист, баптист, пресвитериан, конгрегационалист және лютеран дін өкілдері, сондай-ақ "діні жоқ" адамдар болғанын айтты. Бұл құпия қоғамның мүшелерінің санын көрсететін ішкі құжаттар жоқ, себебі ұйымның мұрағаттары өрт сөндіру кезінде жойылған. Дегенмен, осы кезеңде ұйымның мүше саны өте аз болды, тек 1892 жылдың басында ғана 11 000-ға жетті – бұл алдыңғы алты айда "қатты өскеннен" кейін болды.

Жаппай қозғалысқа айналу

1892 және 1893 жылдар АПА-ның мөлшерінің күрт өсу кезеңін бастады, сондай-ақ бұл құпия қоғам елдің әртүрлі газеттерінде жаңалықтардың тақырыбына айналды. 1893 жылдың қыркүйегіне қарай, Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы АПА-ның жергілікті кеңесінің басшысы – бұрын Торонтодағы «Лоял Оранж институтының» мүшесі болған – тек сол қалада 800-ден астам мүшесі бар екенін мақтан тұтты және «Біз осы қаланы АПА Канзас-Сити, Детройт, Сагинау және Батыс қалаларын басқаратындай басқарамыз» деп уәде берді. 1890-шы жылдардың ортасында АПА-ның саяси ықпалы күшейген басқа қалалардың қатарында Омаха, Рокфорд, Толедо, Дулут және Луисвилл болды, ал Рочестер, Сент-Луис және Денверде олардың ықпалы біршама төмен болды. Канадада туған У. Дж. Х. Трэйнор, АҚШ-тың «Лоял Оранж институтының» бұрынғы Жоғарғы Бас ұстазы және Детройттегі «Патриотикалық америкалық» атты апталық католиктерге қарсы газеттің редакторы, 1893 жылы Боуэрстен кейін Жоғарғы Президент болып тағайындалды. 1890-шы жылдардың ортасында АПА Орта Батыстағы өзегінен бастап, толыққанды ұлттық ұйымға айналды, сонда Жоғарғы Президент Трэйнор жаңа жергілікті кеңестер құруға көмектесу үшін көп сапарлар жасады. 1912 жылы жарияланған Хамфри Десмондтың оң көзқарасты бағалауынша, ұйымның мүшелерінің саны 1894 жылдың ортасында 100 000-ға жеткен секілді. Алайда, ұйым өзінің көптеген және өсіп келе жатқан төленген мүшелерінің санын атаудың орнына, жиі риторикалық шатастырулар жасап, «басқарылатын» дауыс санымен мақтанды. 1894 жылдың ақпанында Батыс жағалауына ұйымдастыру сапары барысында Трэйнор баспасөзге топтың Вашингтон штатының Такома қаласында (36 000 халқы бар қала) 2 000 дауысқа «иелік екенін», бұл жалпы ел бойынша «басқарылатын» 2 миллион дауыстың бір бөлігі екенін мәлімдеді. АПА-ның мүшелік санын жүйелі түрде арттырып көрсетуі бұрынғы АПА лекторы және қарсы ұйымның негізін қалаушы Уолтер Симс тарапынан 1895 жылы айқын айтылды, ол «АҚШ-та 120 000 мүше жоқ, бірақ олар оны миллион деп атайды» деді. АПА мүшелігінің нақты ең жоғары көрсеткіші «Трэйнордың есептік мақтанышы мен Симстің наразылықпен мойын бұруы арасындағы бір жерде» болды, деп кейіннен АПА қозғалысын зерттеген алғашқы маңызды ғалым Хамфри Десмонд мәлімдеді.

Ұйымдастыру құрылымы

Жоғары билік номиналды түрде әр көктемде жыл сайынғы жиналыстарда бас қосатын мүшелерге берілгенмен, іс жүзінде АПА "Жоғарғы Президент" және басқа "Жоғарғы" лауазымды тұлғалардан – вице-президент, екі хатшы (біреуі жұмыспен айналысатын, екіншісі рәсімдік), қазынашы, капеллан және тағы алты адамнан тұратын орталықтандырылған ұйым болды. Бұл лауазымды тұлғалар Жоғарғы Атқару Кеңесін құрады, олар жиналыстар арасында күнделікті шешімдер қабылдау өкілеттігін жүзеге асырды. 1897 жылдан кейін әлсіреген ұйым Бас хатшы тұратын жерде кеңсесін сақтап келді. Ұйымдастырудың негізгі нысаны "жергілікті кеңес" деп аталды, ол қалалар бойынша құрылды, ал штаттың әртүрлі жергілікті кеңестері "Жоғары Кеңес" деп аталатын штаттық ұйымға бірікті. Жылдық жарна 1 доллар, ал бастапқы кіру ақысы 1 доллар болып белгіленді.

Мұра

1914 жылы Огайо штатында өзін Американың қорғау қауымдастығы деп атаған жаңа топ демократтық кандидат Тимоти С. Хоганның және қазіргі демократтық губернатор Джеймс М. Кокстың жеңілісіне католиктерге қарсы науқан жүргізу арқылы әсер етті. Миссури штатындағы "The Menace" газеті Хоган мен Коксты папаның құлықтары ретінде бейнеледі. 1895 жылдың 8 қыркүйегінде Мексика қаласында Конституциялық реформа клубы құрылды. Оның мақсаты – "католик шіркеуінің күшейіп келе жатқан билігі мен беделін күресу және мемлекеттік мектептерді қорғау" болды. АПА Канадада да белсенді болды, онда ол Оранжистермен жұмыс істеді және "1894 және 1895 жылдары Доминионның ірі қалаларындағы сайлауларға ықпал еткені айтылады". Англияда олар Оранж ложасымен де байланыс құрған көрінеді.

