Кіріспе

Франц Шуберттың композициясы, ал бұрынғы Квартетсацты да Шуберт жазған.

Квартетсац до минор (Квартет қозғалысы C минор) D 703 Франц Шуберт 1820 жылдың желтоқсанында ешқашан аяқтамайтын скрипкалық квартеттің бірінші бөлімі, Allegro assai ретінде жазған. Басылғанда бұл шығарма оның "Скрипкалық квартет № 12" деп тізілген. (Шуберт келесі бөлімнің алғашқы 40 тақтысын, Andante-ны да жазған.) Тоғыз минуттық туынды композитордың өркендеген кезеңінің бастапқы туындысы саналады.

Өмірбаян

Шуберт өзінің он екінші скрипкалық квартеті бойынша жұмысын 1820 жылдың желтоқсан айының басында, айдың бірінші күні Игнац фон Соннлайтнердің үйінде өткен «Шубертиададан» кейін көп ұзамай бастады. Бұл оның 11-ші скрипкалық квартетін, E мажордағы D 353-ті 1816 жылы аяқтағаннан бергі алғашқы әрекеті болды. «Аллегро ассаи» бірінші бөлігін аяқтағаннан кейін, Шуберт жұмысты тоқтатқанға дейін келесі «Андаンテ» бөлігінің 41 тақты экспозициясын жазды. Кейінірек аяқталмаған «Толықтырылмаған» симфониясындағыдай, Шуберттің композицияны неге аяқтамағаны туралы көптеген пікірлер айтылды. Бернард Шордың пікірінше, Шуберт оны басқа музыкалық идеяны дамыту үшін жинап қойды және оған қайта оралмады. Хавьер Арребола бұл туындының (сол кезеңде жазылған басқа туындылар сияқты) «оның ұмтылған үлкен қадамды әлі көрсетпегендіктен» тоқтатылғанын болжайды. Сондай-ақ, Шуберт күшті бірінші бөлікті жазғаннан кейін, тиімді келесі бөлімді жасай алмағандықтан жұмыс тоқтатылған деген болжам да бар. «Квартетсацтың» премьерасы авторы қайтыс болғаннан кейін 1867 жылдың 1 наурызында Венада өтті, ал ноталар жинағы 1870 жылы, Брамс өңдеуімен жарияланды. Бірнеше жыл бойы «Квартетсацтың» шамамен 1814 жылға жататын ерте туынды деп есептелді (мүмкін, C минорындағы D 103 «Квартетсацпен» шатасқандықтан). 1905 жылы Эдмондстоун Дункан бұл композиция туралы «жақсы жасалған және тиімді, бірақ одан арғы маңызы жоқ, тек толықтыру үшін ғана айтылады» деп жазды. Ол туындының Шуберттің ең ұлы туындыларының бірі болып табылатын соңғы скрипкалық квартеттерінің алға басушысы ретіндегі нағыз маңызын анықтады. «Квартетсацтан» кейін төрт жыл өткен соң, Шуберт тағы да осы жанрға оралып, D 804 «Розамунде» квартетін, содан кейін D 810 «Өлім мен қыз» квартетін және D 887 Он бесінші квартетті жазды.

Құрылымы

Композиция бір бөлімді сонаталық формада, Allegro assai темпімен жазылған және орташа орындалуы тоғыз минутқа жуық.

Қазіргі заманғы толығымен

2004 жылы Орегондық скрипкалық квартеті Ливингстон Гирхарттың 1990 жылы аяқтаған Quartettsatz және Andante шығармаларын тұңғыш рет орындады. 2012 жылы Брентано скрипкалық квартеті «Fragments» жобасы аясында Quartettsatz-ді орындады; бұл концерттік серияда композиция композитор Брюс Адольфтің Шуберттің Andante эскиздеріне негізделген «Fra(nz)g mentation» атты шығармасымен жұптастырылды.