Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төрт скрипкашыдан тұратын музыкалық ансамбль.
Musical ensemble of four string players
«Струнный квартет» термині музыкалық шығарманың түрін де, оны орындайтын төрт музыканттан тұратын топты да білдіреді. 18 ғасырдың ортасынан бастап көптеген композиторлар струнный квартеттер жазды. Бұл музыкалық ансамбль екі скрипкашыдан, альтшыдан және виолончельшіден тұрады. Контрабас ансамбльде көбінесе қолданылмайды, себебі ол тым қатты және ауыр естіледі. Струнный квартетті қазіргі түріне австриялық композитор Йозеф Гайдн жетілдірді, оның 1750 жылдары жазған шығармалары ансамбльді шамамен тең құқылы төрт музыканттан тұратын топ ретінде қалыптастырды. Одан бері струнный квартет беделді форма саналады; ұқсас сипаттамалары бар төрт аспапқа шығарма жазу композиторды шектеумен қатар, оның шеберлігін де сынап бағалайды. Струнный квартеттер классикалық дәуірде гүлденді, Моцарт, Бетховен және Шуберт олардың көптеген шығармаларын жазды. Романтизм дәуірінде және 20 ғасырдың басында Мендельсон, Шуман, Брамс, Дворжак, Яначек және Дебюсси сияқты көптеген композиторлар да струнный квартеттер жазды. 19 ғасырдың соңында струнный квартеттерге қызығушылық азайып, бірақ 20 ғасырда қайта жанданды, Екінші Вена мектебі, Барток, Шостакович, Баббит және Картер осы жанрдың жоғары бағаланған үлгілерін жасады, және ол маңызды әрі жетілдірілген музыкалық форма болып қала береді. Классикалық дәуірде қалыптасқан стандартты струнный квартет құрылымы төрт бөлімнен тұрады: бірінші бөлім сонаталық формада, аллегро темпінде, тоникалық тоналдықта; одан кейін байланысты тоналдықтағы баяу бөлім, минуэт пен трио; ал төртінші бөлім көбінесе рондолық немесе сонаталық рондолық формада, тоникалық тоналдықта болады. Кейбір струнный квартеттер көп жылдар бойы бірге ойнайды және аспаптық солист немесе оркестр сияқты жеке бірлік ретінде танылады.
The term string quartet refers to either a type of musical composition or a group of four people who play them. Many composers from the mid 18th century onwards wrote string quartets. The associated musical ensemble consists of two violinists, a violist, and a cellist. The double bass is almost never used in the ensemble mainly because it would sound too loud and heavy. The string quartet was developed into its present form by the Austrian composer Joseph Haydn, whose works in the 1750s established the ensemble as a group of four more or less equal partners. Since that time, the string quartet has been considered a prestigious form; writing for four instruments with broadly similar characteristics both constrains and tests a composer. String quartet composition flourished in the Classical era, and Mozart, Beethoven and Schubert each wrote a number of them. Many Romantic and early twentieth century composers composed string quartets, including Mendelssohn, Schumann, Brahms, Dvořák, Janáček, and Debussy. There was a slight lull in string quartet composition later in the 19th century, but it received a resurgence in the 20th century, with the Second Viennese School, Bartók, Shostakovich, Babbitt, and Carter producing highly regarded examples of the genre, and it remains an important and refined musical form. The standard structure for a string quartet as established in the Classical era is four movements, with the first movement in sonata form, allegro, in the tonic key; a slow movement in a related key and a minuet and trio follow; and the fourth movement is often in rondo form or sonata rondo form, in the tonic key. Some string quartet ensembles play together for many years and become established and promoted as an entity in a similar way to an instrumental soloist or an orchestra.