Қазіргі заманғы басылымдар

Брандт, Джон Л. Америка немесе Рим: Мәсіх немесе Папа. Сент-Луис: Христиандық баспа компаниясы, 1899 жыл. Дебс, Юджин В. "Америкалық қорғаушы қауымдастығы", "Локомотивтер өрт сөндірушілерінің журналы", 18 том, № 3 (1894 жылғы наурыз), 280–282 беттер. Дезмонд, Хамфри Джозеф. "Америкалық қорғаушы қауымдастығы", Католик энциклопедиясы. Нью-Йорк: Роберт Апплтон компаниясы, 1911 жыл. Дезмонд, Хамфри Джозеф. АПА қозғалысы: Сызықтар. Вашингтон: "Жаңа ғасыр" баспасы, 1912 жыл. Герши, Скотт Фанк және басқалар. Рим-католик шіркеуінің қателіктері: және оның Құрама Штаттар мен басқа елдерге тигізетін сырттай ықпалы, қазіргі заманның ең терең ойшылдары және Америкалық қорғаушы қауымдастығының (А. П. А.) тарихы мен дамуы. Сент-Луис: Дж. Х. Чемберс, 1894 жыл. Хаббард, Элберт. "Жаңа ауру", "Арена", 10 том, толық № 55 (1894 жылғы маусым), 76–83 беттер. Трэйнор, В. Дж. Х. "АПА-ның мақсаттары мен әдістері", "Солтүстік Америкалық шолу", 159 том, толық № 452 (1894 жылғы шілде), 67–76 беттер. Трэйнор, В. Дж. Х. "Романизмнің қаупі", "Солтүстік Америкалық шолу", 161 том, толық № 465 (1895 жылғы тамыз), 129–140 беттер. Трэйнор, В. Дж. Х. "АПА саясаты мен күші", "Солтүстік Америкалық шолу", 162 том, толық № 475 (1896 жылғы маусым), 658–666 беттер. Вебб, Бен Дж. 1896 жылғы жалған патриотизм: "Ештеңе білмейтіндік" және APAизм. Луисвилл, Кентукки: Чарльз А. Роджерс, 1896 жыл. Вейппирт, Г. В. "АПА: Әйгілі құпия ұйымның қағидаларының жобасы", "Уичита Бикон", 25 қаңтар 1896 жыл, 6 бет.

Екіншілік көздер

Беннетт, Дэвид Х. Қорқыныш партиясы: Америка тарихындағы жаңа оңшылдар. Солтүстік Каролина университетінің баспасы, 1988. Крос, Джозеф Л. "Америкалық қорғау қауымдастығы: 1890–1900 жылдардағы кезеңдік әдебиеттің әлеуметтанулық талдауы". Американдық католиктік әлеуметтану шолуы 10.3 (1949): 172–187. Онлайн.
Хайгам, Джон. "Нативист санасы: Генри Ф. Бауэрс және А. П. А.", "Американдық тоқсандық", 4-том, 1-сан (1952 жылғы көктем), 16–24 беттер. JSTOR-да.
Хайгам, Джон. Жердегі жаттықтар: Америкалық нативизм үлгілері, 1860–1925. Нью-Брансуик, Нью-Джерси: Ратгерс университетінің баспасы, 1955. Дженсен, Ричард Дж. Орта Батысты жеңіп алу: Әлеуметтік және саяси қақтығыс, 1888–1896. Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 1971. Кинзер, Дональд Л. Антикатолицизмдегі бір эпизод: Америкалық қорғау қауымдастығы. Сиэтл: Вашингтон университетінің баспасы, 1964. Манфра, Джо А. "Жергілікті саясат және Америкалық қорғау қауымдастығы, 1887–1890". Айованың жылнамалары, 55-том (1996), 138–166 беттер. Онлайн.
Марсден, К. Джеральд. "Патриоттық қоғамдар және американдық еңбек: Висконсиндегі Америкалық қорғау қауымдастығы", Висконсин тарихы журналы, 41-том, 4-сан (1958 жылғы жаз), 287–294 беттер. JSTOR-да.
Шлуп, Леонард С. "Америкалық қорғау қоғамы", Леонард С. Шлуп және Райан, Джеймс Гилберт (ред.) "Алтын ғасырдың тарихи сөздігінде. Армонк, Нью-Йорк: М. Э. Шарп, 2003; 15-бет. Липсет, Сеймур М. және Эрл Рааб. Ақылсыздық саясаты: Америкадағы оңшыл экстремизм, 1790–1970. Нью-Йорк: Харпер және Роу, 1970. Уоллес, Лес. Антикатолицизмнің риторикасы: Америкалық қорғау қауымдастығы, 1887–1911. Нью-Йорк: Гарланд баспасы, 1990. Уилтц, Джон Е. "Кентуккидегі және басқа жерлердегі АПАизм", Кентукки тарихи қоғамының тізілімі, 56-том, 2-сан (1958 жылғы сәуір), 143–155 беттер. JSTOR-да.