Ерте тарих
Струнный квартеттің ерте тарихы көп жағынан австриялық композитор Йозеф Гайднның жанрды дамыту тарихы болып табылады. Веналық композиторлар Георг Кристоф Вагенсейл мен Игнац Холцбауэрдің екі жеке скрипка, альт және виолончельге арналған дивертименттері болған; сондай-ақ оркестрлік шығармаларды бір аспаптан бір партияға орындау дәстүрі ұзақ жылдар бойы сақталған. Британдық музыкатанушы Дэвид Уин Джонс 19 ғасырға дейін скрипкалық оркестрге жазылған дивертименттер мен серенадтар сияқты шығармаларды төрт музыканттың, әрқайсысы бір партиядан орындауының кең таралған тәжірибесін айтады, онда аспаптар құрамында жеке (бесінші) контрабас бөлігі болмаған. Дегенмен, бұл композиторлар струнный квартеттің дамуын зерттеуге қызығушылық танытпады. Струнный квартеттің пайда болу тарихын барокколық трио-сонатаға дейін із баруға болады, онда екі жеке аспап бас аспабынан (мысалы, виолончель) және клавишті аспаптан тұратын континуо бөлімімен бірге орындалған. Оның ерте мысалы – итальян композиторы Грегорио Аллегридің аспаптар ансамблі үшін төрт бөлімді сонатасы, оны маңызды прототип деп санауға болады. 18 ғасырдың басында композиторлар жиі үшінші солисті қоса бастады; сонымен қатар, клавишті аспапты бөлімін алып тастау, виолончельге ғана бас партиясын қолдауға мүмкіндік берді. Осылайша, Алессандро Скарлатти "Соната а кватро пер дуе виолини, виола [виола], е виолончелло сенза чембало" (Төрт аспапқа арналған соната: екі скрипка, альт және виолончель без клавесині) деп аталатын алты шығармадан тұратын жинақ жазғанда, бұл қолданыстағы дәстүрден табиғи эволюция болды.
The early history of the string quartet is in many ways the history of the development of the genre by the Austrian composer Joseph Haydn. There had been examples of divertimenti for two solo violins, viola and cello by the Viennese composers Georg Christoph Wagenseil and Ignaz Holzbauer; and there had long been a tradition of performing orchestral works one instrument to a part. The British musicologist David Wyn Jones cites the widespread practice of four players, one to a part, playing works written for string orchestra, such as divertimenti and serenades, there being no separate (fifth) contrabass part in string scoring before the 19th century. However, these composers showed no interest in exploring the development of the string quartet as a medium. The origins of the string quartet can be further traced back to the Baroque trio sonata, in which two solo instruments performed with a continuo section consisting of a bass instrument (such as the cello) and keyboard. A very early example is a four part sonata for string ensemble by the Italian composer Gregorio Allegri that might be considered an important prototype. By the early 18th century, composers were often adding a third soloist; and moreover it became common to omit the keyboard part, letting the cello support the bass line alone. Thus when Alessandro Scarlatti wrote a set of six works entitled Sonata à Quattro per due Violini, Violetta [viola], e Violoncello senza Cembalo (Sonata for four instruments: two violins, viola, and cello without harpsichord), this was a natural evolution from the existing tradition.
Гайдннен кейін
Квартет композициясы классикалық дәуірде гүлденді. Моцарт, Бетховен және Шуберт әрқайсысы бірнеше квартет жазды: «Бетховен, әсіресе, жанрды тәжірибелік және динамикалық түрде дамытумен ерекшеленеді, әсіресе 1820 жылдары, өліміне дейін жазылған квартеттер сериясында. Олардың формалары мен идеялары Вагнер және Барток сияқты музыканттар мен композиторларды шабыттандырды және осы күнгі күнге дейін шабыттандырып келеді». Шуберттің соңғы музыкалық тілегі – Бетховеннің до мажор квартеті, Op. 131, оны ол 14 қараша 1828 жылы, өлімінен бес күн бұрын тыңдады. Бұл квартеттің бұрынғы орындалуын естігеннен кейін Шуберт: «Осыдан кейін бізге не жазу қалды?» деді. Вагнер Op. 131-нің бірінші бөлімі туралы ойланып, оның «музыкадағы ең қайғылы сезімді білдіретінін» айтты. Бетховен кешкі квартеттерінің ішінде өзінің сүйіктісі деп Op. 131-ді атады, оны өзінің ең жетілген туындысы деп санайтын. Мендельсонның алты скрипкалық квартеті оның мансабының толық кезеңін қамтиды, 1828 жылдан 1847 жылға дейін; Шуманның үш скрипкалық квартеті 1842 жылы жазылып, Мендельсонға арналды, оның квартеттерін Шуман Хайдн, Моцарт және Бетховен квартеттерімен бірге зерттеген болатын. Романтизм дәуірінің бірнеше композиторлары тек бір квартет жазса, Дворжак 14 квартет жазды.
Quartet composition flourished in the Classical era. Mozart, Beethoven and Schubert each composed a number of quartets: "Beethoven in particular is credited with developing the genre in an experimental and dynamic fashion, especially in his later series of quartets written in the 1820s up until his death. Their forms and ideas inspired and continue to inspire musicians and composers, such as Wagner and Bartók." Schubert's last musical wish was to hear Beethoven's Quartet in C minor, Op. 131, which he heard on 14 November 1828, just five days before his death. Upon listening to an earlier performance of this quartet, Schubert had remarked, "After this, what is left for us to write?" Wagner, when reflecting on Op. 131's first movement, said that it "reveals the most melancholy sentiment expressed in music". Of the late quartets, Beethoven cited his own favorite as Op. 131, which he saw as his most perfect single work. Mendelssohn's six string quartets span the full range of his career, from 1828 to 1847; Schumann's three string quartets were all written in 1842 and dedicated to Mendelssohn, whose quartets Schumann had been studying in preparation, along with those of Haydn, Mozart and Beethoven. Several Romantic era composers wrote only one quartet, while Dvořák wrote 14.
ХХ ғасырда
Қазіргі заманда, струнный квартет Шёнбергтің (оның "Струнный квартет №2-де" сопрано қосылған), Барток, әсіресе Шостаковичтің дамуында маңызды рөл атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Мессиан сияқты кейбір композиторлар струнный квартеттің қажеттілігіне күмән келтіріп, оларды жазудан жаңылды. Алайда, 1960 жылдардан бастап көптеген композиторлар осы жанрға қайта қызығушылық танытты. Корольдік музыка шебері қызметін атқарган кезінде Питер Максвелл Дэвис 2001 жылдан 2007 жылға дейін "Наксос квартеттері" деп аталатын он квартеттен тұратын жиынтықты жазды (бұл тапсырыс Naxos Records компаниясынан түсті). Маргарет Джонс Уайлс 50-ден астам струнный квартет жазды. Дэвид Мэтьюс он бір квартет, ал Робин Холлоуэй бес квартет және алты "квартеттини" жазды. Шамамен бес онжылдық бойы Эллиотт Картер бес струнный квартет жазды; ол екеуі үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды: №2 және №3. Гельмут Лахенман үш маңызды струнный квартет жазды. ХХ ғасырдың соңында струнный квартет әртүрлі бағыттарда кеңейді: Мортон Фельдманның алып "Екінші струнный квартеті" ең ұзақ жазылған квартеттердің бірі, ал Карлхайнц Стокхаузеннің "Helikopter-Streichquartett" квартетін төрт музыкант төрт тікұшақта орындауы тиіс.
In the modern era, the string quartet played a key role in the development of Schoenberg (who added a soprano in his String Quartet No. 2), Bartók, and Shostakovich especially. After the Second World War, some composers, such as Messiaen questioned the relevance of the string quartet and avoided writing them. However, from the 1960s onwards, many composers have shown a renewed interest in the genre. During his tenure as Master of the Queen's Music, Peter Maxwell Davies produced a set of ten entitled the Naxos Quartets (to a commission from Naxos Records) from 2001 to 2007. Margaret Jones Wiles composed over 50 string quartets. David Matthews has written eleven, and Robin Holloway both five quartets and six "quartettini". Over nearly five decades, Elliott Carter wrote a total of five string quartets; he won Pulitzer Prizes for two of them: No. 2 and No. 3. Three important string quartets were written by Helmut Lachenmann. The late 20th century also saw the string quartet expand in various ways: Morton Feldman's vast Second String Quartet is one of the longest ever written, and Karlheinz Stockhausen's Helikopter Streichquartett is to be performed by the four musicians in four helicopters.
Сылбырлы квартеттер (жиынтықтар)
Жеке скрипкашылар көбінесе уақытша скрипкалық квартеттер құру үшін бірігіп жұмыс істейді, ал басқалары көп жылдар бойы бірінші скрипкашының (мысалы, Такач квартеті), композитордың (мысалы, Бородин квартеті) немесе жер-орнының (мысалы, Будапешт квартеті) атымен аталатын ансамбльдерде бірге ойнайды. Ұйымдасқан квартеттер құрамында өзгерістер болса да, бастапқы атауларын сақтап қалуы мүмкін.
Whereas individual string players often group together to make ad hoc string quartets, others continue to play together for many years in ensembles which may be named after the first violinist (e. g. the Takács Quartet), a composer (e. g. the Borodin Quartet) or a location (e. g. the Budapest Quartet). Established quartets may undergo changes in membership whilst retaining their original name.